mamath shape eke karagena yanwa. Stock market eke nam
කොටස් වර්ග
සාමාන්යයෙන් බහුලව කතා කෙරෙන ප්රධාන කොටස් වර්ග 2 ක් ඇත. එනම් සමාන්ය කොටස් සහ වරණීය කොටස් වේ.
සාමාන්ය කොටස්
සමාගමක වඩාත් ජනප්රිය හා බහුලවම මිලට ගනු ලබන කොටස් වර්ගය මෙය වේ. මෙම කොටස් මිලදී ගනු ලබන අය සමාගමේ සැබෑ අයිතිකරුවන් බවට පත්වේ. එනම් තමා සතුව පවතින මුදල් සමාගමේ කොටස් මිලදී ගැනීමට ආයෝජනය කිරීමෙන් එම සමාගමේ අයිතිකරුවන් බවට ඔහුත් පත්වේ. සමාගමේ නියම අයිතිකරුවන් බවට සාමාන්ය කොටස් හිමියන් පත්වන නිසා වාර්ෂිකව සමාගම විසින් පවත්වනු ලබන ‘වාර්ෂික මහා සභා රැස්වීමට’ ද සහභාගිවීමට හැකියාව ලැබේ. සමාගම විසින් ගනු ලබන තීන්දු තීරණ වලදී ද සමාගම කොටස් හිමියන්ට තමන්ගේ අදහස් ප්රකාශ කිරීමට අයිතියක් ද ඇත. සමාගම විසින් සාමාන්ය කොටස් හිමියන්ට නිශ්චිත ලාභාංශයක් ගෙවීමට බැඳි නොසිටී. සමාගම අධික ලාභ ලබන කාලවලදී වැඩි ලාභාංශයකුත් අඩුවෙන් ලාභ ලබන කාලවලදී අඩු ලාභාංශයකුත් ලාභ නොමැති අවස්ථාවලදී ලාභාංශයක් නොලබා සිටීමට සිදුවේ. සමාගම යම් හේතුවක් නිසා වසා දැමීමට තීරණය කළහොත් අනෙකුත් බාහිර පාර්ශ්වයන්ට ගෙවීමට ඇති සියලුම වගකීම්වලින් නිදහස් වීමත් පසුව සාමාන්ය කොටස්කරුවන් ගේ වගකීම පියවීම සිදුකරනු ලබයි. සාමාන්ය කොටස් ද තවත් වර්ග දෙකකට බෙදේ.
1. ඡන්දබලය සහිත සාමාන්ය කොටස්
2. ඡන්ද බලය රහිත සාමාන්ය කොටස්
සමාගම පවත්වනු ලබන සභා රැස්වීමේදී සිය ඡන්දය භාවිතා කිරීමට හැකි කොටස් ඡන්ද බලය සහිත කොටස් ලෙසත් එම මහා සභා රැස්වීමේදී ඡන්දය භාවිතා කළ නොහැකි නමුත් අනෙකුත් සියලුම වරප්රසාද හිමිවන කොටස් ඡන්දබලය නොමැති කොටස් ලෙස හැඳින්වේ.
වරණීය කොටස්
මෙම කොටස් සාමාන්ය කොටස් ලෙස නොව නිශ්චිත ලාභාංශ ප්රතිශතයකට හිමිකම් ලබන කොටස් වරණීය කොටස් ලෙස හැඳින්වේ. නමුත් වරණීය කොටස් හිමියන්ට සමාගම පාඩු ලැබූවත් එකඟ වූ ලාභාංශය හිමිවේ. මෙහිදී වරණීය කොටස් හිමියන් සිදු කරනු ලබන්නේ සමාගමේ කොටස් ප්රාග්ධනයට දායක වෙමින් එකඟවූ ලාභාංශ ප්රමාණයක් ලබා ගැනීමයි. මෙහිදී සමාගමට කිසියම් ණය මුදලක් දීමක් ලෙස ද සැලකිය හැකි ය. නමුත් කොළඹ කොටස් වෙළෙඳපොළ තුළ බහුලවම කොටස් ගනුදෙනු සිදුවන්නේ සාමාන්ය කොටස් මඟිනි.
Meka man article ekakin gaththu ekak. uba invest karanne mona kotas valada.mokadda hoda