ඉරානේ කෙල්ලෙක්ව කසාද බඳින්න අවම වයස කීයද ?
විවාහය සඳහා අවම වයස සහ තීරණ ගැනීමේ අයිතිය
ඇමරිකාවේ සහ තවත් බටහිර රටවල් කීපයක සල්ලි කාරයන් කීප දෙනෙකු අඩු වයස් ගැහැණු ළමුන් සමග ලිංගික සම්බන්ධකම් පැවැත්වීම ගැන කරුණු ඇතුලත් එප්ස්ටීන් වාර්තාව ට්රම්ප් විසින් ප්රසිද්ධ කිරෙමෙන් පසු බටහිර ලෝකය හොල්ලා තිබේ. එහෙත් ඉරානය සම්බන්ධයෙන් ගහතොත් අඩුවයස් ළමුන් සමග ලිංගික සම්බන්ධතා පවත්වන එප්ස්ටීන් ලා මිලියන ගණනක්එහි සිටින බව පැහැදිලිය.
විවාහය සඳහා අවම වයස සහ තීරණ ගැනීමේ අයිතිය
- නීතිමය වයස: ෂරියා නීතියට අනුව ඉරානයේ විවාහය සඳහා අවම වයස ගැහැණු ළමයෙකුට අවුරුදු 13ක් වන අතර පිරිමි ළමයෙකුට අවුරුදු 15කි.
- විශේෂ අවසරය: පියාගේ කැමැත්ත සහ අධිකරණ අනුමැතිය ඇතිව වයස අවුරුදු 13ට අඩු ගැහැණු ළමයින් පවා විවාහ කර දීමට නීතිමය අවකාශයක් පවතී. සංඛ්යාලේඛනවලට අනුව 2020 වසරේදී අවුරුදු 10-14 අතර වයසේ ගැහැණු ළමුන් 31,379ක් විවාහ වී ඇත.
- තීරණ ගැනීමේ බලය: තරුණියකගේ විවාහය පිළිබඳ තීරණය ගැනීමේ පූර්ණ අයිතිය ඇයගේ පියාට හෝ පියාගේ පියාට (සීයාට) හිමිවන අතර, මවට හෝ මිත්තණියට ඒ සඳහා නීතිමය බලයක් නොමැත.
විවාහයෙන් පසු කාන්තාවකගේ තත්ත්වය
- විවාහයෙන් පසු කාන්තාවකගේ බොහෝ නිදහස සීමා වන අතර, විදේශ ගමන් බලපත්රයක් ලබා ගැනීම වැනි කටයුතුවලදී පවා ස්වාමිපුරුෂයාගේ පූර්ව අවසරය අත්යවශ්ය වේ.
තාවකාලික විවාහ ක්රමය (Nikah Mut'ah)
- ඉරාන නීතිය යටතේ විවාහයෙන් පිටත ලිංගික සබඳතා තහනම් වුවද, 'නිකා මුතා' (Nikah mut'ah) නමින් හැඳින්වෙන තාවකාලික විවාහ ක්රමයක් පවතී.
- මෙය පැය කිහිපයක සිට වසර කිහිපයක් දක්වා වූ නිශ්චිත කාලසීමාවකට ඇති කරගන්නා ගිවිසුමකි.
- වාර්තා පවසන පරිදි, වෙනත් මුස්ලිම් රටවල පිරිමින් පවා මෙවැනි තාවකාලික විවාහ සබඳතා සඳහා ඉරානයට පැමිණීමේ ප්රවණතාවක් පවතී.
ඥාති විවාහ සහ එහි බලපෑම
- ඉරානය තුළ ඥාති විවාහ බහුලව සිදු වේ. 2024 දත්ත වලට අනුව මුළු විවාහවලින් 47%ක්ම ඥාති විවාහ වන අතර, ඉන් 30.2%ක්ම නෑනා-මස්සිනා විවාහයන්ය.
- මෙම තත්ත්වය හේතුවෙන් උපතින්ම විවිධ ආබාධ සහිත සහ ඉගෙනීමේ දුර්වලතා ඇති දරුවන් බිහිවීමේ ඉහළ අවදානමක් පවතින බව විද්යාත්මක අධ්යයන මගින් තහවුරු වී ඇත.
සමාජයීය සංස්කෘතිය සහ වත්මන් තත්ත්වය
කාන්තාවන්ගේ කන්යාභාවය ඉරාණය ඉහලින් සලකයි එසේ වුවත් එරට ශිෂ්යවන් 180000ක් සම්බන්ධ කරගනිමින් කරන ලද සමීක්ෂණයකට අනුව 80% ක් තරුණියන් විවාහවීමට පෙර ලිංගික සම්බන්ධතා පවත්වා ඇති බව එම වාර්තාව කියයි මේ නිසා විශාල මුදලක් වැය කරමින් කන්යාභාවය යලි ලබාගැනීම සඳහා ශල්යකර්ම කර ගන්නනා බව විකිපීඩියා විශ්ව කෝෂය කියයි.ඇමරිකාවේ සහ තවත් බටහිර රටවල් කීපයක සල්ලි කාරයන් කීප දෙනෙකු අඩු වයස් ගැහැණු ළමුන් සමග ලිංගික සම්බන්ධකම් පැවැත්වීම ගැන කරුණු ඇතුලත් එප්ස්ටීන් වාර්තාව ට්රම්ප් විසින් ප්රසිද්ධ කිරෙමෙන් පසු බටහිර ලෝකය හොල්ලා තිබේ. එහෙත් ඉරානය සම්බන්ධයෙන් ගහතොත් අඩුවයස් ළමුන් සමග ලිංගික සම්බන්ධතා පවත්වන එප්ස්ටීන් ලා මිලියන ගණනක්එහි සිටින බව පැහැදිලිය.
- ඉරාන සමාජය කාන්තාවන්ගේ කන්යාභාවය ඉහළින් අගය කළද, නූතන සමීක්ෂණ වාර්තා පෙන්වා දෙන්නේ විවාහයට පෙර ලිංගික සබඳතා පවත්වන පිරිස ඉහළ ගොස් ඇති බවයි.
- මේ හේතුවෙන් බොහෝ තරුණියන් විවාහයට පෙර ශල්යකර්ම මගින් කන්යාභාවය නැවත සකස් කර ගැනීමට පෙළඹෙන බව විකිපීඩියා වැනි මූලාශ්ර වාර්තා කරයි.
