වර්තමාන (2026 මාර්තු) තත්ත්වය සහ අතීත සබඳතා සැලකිල්ලට ගනිමින්, ශ්රී ලංකාව ඉරානයට මානුෂීය ආධාර සැපයිය යුත්තේ ඇයිද යන්න පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීමක් පහත දැක්වේ.
පසුගිය පෙබරවාරි 28 වැනිදා සිට ඇරඹුණු ඊශ්රායල-ඇමරිකානු ප්රහාර හේතුවෙන් ඉරානය දැඩි අර්බුදයකට ලක්ව ඇති අතර, ඉරාන උච්චතම නායක අලි කමේනි මහතාගේ අභාවය ද තත්ත්වය තවත් බැරෑරුම් කර ඇත. මෙම පසුබිම තුළ ශ්රී ලංකාව මානුෂීය මැදිහත්වීමක් සිදු කිරීමේ වැදගත්කම මෙසේය:
1. ඓතිහාසික කෘතවේදීත්වය (Historical Reciprocity)
ශ්රී ලංකාව දශක තුනක යුද්ධයකින් බැටකන විට, බටහිර රටවල් සහාය දීම ප්රතික්ෂේප කළ අවස්ථාවලදී ඉරානය "කොන්දේසි විරහිතව" අපට උදව් කළේය.
- යුද්ධයට අවශ්ය අවි ආයුධ මිලදී ගැනීමට පොලී රහිත ණය සහ තෙල් සහන ලබා දුන්නේ ඉරානයයි.
- එබැවින්, අද ඔවුන් මෙවැනි දුෂ්කරතාවකට පත්ව සිටින මොහොතක, එදා ඔවුන් අපට කළ උදව්වට කෘතවේදීත්වය දැක්වීම රාජ්ය තාන්ත්රිකව මෙන්ම සදාචාරාත්මකව ද වැදගත් වේ.
2. මෑතකදී සිදුවූ නාවික අනතුර සහ මානුෂීය වගකීම
2026 මාර්තු 4 වන දින ලංකාවට දකුණු දෙසින් වූ ජාත්යන්තර මුහුදේදී ඉරාන යුද නෞකාවක් (IRIS Dena) ගිලී යාමෙන් නාවිකයන් 80 කට අධික පිරිසක් මියගොස් ඇත.
- ශ්රී ලංකා නාවික හමුදාව දැනටමත් 32 කු බේරාගෙන ඇති අතර, තවත් සිරුරු සෙවීමේ මෙහෙයුම් ක්රියාත්මක වේ.
- මෙය ශ්රී ලංකාවේ මුහුදු සීමාව ආසන්නයේ සිදුවූවක් බැවින්, එම නාවිකයන්ගේ මළසිරුරු ගෞරවනීය ලෙස භාරදීම සහ තුවාල ලැබූවන්ට ප්රතිකාර කිරීම අපගේ මානුෂීය වගකීමකි.
3. "තේ වෙනුවට තෙල්" (Tea-for-Oil) සහ ආර්ථික සබඳතාව
ශ්රී ලංකාව තවමත් ඉරානයට ගෙවීමට ඇති ණය මුදල් වෙනුවෙන් තේ අපනයනය කරමින් සිටී.
- ඉරානය යනු ලංකා තේ සඳහා ඇති විශාලතම වෙළඳපොළකි.
- එහි ජනතාව යුද්ධය නිසා පීඩාවට පත්වීම අපගේ තේ කර්මාන්තයට ද සෘජුව බලපායි. එබැවින් මානුෂීය ආධාර ලෙස තේ, ඖෂධ හෝ ආහාර ද්රව්ය යැවීම හරහා එම වෙළඳ සබඳතාව තවදුරටත් ශක්තිමත් කරගත හැකිය.
4. බලශක්ති සහ වාරිමාර්ග ක්ෂේත්රයේ සහයෝගය
ඔබ දන්නා පරිදි
උමා ඔය ව්යාපෘතිය සහ
සපුගස්කන්ද පිරිපහදුව ඉරාන ආධාර මත ගොඩනැගුණු ඒවාය.
- අපගේ විදුලිය සහ කෘෂිකර්මාන්තය ශක්තිමත් කිරීමට උරදුන් මිතුරෙකු විපතට පත්වූ විට සහාය වීම කලාපීය ස්ථාවරත්වය රැක ගැනීමට ඉවහල් වේ.
5. නොබැඳි විදේශ ප්රතිපත්තිය (Non-Aligned Policy)
ශ්රී ලංකාව සැමවිටම අනුගමනය කරන්නේ නොබැඳි විදේශ ප්රතිපත්තියකි.
- මෙහිදී අප කිසිදු පාර්ශවයක යුද්ධයට සහාය නොදෙන නමුත්, යුද්ධය නිසා පීඩාවට පත්වන සිවිල් වැසියන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම අපගේ ප්රතිපත්තියයි.
- ලෝක බලවතුන්ගේ ගැටුම් මධ්යයේ වුවද, ඉරානයේ සිවිල් වැසියන්ට අවශ්ය මානුෂීය සහාය ලබා දීමෙන් ශ්රී ලංකාව ස්වාධීන රාජ්යයක් ලෙස ජාත්යන්තර ගෞරවයට පාත්ර වේ.
සාරාංශය: අතීතයේ අපට උදව් කළ මිතුරෙකුට, ඔවුන් විපතට පත් වූ මොහොතක මානුෂීය ලෙස උදව් කිරීම ශ්රී ලංකාවේ රාජ්ය තාන්ත්රික ගරුත්වය ආරක්ෂා කිරීමට හේතු වේ.