දුරකථන සංඛ්යාත
ප්රතිසංවිධානය අරඹයි
•••••••••••••••••••••••••••••••••
සියලු ජංගම දුරකතන ජාල දීපව්යාප්ත දුරකථන සංඛ්යාත ප්රතිසංවිධානය ආරම්භ කර තිබේ.එ අනුව එම ක්රියාවලිය මේ වනවිට සිදුකරමින් පවතී.
2024 වර්ෂයේ ශ්රී ලංකා විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිසම සියලු ජංගම දුරකතන සන්නවේදන සේවා සමාගම් සමඟ අත්සන් කළ ගිවිසුමේ මෙම සංඛ්යාත ප්රතිසංවිධානය දක්වා තිබුනි.
මෙහිදි කොටස් කිහිපයකට භාවිත කළ සංඛ්යාත තනි කොටසක් ලෙස එක්ක පාරිභෝගිකන්ට ලබා දීම සිදුවේ.
උදාහරණයක් ලෙස
Mobitel Brand 03 15 MHz සහ 5MHz ලෙස පැවැති සංඛ්යත කොටස් දෙක එක්කර 20 MHz ලෙස සකස් කර ඇත.
මේ ඔස්සේ දුරකථන සේවාවල කාර්යක්ෂමතාව සහ ඵලදායීතාව ඉහළ යයි.
••••••••••••••••••••••••
මොකක් ද මේ දුරකථන සංඛ්යාත ප්රතිසංවිධානය කියන්නේ
ශ්රී ලංකාවේ ජංගම දුරකථන සංඛ්යාත ප්රතිසංවිධානය (Mobile Frequency Rearrangement / Spectrum Reallocation) යනු විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිෂන් සභාව (TRCSL) මගින් ජංගම දුරකථන සේවා සඳහා භාවිත කරන රේඩියෝ සංඛ්යාත වර්ණාවලිය (radio frequency spectrum) කළමනාකරණය කිරීම සහ නැවත වෙන් කිරීමකි.
මෙය රටේ ජංගම සන්නිවේදන සේවා කාර්යක්ෂමව හා ඵලදායීව පවත්වාගෙන යාම සඳහා අත්යවශ්ය ක්රියාවලියකි.
වර්තමාන තත්ත්වය මෙසේ විස්තර කළ හැක
1. 5G සංඛ්යාත වෙන් කිරීම් (5G Spectrum Allocation)
* ප්රධාන අවධානය: TRCSL හි ප්රධාන අවධානය යොමුව ඇත්තේ 5G තාක්ෂණය සඳහා අවශ්ය සංඛ්යාත වෙන් කිරීමටයි. 5G යනු ඉහළ වේගයන්, අඩු ප්රමාදයක් (low latency) සහ විශාල ධාරිතාවක් සපයන නවතම ජංගම තාක්ෂණයයි.
* 3.5 GHz කලාපය (3.5 GHz Band): 5G සඳහා ලොව පුරා බහුලව භාවිතා වන ප්රධාන කලාපය වන්නේ 3.5 GHz කලාපය (n78) වේ. ශ්රී ලංකාවේ 5G සේවා දියත් කිරීම සඳහා මෙම කලාපය වෙන් කිරීමට TRCSL කටයුතු කරමින් සිටී.
* වෙන්දේසි ක්රියාවලිය: 2024 වසරේදී, TRCSL විසින් 3500 MHz සහ 27 GHz කලාපවල සංඛ්යාත වෙන්දේසියක් (Auction of Radio Spectrum) පැවැත්වීමට අදහස් කරන බව නිවේදනය කරන ලදි. ඒ සඳහා පාර්ශවකරුවන්ගෙන් අදහස් විමසීම් (consultation) සිදු කර තිබුණි
* වර්තමාන තත්ත්වය: 2025 ජනවාරි මාසය වන විට, Mobitel සහ Dialog Axiata වැනි ප්රධාන ක්රියාකරුවන් විසින් 5G පූර්ව-වාණිජ පරීක්ෂණ (pre-commercial trials) පවත්වා ඇත.
කෙසේ වෙතත්, 5G සංඛ්යාත වෙන්දේසි ක්රියාවලියේ අවසන් ප්රගතිය පිළිබඳ නිල නිවේදනයක් තවමත් නිකුත් කර නැත
TRCSL විසින් "Notice of Assignment (NoA) For Auction of Radio Spectrum in 3500 MHz & 27GHz Bands" ලේඛනයට අදාළව පාර්ශවකරුවන්ගෙන් අදහස් ලබාගෙන ඇති අතර, එය සලකා බැලීමෙන් පසු අවසන් තීරණයක් ප්රකාශයට පත් කිරීමට නියමිතය.
2. පවතින සංඛ්යාත ප්රතිසංවිධානය (Refarming Existing Frequencies)
* 2G/3G සිට 4G දක්වා: ශ්රී ලංකාවේ ජංගම දුරකථන ක්රියාකරුවන්, විශේෂයෙන්ම Dialog සහ Airtel, ඔවුන්ගේ පැරණි 3G සඳහා භාවිත කළ 2100 MHz කලාපය 4G සේවා සඳහා නැවත ප්රතිසංවිධානය (refarming) කර තිබෙනවා. මෙය 4G ජාල සඳහා වැඩි ධාරිතාවක් සහ වේගයක් ලබා දීමට උපකාරී වේ.
* සංඛ්යාත හිඟය: Opensignal වැනි ආයතන වාර්තා කර ඇත්තේ ශ්රී ලංකාවේ ජංගම දුරකථන භාවිතා කරන්නන් 4G ජාල වෙත සම්බන්ධ වන්නේ සීමිත සංඛ්යාත ප්රමාණයක් (3 MHz සිට 20 MHz දක්වා) භාවිත කරමිනි. මෙය සාමාන්ය 4G බාගත කිරීමේ වේගයට බලපාන අතර, කාර්යක්ෂම සංඛ්යාත කළමනාකරණයක අවශ්යතාවය ඉස්මතු කරයි.
3. TRCSL හි කාර්යභාරය (Role of TRCSL)
* නියාමන අධිකාරිය: ශ්රී ලංකාවේ සංඛ්යාත වර්ණාවලිය කළමනාකරණය කිරීම, වෙන් කිරීම සහ නියාමනය කිරීමේ ප්රධාන අධිකාරිය වන්නේ TRCSL යි.
* කාර්යක්ෂම භාවිතය: සංඛ්යාත සම්පත කාර්යක්ෂමව භාවිතා කිරීම, තරගකාරීත්වය ප්රවර්ධනය කිරීම සහ නව තාක්ෂණයන් සඳහා අවකාශ ලබා දීම TRCSL හි අරමුණු වේ. මේ සඳහා වරින් වර සංඛ්යාත අවශ්යතා සමාලෝචනය කර අවශ්ය ගැලපීම් සිදු කරනු ලබයි.
* අනාගත සැලසුම්: TRCSL විසින් 2027 වන විට දිවයින පුරා 5G බ්රෝඩ්බෑන්ඩ් සේවා සැපයීම සඳහා සැලසුම් සකස් කර ඇති අතර, 5G බලපත්ර ලබා දීම මේ සඳහා තීරණාත්මක පියවරක් වනු ඇත.
සාරාංශයක් ලෙස, ශ්රී ලංකාවේ ජංගම දුරකථන සංඛ්යාත ප්රතිසංවිධානය ක්රියාකාරී ක්රියාවලියක් වන අතර, නවතම 5G තාක්ෂණය දියත් කිරීම සඳහා අවශ්ය සංඛ්යාත වෙන් කිරීමට ප්රධාන අවධානය යොමුවී ඇත.
මෙයට අමතරව, පවතින 2G/3G සංඛ්යාත 4G සේවා සඳහා නැවත ප්රතිසංවිධානය කිරීම ද සිදුවෙමින් පවතී. TRCSL මෙම සමස්ත ක්රියාවලිය මෙහෙයවමින් ජංගම සන්නිවේදන ක්ෂේත්රයේ දියුණුවට සහය දක්වයි.
#FMTV
