සිංහල බෞද්ධයනි... නැගී සිටිල්ලා...අනගාරික ධර්මපාල තුමා
මතක තියා ගනිල්ලා,
කවදා හරි සුද්දෝ මේ රට දාල යනවා.උන් යන්නේ උන්ගේ දරුවෝ වගේ කළු සුද්දෝ විසි තිස් දාහක් බෝ කලාට පස්සෙයි.
ඊට පස්සේ අපේ රට පාලනය කරන්නේ මේ කළු සුද්දෝ.උන් සිංහල භාෂාවට,සිරිත් විරිත් වලට වෛර කරනවා.
උන් උබලා ගේ දූ දරුවන්ටත් උගන්නාවි ජාති,ආගම්,භාෂා භේදයක් එපා කියලා.දෙමලත්,මරක්කලත්,හම්බයත්,කෝච්චියත්,එකය කියලා උන් කියාවි.
එහෙම කියලා උන් ඉංග්රීසි රජ කරාවි.පන්සල වටේට පල්ලි,කෝවිල් සාදවී.
උබලා උබලා වෙනුවෙන් දියසේන කුමාරයලා ඉපදෙන කල් බලා ඉන්නවා.උපදින්න ඉන්න දියසේනලා තිබිරිගෙයි ම මරලා දමන්න මේ කළු සුද්දන්ට පුළුවන් බව මතක තියා ගනිල්ලා.
අපේ හාමුදුරුවන්ටත් උන් එදාට ඉනා බේත් දෙනවා.
ඊන් පස්සේ උබලෑ කොල්ලෝ,කෙල්ලන්ට ඇටිකෙහෙල් කාපු රිලව් වගේ නියෝ නියෝ ඉන්න සිද්ද වෙයි.
මහා ජාතිය පිරිහෙන්නේ ඒ ජාතියේම තියන දුර්වලකම් නිසා.ජාතියක් භේද - භින්න වුනොත් ඒකෙන් ප්රයෝජන ගන්නෙ අනෙක් සුළු ජාතීන්.
එතකොට සුළු ජාතීන් තව තවත් ශක්තිමත් වෙනවා.
අපේ සිංහලයාට වෙලා තියෙන්නෙත් ඒක.උබලා වන්ශේ කබල් ගාපල්ලා,අරූ ගොවිගම - අරූ දුරාවේ - අරූ රරාවේ කියා කියා,හතර පෙත්තට බෙදිලා උඩරට පහතරට කියල - දෙපැත්තට බෙදිලා දේශපාලකයන් බෙදාගෙන - පක්ෂ වලට බෙදිලා.උබලගේ හාමුදුරුගොල්ලොත් කරන්නේ ඔය ටිකමයි - නිකාය වලට බෙදිලා බණ ඒක එකාගේ භුක්තියට ලියාගෙන.
උඩරැටියෝ පහතරටට දීග තුලා දෙන්නේ නෑ,උන් පහතයෝ කියලා,ගොවිගමයෝ දුරාවට දීගතුලා දෙන්නෙ නෑ, වන්ශේ අඩුවෙයි කියල.
වලව්ව බදාගෙන ,එකම ජාතියේ මිනිස්සු අතපල්ලෙන් වැටුනු ගානට - ඉදුල්බත් ඇට ගානට ගණන් අරගෙන.හිටපල්ලා උබලට වරදින කල් මම දෙන්නම් කියලා.
උබලගේ වතු පිටිවල කහබිලිය වවපල්ලා.ඒක කොස් පලයක් වී ඇටයක් හිටවන්නේ නැතුව,සුද්දන්ගේ පාන් පිටි ටික එනකල් මුහුදට කට බලියපල්ලා.
උන් උබලට බපිරි දීලා. - උබලගේ සම්පත් ටික හුරගෙන උන්ගේ රටට ගෙනියන ඒක උබලට පෙන්නෑ.
ගෙදර එළ වස්සි ගේ කිරි ටික විකුනලා,දෙමලාගේ තූත්තුකුඩියෙන් එන කරවල කෑල්ලක් කාපල්ලා.
දයාවතීල - ඩල්සිලා වෙලා.පියදාස - පීටර් වෙලා.බලපල්ලා මරක්කලයා දිහා.උන් එකෙක් අනුන්ගේ ජාතියක නමක් අරගෙන තියෙනවද?
බලපල්ලා දෙමල්ලු දිහා.උන් අරන් තියනවද උබලගේ නමක්.
උබල මස් කෑල්ලට ආගම වෙනස් කරලා සැප විදින්න හීන බලපල්ලා.
ජාතියක් ජම්මයක් නැති එවුන් ගානට වැටිලා - සුද්දට - දෙමළට - තම්බින්ට බැලකම් කරන නිවටයන් ගානට වැටෙන දවස වැඩි දවසක නෑ.
කෝ උබලට තිබිච්ච ප්රෞඪ ඉතිහාසය? කෝ උබලගේ සංස්කෘතිය ? කෝ උබලගේ මනුස්සකම ? ඒ සේරම මස් කෑල්ලට විකුණලා නේද ?
බඩගොස්තරේට උබලගේ ශ්රේෂ්ඨ ඉතිහාසය විකුණලා නේද?
වැඩි කල් යන්න ඉස්සෙල්ලා කියයි,යාපනය උන්ට අයිති කියලා.මරක්කලයෝ කියයි මඩකලපුව උන්ට අයිති කියලා.ඊටපස්සේ කියාවි - මේක මරක්කල දෙමළ රටක් කියලා.පැනපල්ලා මුහුදට ඊට පස්සේ.
අනෙක් ජාතීන්ට දොස් කියන්න එපා.උබලගේ ජාතියේ දුර්වලකම් ගැන සොයා බලලා,දැන්වත් කල්පනාවෙන් වැඩ කරපල්ලා.
දැන් සුද්ද උබලට නිදහස දෙන්න යන්නේ උබලට ආදරේකින් නොවේ.උන් හිතන්නේ ලංකාව උන්ගේ තේ වත්ත කියලා.උන්ගේ අන්තප්පුරය කියලා.
තේ වත්ත වටේට සුද්දන්ගේ පැටව් බෝ වෙනකොට උබලට හරි ආඩම්බරයි - පාට සුදු හින්දා.
මරක්කලයට බැලකම් කරන ජාතියක් බවට වැටෙනවා ඒකාන්තයි.භේද - භින්නකම් කුල - මල පක්ෂ භේද බල තන්හාව දැන් ම අයින් කර ගත්තේ නැත්නම්, උබල ජාතියක් හැටියට අන්ත පරිහානියට වැටෙන දවස වැඩි ඈතක නොවන බව මතක තියා ගනිල්ලා.
