ශ්රී ලංකා මහ බැංකු නව පනත හේතුවෙන් මුදල් මුද්රණය සඳහා මේ වන විට දැඩි සීමා පනවා ඇති අතර, එම අඩුව මඟහරවා ගැනීම සඳහා රුපියල් බිලියන 400 ත් 450 ත් අතර ආදායමක් රැස් කිරීම සඳහා දේශීය ආදායම්, සුරාබදු සහ ශ්රී ලංකා රේගු දෙපාර්තමේන්තු වැනි ආයතනවලට රජය විසින් පවරා ඇත.
නව CBSL පනත සිකුරාදා සිට බලපැවැත්වෙන බැවින්, CBSL හි මුදල් මුද්රණය කිරීමේ හැකියාව දැඩි ලෙස සීමා වනු ඇති අතර ගෝලීය සෞඛ්ය හදිසි තත්වයක් වැනි සුවිශේෂී තත්වයන් යටතේ පමණක් ඉඩ දෙනු ඇත.
මෙය රජයට සැලකිය යුතු අභියෝගයක් වී ඇත. භාණ්ඩාගාරයේ ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකු සඳහන් කළේ CBSL සාමාන්යයෙන් සෑම අයවැයක් සඳහාම රුපියල් බිලියන 600 කට ආසන්න මුදලක් මුද්රණය කර ඇති අතර වැටුප්, සුභසාධන ප්රතිලාභ ගෙවීම සහ ප්රාදේශීය සංවර්ධන ව්යාපෘති සඳහා අරමුදල් සැපයීම සඳහා ද වැඩි මුදලක් මුද්රණය කර ඇති බවයි.
වැඩබලන මුදල් අමාත්ය රංජිත් සියඹලාපිටිය කියා සිටියේ පසුගිය වසර කිහිපය තුළ රජයේ විවිධ වියදම් සඳහා රුපියල් ට් රිලියන 3 ක් මුද් රණය කිරීම විශාල අභියෝගයක් වනු ඇති බවයි. අධික ලෙස මුදල් මුද් රණය කිරීම නිසා රට බංකොලොත් භාවයට ඇද වැටීම ඉක්මන් වී ඇති බවයි අමාත් යවරයා පෙන්වා දෙන්නේ.
මුදල් මුද්රණය නතර කිරීමෙන් පසු එම අඩුව පියවා ගැනීම සඳහා රුපියල් බිලියන 400-450 දක්වා ආදායම් ලබා ගැනීම සඳහා රජය ක්රමවේද කිහිපයක් සොයා බලමින් සිටින බව ඔහු පැවසීය.
එක් උපාය මාර්ගයක් වන්නේ යාවත්කාලීන ආදායම් පරිපාලන කළමනාකරණ තොරතුරු පද්ධතිය (RAMIS) මෙම වසර අවසන් වන විට දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවේ ක්රියාත්මක කිරීමයි. බදු ගෙවිය යුතු නමුත් තවදුරටත් බදු දැලෙන් බැහැරව සිටින ජනගහනයෙන් විශාල කොටසක් ද රජය විසින් හඳුනාගෙන ඇති බව සියඹලාපිටිය මහතා පැවසීය. ඒ නිසා බදු පදනම පුළුල් කිරීම සඳහා නව නීති හඳුන්වා දෙනවා.
වයස අවුරුදු 18 සහ ඊට වැඩි අයට බදු ලිපිගොනු විවෘත කරන ලෙස රජය දැනටමත් දැනුම් දී ඇති බව ඔහු සඳහන් කළේය. මෙම පියවර මගින් ද බදු දැලට යටත් විය යුතු විවිධ වෘත්තීන් හඳුනා ගැනීමට රජයට හැකි වනු ඇත.
මේ අතර ශ් රී ලංකා රේගුව විසින් බදු අයකිරීම මධ් යගත කරන තනි කවුළු ක් රමය තවදුරටත් විධිමත් කිරීමට යෝජනා කර තිබේ.
සුරාබදු දෙපාර්තමේන්තුව මත්පැන් බෝතල් ආරක්ෂණ ස්ටිකර් සම්බන්ධ වංචාව විමර්ශනය කිරීමට සහ සමාගම් වලින් ගෙවිය යුතු බදු ගෙවීමට වග බලා ගැනීමට කටයුතු කරමින් සිටී. නීති විරෝධී මත්පැන් මර්දනය කිරීම සඳහා තවත් පියවර ගන්නා බව සියඹලාපිටිය මහතා වැඩිදුරටත් පැවසීය.
රජයේ අමාත් යාංශවලට තවදුරටත් වියදම් අඩු කරන ලෙස උපදෙස් දෙනු ඇත. කාර්යයන් සඳහා වන වියදම් කපා හැරීම සහ අත් යවශ් ය නොවන යැයි සැලකෙන සියලු සැලසුම් කළ ගොඩනැගිලි ව් යාපෘති නවතා දැමීම මෙයට ඇතුළත් වනු ඇති බව ඔහු පැවසීය.
උද්ධමනය නිවැරදිව පුරෝකථනය කිරීම සහ නියමිත උද්ධමන ඉලක්කය සපුරා ගැනීම සඳහා කටයුතු කිරීම ද CBSL ආයතනයට අවශ්ය වනු ඇති අතර, ඕනෑම මූල්ය ගැටලුවකට අදාළ ප්රශ්නවලට පිළිතුරු සැපයීම සඳහා CBSL අධිපතිවරයා පාර්ලිමේන්තුව හමුවට කැඳවනු ලැබේ.
කෙසේ වෙතත් භාණ්ඩාගාර ලේකම්වරයාට තවදුරටත් CBSL වෙත උපදෙස් නිකුත් කිරීමට නොහැකි වනු ඇත. බැංකුව ස්වාධීනව මෙහෙයවනු ලබන්නේ පාලක මණ්ඩලයක් විසිනි. පනත ට අනුව CBSL සහ මහා භාණ්ඩාගාරය අතර සම්බන්ධයක් පවත්වා ගැනීම සහතික කිරීම සඳහා සම්බන්ධීකරණ කමිටුවක් පත් කරනු ලැබේ.
නව CBSL පනත සිකුරාදා සිට බලපැවැත්වෙන බැවින්, CBSL හි මුදල් මුද්රණය කිරීමේ හැකියාව දැඩි ලෙස සීමා වනු ඇති අතර ගෝලීය සෞඛ්ය හදිසි තත්වයක් වැනි සුවිශේෂී තත්වයන් යටතේ පමණක් ඉඩ දෙනු ඇත.
මෙය රජයට සැලකිය යුතු අභියෝගයක් වී ඇත. භාණ්ඩාගාරයේ ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකු සඳහන් කළේ CBSL සාමාන්යයෙන් සෑම අයවැයක් සඳහාම රුපියල් බිලියන 600 කට ආසන්න මුදලක් මුද්රණය කර ඇති අතර වැටුප්, සුභසාධන ප්රතිලාභ ගෙවීම සහ ප්රාදේශීය සංවර්ධන ව්යාපෘති සඳහා අරමුදල් සැපයීම සඳහා ද වැඩි මුදලක් මුද්රණය කර ඇති බවයි.
වැඩබලන මුදල් අමාත්ය රංජිත් සියඹලාපිටිය කියා සිටියේ පසුගිය වසර කිහිපය තුළ රජයේ විවිධ වියදම් සඳහා රුපියල් ට් රිලියන 3 ක් මුද් රණය කිරීම විශාල අභියෝගයක් වනු ඇති බවයි. අධික ලෙස මුදල් මුද් රණය කිරීම නිසා රට බංකොලොත් භාවයට ඇද වැටීම ඉක්මන් වී ඇති බවයි අමාත් යවරයා පෙන්වා දෙන්නේ.
මුදල් මුද්රණය නතර කිරීමෙන් පසු එම අඩුව පියවා ගැනීම සඳහා රුපියල් බිලියන 400-450 දක්වා ආදායම් ලබා ගැනීම සඳහා රජය ක්රමවේද කිහිපයක් සොයා බලමින් සිටින බව ඔහු පැවසීය.
එක් උපාය මාර්ගයක් වන්නේ යාවත්කාලීන ආදායම් පරිපාලන කළමනාකරණ තොරතුරු පද්ධතිය (RAMIS) මෙම වසර අවසන් වන විට දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවේ ක්රියාත්මක කිරීමයි. බදු ගෙවිය යුතු නමුත් තවදුරටත් බදු දැලෙන් බැහැරව සිටින ජනගහනයෙන් විශාල කොටසක් ද රජය විසින් හඳුනාගෙන ඇති බව සියඹලාපිටිය මහතා පැවසීය. ඒ නිසා බදු පදනම පුළුල් කිරීම සඳහා නව නීති හඳුන්වා දෙනවා.
වයස අවුරුදු 18 සහ ඊට වැඩි අයට බදු ලිපිගොනු විවෘත කරන ලෙස රජය දැනටමත් දැනුම් දී ඇති බව ඔහු සඳහන් කළේය. මෙම පියවර මගින් ද බදු දැලට යටත් විය යුතු විවිධ වෘත්තීන් හඳුනා ගැනීමට රජයට හැකි වනු ඇත.
මේ අතර ශ් රී ලංකා රේගුව විසින් බදු අයකිරීම මධ් යගත කරන තනි කවුළු ක් රමය තවදුරටත් විධිමත් කිරීමට යෝජනා කර තිබේ.
සුරාබදු දෙපාර්තමේන්තුව මත්පැන් බෝතල් ආරක්ෂණ ස්ටිකර් සම්බන්ධ වංචාව විමර්ශනය කිරීමට සහ සමාගම් වලින් ගෙවිය යුතු බදු ගෙවීමට වග බලා ගැනීමට කටයුතු කරමින් සිටී. නීති විරෝධී මත්පැන් මර්දනය කිරීම සඳහා තවත් පියවර ගන්නා බව සියඹලාපිටිය මහතා වැඩිදුරටත් පැවසීය.
රජයේ අමාත් යාංශවලට තවදුරටත් වියදම් අඩු කරන ලෙස උපදෙස් දෙනු ඇත. කාර්යයන් සඳහා වන වියදම් කපා හැරීම සහ අත් යවශ් ය නොවන යැයි සැලකෙන සියලු සැලසුම් කළ ගොඩනැගිලි ව් යාපෘති නවතා දැමීම මෙයට ඇතුළත් වනු ඇති බව ඔහු පැවසීය.
උද්ධමනය නිවැරදිව පුරෝකථනය කිරීම සහ නියමිත උද්ධමන ඉලක්කය සපුරා ගැනීම සඳහා කටයුතු කිරීම ද CBSL ආයතනයට අවශ්ය වනු ඇති අතර, ඕනෑම මූල්ය ගැටලුවකට අදාළ ප්රශ්නවලට පිළිතුරු සැපයීම සඳහා CBSL අධිපතිවරයා පාර්ලිමේන්තුව හමුවට කැඳවනු ලැබේ.
කෙසේ වෙතත් භාණ්ඩාගාර ලේකම්වරයාට තවදුරටත් CBSL වෙත උපදෙස් නිකුත් කිරීමට නොහැකි වනු ඇත. බැංකුව ස්වාධීනව මෙහෙයවනු ලබන්නේ පාලක මණ්ඩලයක් විසිනි. පනත ට අනුව CBSL සහ මහා භාණ්ඩාගාරය අතර සම්බන්ධයක් පවත්වා ගැනීම සහතික කිරීම සඳහා සම්බන්ධීකරණ කමිටුවක් පත් කරනු ලැබේ.
