"මානවම්ම රජ්ජුරුවෝ" (King Manavamma) යනු ශ්රී ලංකාවේ අනුරාධපුර යුගයේ පාලනය කළ රජෙකි. ඔහු 684 සිට 718 දක්වා රජකම් කළ බව ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ. මානවම්ම රජු ලංකා ඉතිහාසයේ සුවිශේෂී චරිතයක් වන්නේ ඔහුගේ අධිෂ්ඨානශීලී ගමන සහ රටේ ස්ථාවරත්වය යළි ඇති කිරීමට ගත් උත්සාහය නිසාය.
මානවම්ම රජුගේ පසුබිම
මානවම්ම යනු දෙවන කස්සප (කාශ්යප) රජුගේ පුත්රයෙකි. ඔහුගේ පියා රජකම් කළ වසර 9කට පසු රෝගයකින් මිය ගිය අතර, එවිට මානවම්ම කුඩා වියේ පසුවිය. පියාගේ මරණයෙන් පසු රාජ්ය බලය වෙනුවෙන් ඇති වූ ගැටුම් හේතුවෙන් රට අස්ථාවර තත්ත්වයකට පත් විය. මෙම අවිනිශ්චිතභාවය මධ්යයේ මානවම්ම කුමරු ආරක්ෂාව පතා දෙවන දාඨෝපතිස්ස රජුගේ සහාය ඇතිව ඉන්දියාවට පලා ගියේය.
ඉන්දියාවේ රැඳී සිටීම
මානවම්ම ඉන්දියාවේ පල්ලව රාජධානියේ පල්ලව රජු වූ නරසිංහ වර්මන් I යටතේ වසර 20කට ආසන්න කාලයක් ගත කළේය. එහිදී ඔහු සටන් ශිල්ප හදාරා, පල්ලව රජුගේ හමුදාවට එක් වී, රජුගේ විශ්වාසය දිනා ගත්තේය. පල්ලව සහ චාලුක්ය රාජ්යයන් අතර ඇති වූ යුද්ධවලදී මානවම්ම විශිෂ්ට යුද්ධ සෙන්පතියෙකු ලෙස කටයුතු කළ අතර, මෙම අත්දැකීම් ඔහුගේ පසුකාලීන ජයග්රහණවලට මුල් විය.
ලංකාවට පැමිණීම සහ රජකම ලබා ගැනීම
මානවම්ම පළමු වරට ලංකාවට පැමිණියේ පල්ලව හමුදාවේ සහාය ඇතිවය. එහෙත් මෙම උත්සාහය අසාර්ථක වූ අතර, ඔහු නැවත ඉන්දියාවට ගියේය. පසුව, නරසිංහ වර්මන් II රජුගේ සහාය ඇතිව, ඔහු දෙවන වරටත් පල්ලව හමුදාවක් සමඟ ලංකාවට පැමිණ, එවකට පාලනය කළ හත්ථදාඨ රජු පරාජය කර සිංහාසනය අත්පත් කර ගත්තේය. මෙය 684 දී සිදු වූ බව සැලකේ.
රාජ්ය පාලනය සහ ජයග්රහණ
මානවම්ම රජු රටේ දේශපාලන, ආර්ථික, සහ ආගමික ස්ථාවරත්වය යළි ඇති කිරීමට වෙහෙසුණේය. ඔහුගේ පාලන සමයේදී:
- ආගමික සහ අධ්යාපනික ආයතන: උතුරු මූල විහාරය, මාදුමුල විහාරය, කපුගම් පිරිවෙන වැනි බෞද්ධ ආයතන ඉදි කළේය.
- කෘෂිකර්මාන්තය: වැව් 8ක් ඉදි කර ගොවිතැන දියුණු කළේය.
- සංවර්ධනය: රටේ පරිහානියට පත්ව තිබූ යටිතල පහසුකම් යළි ගොඩනැඟීමට කටයුතු කළේය.
ඔහු ධර්මිෂ්ඨ රජෙකු ලෙසද ප්රකට වූ අතර, රටේ සංවර්ධනයට ඔහුගේ දායකත්වය ලංකා ඉතිහාසයේ සුවිශේෂී ලෙස සලකනු ලබයි.
ආදර්ශය
මානවම්ම රජුගෙන් ලබා ගත හැකි ප්රධාන ආදර්ශය වන්නේ ඔහුගේ අධිෂ්ඨානශීලී බව සහ ඉවසිලිවන්තකම ය. බලය අහිමි වී, රටින් පලා ගියත්, ඔහු ඉවසිලිවන්තව තම ඉලක්කය වෙනුවෙන් වසර ගණනාවක් සූදානම් වූ අතර, අවසානයේ එය සාර්ථක කර ගත්තේය.
මානවම්ම රජු 718 දී මිය ගිය අතර, ඔහුගේ පාලන සමය ලංකාවේ අනුරාධපුර යුගයේ ස්ථාවරත්වයක් ඇති කළ කාල පරිච්ඡේදයක් ලෙස ඉතිහාසයේ සටහන් වී ඇත.
grok