ඔව්, අනිවාර්යයෙන්ම පුළුවන්. මේ රූප සටහනේ තියෙන මිනුම් අනුව මෙය සාමාන්ය ඉංජිනේරු මූලධර්ම භාවිතයෙන් පහසුවෙන් විසඳගන්න පුළුවන් ගැටලුවක්.
නමුත් සාමාන්ය ගෙදරක වතුර මෝටරයක් (domestic pump) භාවිතා කරනවාට වඩා, මේ සඳහා සුදුසු මෝටරයක් තෝරාගැනීමේදී කරුණු කිහිපයක් ගැන විශේෂයෙන් සැලකිලිමත් වෙන්න ඕන.
ඔබට මෙය සාර්ථක කරගැනීමට අවශ්ය තාක්ෂණික උපදෙස් පහතින් විස්තර කර තිබෙනවා.
1. ප්රධාන අභියෝගය: උස (Head)
මෙහි ඇති වැදගත්ම සාධකය වන්නේ සිරස් උස (Vertical Height) යි.
* පොළොවේ මට්ටමේ සිට කන්ද මුදුනට උස මීටර් 20ක් (අඩි 65ක් පමණ) වෙනවා.
* නමුත් මෝටරය තෝරාගැනීමේදී ළිඳේ වතුර මට්ටමේ සිට කන්ද මුදුනට ඇති මුළු උස (Total Head) ගණනය කළ යුතුයි.
* උදාහරණයක් ලෙස: ළිඳේ වතුර මට්ටම පොළොවේ සිට අඩි 15ක් යටින් තිබේ නම්, මුළු උස = අඩි 65 (කන්ද) + අඩි 15 (ළිඳ) = අඩි 80ක් (මීටර් 24ක්) පමණ වෙනවා.
සාමාන්ය ගෙවල්වල පාවිච්චි කරන 0.5 HP (අශ්වබල භාගයේ) කුඩා මෝටර් වලට වතුර තල්ලු කළ හැක්කේ උපරිම මීටර් 25-30ක් වගේ උසකට විතරයි. ඒ නිසා සාමාන්ය පොඩි මෝටරයක් දැම්මොත් වතුර උඩට එන්නේ නැතිවෙන්න හෝ වතුර එන ප්රමාණය ඉතාම අඩු වෙන්න පුළුවන්.
2. සුදුසු මෝටර් වර්ග මොනවාද?
මේ සඳහා හොඳම විසඳුම් දෙකක් තිබෙනවා:
විසඳුම A: සබ්මර්සිබල් පොම්පයක් (Submersible Pump) - වඩාත්ම සුදුසු ක්රමය
මෙය වතුර යට ගිල්වා තබන මෝටරයයි.
* වාසිය: මේ මෝටර් නිර්මාණය කරලා තියෙන්නේ වතුර "අදින්න" නෙවෙයි, වතුර "තල්ලු කරන්න" (Push). ඒ නිසා මීටර් 20-30ක් උසට වතුර යැවීම ඉතාම පහසුයි.
* තෝරාගැනීම: "Head" අගය මීටර් 30ට හෝ 40ට වැඩි 1 HP (හෝ 0.75 HP) සබ්මර්සිබල් මෝටරයක් ගන්න. (කඩේකින් අහද්දි "Head එක මීටර් 30ක් ඕන" කියලා ඉල්ලන්න).
* මෙය ශබ්දය අඩුයි වගේම, නඩත්තුවත් අඩුයි.
විසඳුම B: ජෙට් පොම්පයක් (Jet Pump / High Head Surface Pump)
ඔබට මෝටරය ළිඳ අසල පොළොව මතුපිට තියන්න අවශ්ය නම්, සාමාන්ය මෝටරයක් හරියන්නේ නැහැ.
* ඔබට 1 HP Jet Pump එකක් හෝ High Head වර්ගයේ (වතුර පීඩනය වැඩි) මෝටරයක් අවශ්ය වෙනවා.
* මෙහිදී ළිඳේ ගැඹුර ගැන සැලකිලිමත් වෙන්න. ළිඳේ වතුර මට්ටම පොළොවේ සිට අඩි 20-25ට වඩා පහළ නම් මතුපිට තබන මෝටර්වලට වතුර අදින්න බැහැ (Suction limit). එවිට ගැඹුරු ළිඳකට දාන Deep Well Kit එකක් සහිත ජෙට් මෝටරයක් අවශ්ය වෙනවා.
3. බට (Pipes) තෝරාගැනීම
* රූපයේ පෙන්වා ඇති පරිදි බෑවුම දිගේ දිග මීටර් 40ක් (අඩි 130ක් පමණ) වෙනවා.
* කුඩා බට (3/4" හෝ 1/2") දැම්මොත් දිග වැඩි නිසා "ඝර්ෂණය" (Friction) වැඩි වී වතුර පීඩනය අඩුවෙනවා.
* ඒ නිසා මෝටරයේ සිට ටැංකියට යන බටය සඳහා අවම වශයෙන් අඟල් 1 (1 inch) හෝ අඟල් 1.25 (1 1/4 inch) බට භාවිතා කරන්න. මෙය මෝටරයට දැනෙන බර අඩු කරනවා.
4. ක්රියාවලිය (Plan)
* ටැංකිය: කන්ද මුදුනේ අනිවාර්යයෙන්ම වතුර ටැංකියක් (500L හෝ 1000L) තබන්න.
* පොම්ප කිරීම: ළිඳේ සිට එම ටැංකියට වතුර පොම්ප කරන්න.
* වතුර දැමීම: ටැංකිය පිරුනු පසු, ගුරුත්වාකර්ෂණයෙන් (Gravity) පහසුවෙන්ම ගස්වලට වතුර දාගන්න පුළුවන් (බිංදු ජල සම්පාදනය හෝ හෝස් එකක් මගින්). කන්ද උඩ ටැංකියක් තියෙන නිසා වතුර දාන්න වෙනම කරන්ට් එකක් යන්නේ නෑ.
නිගමනය:
ඔබේ ළිඳේ වතුර මට්ටම එතරම් ගැඹුරු නැත්නම් (අඩි 15-20ට වඩා අඩු නම්), හොඳම සහ ලාභදායී විසඳුම වන්නේ 1 HP Submersible Pump (වතුර යට ගිල්වන මෝටරයක්) භාවිතා කිරීමයි. එයට මීටර් 20ක උස පහසුවෙන් ජයගන්න පුළුවන්.
ඔබට දැනට ළිඳේ ගැඹුර (පොළොවේ සිට වතුර මට්ටමට ඇති දුර) කියන්න පුළුවන්ද? එතකොට හරියටම ගැලපෙන මෝටර් වර්ගය කියන්න පුළුවන්.