විදුලිය යනු රටේ ජීවනාලියයි. රටක සංවර්ධන මාවතට තල්ලු කරන සාදකයක් ලෙස විදුලිය හැදින්වෙන්න පුළුවන්. අඩු මිලට ක්රමවත් සැපයුමක් (low cost, quality power) දීමෙන් ආයෝජකයන්ගේ විශ්වාසය දිනාගන්න පුළුවන්.
චන්ද්රිකා යුගයට පෙර
එකල්හි ලංකාවේ ජල විදුලි බලාගාර වලින් සම්පුර්ණයෙන්ම වගේ විදුලිය නිපදවෙනු අතර, නියන් සමයන්හි ඉද හිට කෙටිකාලීන විදුලි කැපීමක් සිදුවිය. විදුලිබල මණ්ඩලය කොටි ගනම් ලාබ ලබන ආයතනයක් විය.
චන්ද්රිකා යුගය
ශ්රී ලංකා ඉතිහාසයේ දරුණුතම විදුලි බල අර්බුදය ඇති වුයේ මෙකල්හිදිය. විස්වාස කරන්න. මට මතක හැටියට දින ගනනාවක් සහමුලින්ම විදුලිය තිබ්බේ නැත. මාස ගණනාවක් දිනපතා පැය 6, 8 විදුලිය කපන ලදී. ලස්සනම වැඩේ විදුලිය ලැබෙන්නේ සමහර දිනවල රෑ 10 පසුවය. බොහෝ කර්මාන්තශාලා වලට සිදුවුයේ ලංකා ඉතිහාසයේ ප්රථමවරට මහපරිමානයෙන් generator ගෙන්වන්නය. සමහර වියාපාරික ස්ථාන වසා දැමිණි. අපනශාලවල කෑම නරක් විය. විදුලිය තිබ්බත් AC තහනම්ය. නගරබද ආයතනවල වැඩකරන මිනිස්සු රස්නේ තැම්බි සිටියහ
රටක මහා පරිමාණ විදුලි අර්බුදයක් ඇති වෙන්න හේතුවක් නැහැ. මන්දයත් අවුරුදු 20-30 කට ඉල්ලුම සපුරන්න සැලසුම් තිබෙන නිසා. උදාහරණයක් ලෙස අහවල් අවුරුද්දේ මෙච්චර ධාරිතාවයක් ඇති බලාගාරයක් ඉදිකළ යුතුයි. විදුලිබල ඉල්ලීම සැම අවුරුද්දකම වැඩිවන නිසා නව බලාගාර දිගටම ඇති කල යුතුයි.
නව බලාගාර ඇතිකරනාවට විරුද්දව මහජන උද්ගෝෂණ ඇතිවිය. විශේෂයෙන් ගල් අගුරු බලාගාර වලට විරුද්දව. අම්ල වැසි, පරිසර දුෂණ, අවතැන් වීම් ..කතා ගොඩයි. මේ පාලන සාමය තුල රටට අවශ්ය බලාගාර තැනුනේ නැහැ .
බලාගාර හැදීම දවසින් දෙකෙන් මාසෙන් කල හැකි දෙයක් නොවෙයි. සමහරවිට මුලික වාර්තා (preliminary studies, environment assessment) එන්න අවුරුදු ගානක් යනවා. බලාගාරයක් හදන්න තව අවුරුදු ගානක් යනවා. ඒ නිසා තව අවුරුදු 5 විදුලිය වැඩිවීමට, දැන් නිෂ්පාදනය වැඩි කිරීමට බලාගාර ඉදිකිරිම විය යුතුයි. එතකම් අවාසනාවකට වගේ අපිට කල හැක්කක් නැහැ.
විදුලිය උත්පාදනය කරන ක්රම රාශියක් තිබෙනවා. ජල විදුලියෙන්, සුලං(wind), සොලර් (solar power), ගල් අගුරු, දැවිතෙල්, නෂ්ටික වගේ. මහා පරිමාණ ජලවිදුබලගාර හදන්න දැන් ලංකාවේ ඉඩක් නැහැ. විදුලිය උත්පාදනය කරන ක්රමය තෝරාගැනීම ඉතා සංකීර්ණ දෙයක්. තාක්ෂණ ගැටළු , වියදම් කල මුදලට ප්රතිලාබ, පරිසර ප්රශ්න, ඒකකයක මිල, ගතවන් කාලය වගේ කාරණා ගොඩක් සලකන්න වෙනවා .
සමහරු අහනවා ලංකාවේ හොදින් සුර්යතාපය ලැබෙන නිසා සොලර් (solar power) නේද ගැලපෙන්නේ කියල. සොලර් තමයි ඒකයක මිල වැඩිම. ලංකාවේ විදුලිබල පද්දතියට තාක්ෂණ ගැටළු ගොඩක් එන්න පුළුවන්. නමුත් ලෝකය දැන් යන්නේ සොලර් සහ සුලං පැත්තට (එත් සීමා සහිතව ). තව දෙයක් පුනර්ජීය ප්රබවවලින් ( සුලං, සොලර්), රටක විදුලිබලය දෙන්න පුළුවන් එක්තරා ප්රමානෙකට විතරයි. සරලව හිතුවොත් සුලං අඩුවෙලා හරි, වැහි කලෙක හරි විදුලිය උත්පාදනය කොහොමද. අනෙක් අතින් මහාපරිමාණ විදුලිය ගබඩා කරන්න අමාරුයි, වියදම් අධිකයි .
මේ කාලේ රටේ පුද්ගලික දැවිතෙල්, ගැස් බලාගාර ඇති කලා. විදුලි ඒකකයක වියදම අදිකයි. විදුලිබල මණ්ඩලය රුපියල් 4 කට පරිබෝගිකයට දෙනකොට විදුලිය පුද්ගලික බලාගාරවලින් ගන්නේ රුපියල් 12 !. මාස කිහිපයක් ඇතුලත විදුලිබල මණ්ඩලය ලංකාවේ විශාල පාඩු ලබන ආයතනයක් උනා. රටේ අඩුමිලට විදුලිය දෙන්න බලාගාර හදපුනැති එකේ විපාක පරම්පරා ගණනාවකට පල දුන්න. තවමත් ජනතාව විදිනවා.
මහින්ද යුගය
මහින්ද තත්වය තේරුම් අරගෙන ගල් අගුරු බලාගාරයක් ඉදි කලා. ලංකාවේ විදුලියෙන් 40% දෙන්නේ මේකෙන් !.
යහපාලන ආණ්ඩුව
සම්පුර් බලාගාරය ඉදි කලේ නැහැ. දැන් ආයිත් චන්ද්රිකා යුගයකට යන්න පාර කැපුවා.
ගොටබය යුගය
මගේ අදහස අනුව අවරුදු ගානක් යනකම් කරන්න දෙයක් නැහැ. විදුලි අර්බුදවලට මුහුණ දෙන්න වේවි. දැන්ම වැඩ කරොත් 2025 වත් ගොඩ එන්න පුළුවන්. මොකද රටක බලාගාර හදන එක මාසෙන් දෙකෙන් කරන්න පුළුවන් දෙයක් නැති නිසා. විදුලිය දැන් තිබ්බ පලියට, හිතන්න එපා විදුලිබල අර්බුදයක් නැහැ කියල
අපි ගෙවන්නේ පුරුවේ කරුමයන්. අදුරධර්ශි පාලකයන් නිසා පරම්පරා ගානක් දුක් විදින්න සිද්ද වෙන දෙකට මෙය උදාහරණයක්
- BINGU
Last edited:
