ඇයි මිනිස්සු වයසට යන්නේ?
මුලින්ම මම දැන් පොඩි කථාවක් කියල ඉන්නයි ලැස්තිය. ඒ තමයි යකඩ මලකඩ කන්නේ ඇයි කියන එක.
ඇයි යකඩ මලකඩ කන්නේ?
වාතයේ තියෙන ඔක්සිජන් වායුව භාහිර පරිසරයේ ඇති ජලවාශ්පත් යකඩ වල ඇති ෆෙරස් අයනත් එක්ක ක්රියා කරල, ෆෙරික් ඔක්සයිඩි හා ෆෙරස් ඔක්සයිඩි හැදෙන නිසයි මෙ යකඩ මලකඩ කන්නේ.
ඔනෑම යකඩයක් වායුගොලයට නිරාවරණය වුන වෙලාවෙ ඉදලම තමයි ඒක දිරන්න එහෙමත් නැත්තන් මලකඩ කන්න පටන් ගන්නේ. එත් අපිට ඒ යකඩෙ මෙ විදියට ඔක්සිජන් එක්ක ක්රියා කරකර , දිර දිරා යනවා කියල ඇස් වලට පෙන්නේ නෑ. ඒවුනාට මෙන්න මෙහෙම දෙයක් වෙලා තියෙනවා කියල අපිට තේරෙන්නේ එකේ මලකඩ හැදුනහම තමයි.
ඒ වගේම ලුණු වගේ ළවණ වර්ග වලට පුලුවන් මලකඩ කණ එක වෙගවත් කරන්න. මුහුදු පලාත්වල යකඩ ඉක්මනින් මලකඩ කන්නේ මෙ හේතුව නිසයි. ඒ වගේම තමයි එකේ අනිත් පැත්තත්, භෂ්ම වර්ග, තෙල් වර්ග, ග්රිස් වලට පුලුවන් මෙ මලකඩ කන එක අඩු කරන්න.
ඔය කිවිවෙ පොඩි විද්යාත්මක සන්සිද්ධියක්, දැන් බලනවා ඇති මම මෙහෙම කථාවක් කිවිවෙ ඇයි කියල, මෙ දේවල් කිවිවෙ මෙන්න මෙ හේතුව නිසයි. කලින් ලිපියෙන් අපි පැහැදිලි කර ගත්තා මෙ අපේ ශරිරය හැදිල තියෙන දේවලුයි ගස් වැල්, යකඩ, දිය, සුලං, පස් වගේ භාහිර පරිසරයේ තියෙන දේවල් වලයි කිසිම වෙනසක් නැ, සේරම නිර්මාණය වෙලා තියෙන්නේ කලින් කියපු මාහා භුතයන්ගෙනුයි ඒවා නිසා උපදින උපාදාන රැප වලිනුයි කියල. අපේ මෙ ශරිරයත් මවිකුස තුල ඇති වු දා සිටම මෙ අද දක්වාම දිරමින් නොගිය එක මොහොතක් හෝ නැහැ. රැපයන්ගේ ස්වභාවය වෙන්නේ උපත ලද සැනින් බිදි යාමයි. උපත ලද එක රැපයකට හෝ නොබිදි පැවතිමට කිසිදු හැකියාවක් නැ. අර යකඩයේ කලින් තිබුණ යකඩ අයන ඔක්සිජන් සමග ප්රතික්රියා කලාම ඒක දිර දිර යනවා. එත් යකඩය ගැල්වනසයිස් කලාම මෙ දිරිම බාලවිමක් සිද්ධ වෙන්වා. ගැල්වනයිස් කරද්දි කරන්නේ යකඩ උඩින් සින්ක් කියන ලෝහය ආලේප කරණ එකයි. එතකොට යකඩ අනු ඔක්සිජන් එක්ක
ක්රියා කරල හැදෙන ෆෙරික් ඔක්සයිඩ, ඒ කියන්නේ මලකඩ, ආයෙමත් සින්ක් අයන එක්ක ප්රතික්ක්රියා කරල යකඩ අයන බවට පත්වෙන එකයි. මෙහිදි සිද්ධ වෙන්නේ. මෙ වගේ අපේ ශරිරයේ කලින් තිබුන රැප බිදි බිදි යනවා.යකඩෙට සින්ක් අයන තියෙනකොට ඒක දිරන්නේ නැතිව දිගකාලයක් තියෙනවා වගේ අපේ ශරිරයේත් මෙ බිදෙන රැප වෙනුවට අලුත් දරැ රැප පරමිපරාවල් ඇති කරන්න ආහාර කියන දේ ඔන වෙනවා. ආහාර නැත්තං අපේ මෙ ශරිරයත් යකඩෙ මලකඩ කැවා වගේ දිරල දිරල යනඑකයි වෙන්නේ. අපිට දවසට කිප වරක් කන්න වෙන්නේ මෙන්න මෙ අලුත් රැප පරමිපරාවල් ඇති කර ගන්න ඔන වෙන නිසයි. 
පහුගිය දවසේ ලිපියෙන් කිවිවා අද පටිචිච සමුප්පාදය ගැන කථා කරන්න බලාපොරොත්තු වෙනවා කියා. මොකද්ද මෙ පටිචිච සමුත්පාදය කියන්නේ?
මෙ කියන්නේ අවිද්යාව නිසා සංස්කාරත්, සංස්කාර නිසා විඥානයත්, විඥානය නිසා නාමරැපයත්, නාමරැපය නිසා ෂඩායතනයත්, ෂඩායතනය නිසා ස්පර්ෂයත්, ස්පර්ෂය නිසා වෙදනාවත්, වෙදනාව නිසා තන්හාවත්, තන්හාව නිසා උපාදානයත්, උපාදානය නිසා භවයත්, භවය නිසා ජාතියත්, ජාතිය නිසා ජරාව, මරණය, ශෝකය, පරිදේව , දුක, දෝමනස්ස, උපායාස කියන මෙ සියලුම දුක්ඛයන්ගේ උපතත් සිදුවන බවයි.
මෙ පිළිබදව විස්තර කරන්න ගියොත් එය ඉතාමත් දිර්ඝ විස්තරයක් වනු ඇත. පටිචිච සමුප්පාදය ගැන බුදුපියාණනි විසින් දේශිත සුත්ර අතිමහත් සංඛයාවක් ඇත. එ ඒ අවස්ථාවෙ ඒ ඒ පුද්ගලයාට තේරැමිගත හැකි වන අයුරින් ඒවා දේශනා කර තිබෙ. මෙ අතර දසබල සුත්රය, ආහාර සුත්රය, ඥාතික සුත්රය, චෙතනා සුත්රය, උපාදාන සුත්රය, ප්රතීත්යසමුත්පාද සුත්රය, අචෙල කාශ්යප සුත්රය, උපනිසා සුත්රය, ධර්ම කථික සුත්රය, ශාස්තෘපර්රයේෂණ සුත්රය ආදියේ මෙ පටිචිච සමුත්පාදය විවිධ ආකාරයෙන් දේශනා කර ඇත.
තථාගත බුදුපියානන් වහන්සේ විසින් පටිචිච සමුප්පාදය දැනිමෙ අනුසස් වදාරා ඇත්තේ මෙසේය.
යතෝ භෝ භික්ඛවෙ! අරියසාවකෝ ඒවං පචිචියං පජානාති. පචිචියසමුදං පජානාති. පචිචය නිරෝධං පජානාති. පචිචියනිරෝධගාමිණි පටිපදං පජානානි. අයං වුචිචිති භික්ඛවෙ! අරියසාවකෝ දිටිඨි සමිපන්නේ ඉතිපි, දස්සන සමිපන්නෝ, ඉතිපි ආගතෝ ඉමං සද්ධමිමං ඉතිපි,සේඛෙන ඥානේන සමන්නාගතෝ ඉතිපි, සේඛාය විජ්ජාය සමන්නාගතෝ ඉතිපි,ධමිම සෝතං සමාපන්නෝ ඉතිපි, අරියෝ නිබිබෙධික පඥ්ඤෝ ඉතිපි, අමතද්වාරං ආභචිච තිටිඨති ඉතිපි.
මෙහි වචනාර්ථය නොව පද විවරණය ගත්විට මෙයින් කියවෙන්නේ බුදු බව, පසේ බුදු බව, රහත් බව යන තුන්තරා බෝධියෙන් එකකට පැමිණ සසර කෙලවර කල හැකි විම පටිචිච සමුප්පාදය දැනිමෙ ආනිශංෂය බවය.
මෙ පටිචිච සමුප්පාද දේශනාව ලොව සත්ත්වයාගේ ආරමිභය දක්වන දේශනාවක් නොවෙ. නමුත් සත්වයන් මෙ ලොව බවයෙන් බවයට ගමන් කරන්නේ කෙසේද යන්න මෙම දේශනාව මගින් දක්වා ඇත. චතුරාර්ය සත්යද මෙම දේශනාවටම සමිබන්ධ බැවින් බුදු දහමෙ ප්රධානතම හා ගැඹුරැම ඉගැන්විම වන්නේ මෙයයි. යමි අයෙක් මෙය නිවැරදිව අවබෝධ කර ඇත්නමි ඔහු නිර්වාණයට පත්වු අයෙකි. මා මෙ ලියනුයේ මෙ පිළිබදව ඉගැනිමෙන් ඇතිවු සංඥා මාත්රයක් උපයෝගි කරගෙන මිස අවබෝධය කියන දෙයින් නොවෙ. අවබෝධයත් අධ්යාපයත් (මෙයට බුදු දහමෙ කියන්නේ සංඥාව කියාය) යනු දෙකකි.මෙම පටිචිච සමුප්පාදය ප්රත්යක්ෂලෙස අවබෝධ වි නමි, ඔහු රහතුන්වහන්සේ කෙනෙකි. සප්ත විශුද්ධි භාවනා ක්රමයේදි කාංක්ෂා විතරන විෂුද්ධිය ලෙස ඇත්තේ මෙ පිලිබදව ලබන්නාවු අධ්යාපනයයි. මෙ පිළිබදව අධ්යාපනය මගින් බුදු දහම පිළිබදව ඇති සැක දුරැවි යනු ඇත.
බුද්ධ ගෝෂ හිමියෝ පටිචිච සමුප්පාද වර්ණනාව පටන්ගන්නා විට මෙසේ පවසා ඇත.
"චත්තුකාමෝ අහං අජ්ජ පචිචයාකාර වණ්ණනං
පතිටිඨි නාධිගචිඡාමි අජ්කඪා ගාල්හො ව සාගරං"
මෙහි තේරැම වන්නේ " පටිචිච සමුපාද වරණනාව කියනු කැමති මා අද දින මහ මුහුදට වැටුන එකෙකු මෙන් පිහිටක් නොලබමිය" යන්නයි.
ඉතිං මා ගැන මොන කථාද? පටිච්ච සමුපාදය ගැන දැනට හොදම තේරැමිගත හැකි විස්තරයක් රේරැකානේ චන්දවිමල මහනාහිමිගේ පටිච්ච සමුපාද විවරණය නැමති ග්රන්තයේ ඇත. එය කියවා ගැනිම ප්රයෝජනවත් වනු ඇතැයි මම සිතමි.
පටිචිච සමුපාදය සැකවින්,
Last edited:
