මේ දවස්වල මධ්යම පළාතේ සහ ගංවතුරට අසු වූ බොහෝ පැතිවල ජලනල පද්ධතිය කැඩිලා. ළිං උතුරලා. ඔබ දන්නවාද? ඒ උතුරලා ගිය ගංවතුරට එකතු වුණේ කඳු මුදුනේ ඉඳන් ගලාගෙන ආපු පස් විතරක් නෙවෙයි.
කැඩුණු වැසිකිළිවල අපද්රව්ය.
සත්තුන්ගේ මල මූත්ර.
කෘෂි රසායනික විස සහ කසළ.
මේ ඔක්කොම මිශ්ර වෙලා දැන් තියෙන්නේ ඔබේ ගෙදර ටැප් එකේ, නැත්නම් ළිඳේ. වතුර ටිකක් බොර පාට වුණාට "ටික වෙලාවක් තිබ්බම හරියාවි" කියලා ඔබ හිතුවොත්, ඔබ කරන්නේ ලොකුම වැරැද්දක්.
වතුර උගුරකින් හැදෙන බිහිසුණු රෝග
මේ අපිරිසිදු ජලය පාවිච්චි කළොත් (බීමට, පිඟන් සේදීමට හෝ කෑම උයන්න), දින කිහිපයක් ඇතුළත පහත රෝග පැතිරීමේ ලොකු අවදානමක් තියෙනවා.
පාචනය සහ අතීසාරය (Diarrhea & Dysentery) විශේෂයෙන්ම කුඩා දරුවන්ට මෙය මාරාන්තිකයි. විජලනය නිසා ජීවිත පවා නැති වෙන්න පුළුවන්.
ටයිෆොයිඩ් (Typhoid) මල ද්රව්ය මිශ්ර වූ ජලය නිසා හැදෙන දරුණු උණ රෝගයක්.
හෙපටයිටිස් A (Hepatitis A)මෙය අක්මාවට බලපාන වෛරස් රෝගයක්. ඇස් කහ වීම, අධික වමනය මෙහි ලක්ෂණයි.
මී උණ (Leptospirosis) ගංවතුරට මීයන්ගේ මුත්රා එකතු වීමෙන් මෙය බෝ වෙනවා. මේ වතුර බිව්වොත් හෝ ඇඟේ තුවාලයක් තිබිලා වතුරට බැස්සොත්, වකුගඩු අක්රිය වෙලා මරණය සිදුවෙන්න පුළුවන්.
මේ වෙලාවේ වතුර "බොන්නේ" කොහොමද?
(ජීවිතය බේරාගන්නා ක්රම)
ඔබට බෝතල් කළ වතුර ගන්න වත්කමක් නැති වෙන්න පුළුවන්. කඩවල්වල වතුර නැති වෙන්න පුළුවන්. බය වෙන්න එපා, ගෙදරදීම වතුර ටික පිරිසිදු කරගන්න විදිහ මෙන්න.
පියවර 1: පෙරා ගැනීම (Filtration) ඔබේ ළිඳේ හෝ ටැප් එකේ වතුර මඩ පාට නම්, කෙලින්ම උණු කරන්න එපා.
පිරිසිදු, ඝනකම සුදු රෙදි කෑල්ලක් (සුදු සාරි පොටක් වගේ) කිහිප වරක් නමා ගන්න.
මැටි කළයකට හෝ පිරිසිදු භාජනයකට වතුර ටික රෙදි කෑල්ලෙන් පෙරා ගන්න. එවිට මඩ සහ ලොකු කුණු ඉවත් වෙනවා. (වතුර පැහැදිලි වනතුරු ටික වෙලාවක් තියන්න).
පියවර 2: නටවා ගැනීම (Boiling - වැදගත්ම පියවර) මේක නිකන් "බුබුළු දානකල්" රත් කරලා මදි.
වතුර ටික ලිපේ තියන්න.
වතුර හොඳටම නටන්න (Rolling Boil) පටන් ගත්තට පස්සේ, අඩුම තරමේ විනාඩි 20ක් වත් නොකඩවා නටවන්න.
(මතක තියාගන්න: කඳුකර ප්රදේශවල වතුර නටන්න වැඩි වෙලාවක් යනවා, ඒ නිසා හොඳටම නටවන්න ඕනේ).
ඉන්පසු භාජනය වහලා නිවෙන්න තියන්න.
පියවර 3: ඔබට හැකියාවක් පවතී නම් ක්ලෝරීන් පෙති (Chlorination) ඔබට උණු කරගන්න විදිහක් නැත්නම් (ගෑස් නෑ, දර තෙමිලා නම්), ළඟම තියෙන මහජන සෞඛ්ය පරීක්ෂක (PHI) කාර්යාලයෙන් හෝ ෆාමසියෙන් "ක්ලෝරීන් පෙති" (Chlorine Tabs) හෝ ජීවානුහරණ දියර ඉල්ලගන්න.
️ අවවාදයයි මෙය පාවිච්චි කරන්න කලින් PHI මහත්තයෙක්ගෙන් උපදෙස් ගන්න. නියමිත ප්රමාණයට වඩා දැම්මොත් ඒකත් විසක් වෙන්න පුළුවන්. 
අමතක කරන්න එපා!
පිඟන් හෝදන්න: උයන්න ගන්න වතුර වගේම, පිඟන් කෝප්ප හෝදන්න ගන්න වතුරත් පිරිසිදු වෙන්න ඕනේ. බැරිම නම්, හෝදපු පිඟන්වලට උණු වතුර ටිකක් වක්කරලා ගන්න.
අමු එළවළු/පළතුරු: මේ දවස්වල අමුවෙන් කන සලාද, පලා වර්ග කෑමෙන් පුළුවන් තරම් වළකින්න. ඒවා හෝදන්න ගන්න වතුරෙත් විෂබීජ තියෙන්න පුළුවන්. හොඳට පිසූ ආහාර පමණක් ගන්න.
මේ මහා විපත අස්සේ, තවත් ලෙඩක් ගෙදරට ගේන්න එපා. වතුර උගුරක් කියන්නේ ජීවිතය. ඒත් මේ දවස්වල, ඒ වතුර උගුරම මරණය වෙන්න ඉඩ තියන්න එපා.
වතුර ටික "පෙරලා - නටවලා - නිවලා" විතරක් බොන්න.
කැඩුණු වැසිකිළිවල අපද්රව්ය. සත්තුන්ගේ මල මූත්ර. කෘෂි රසායනික විස සහ කසළ.මේ ඔක්කොම මිශ්ර වෙලා දැන් තියෙන්නේ ඔබේ ගෙදර ටැප් එකේ, නැත්නම් ළිඳේ. වතුර ටිකක් බොර පාට වුණාට "ටික වෙලාවක් තිබ්බම හරියාවි" කියලා ඔබ හිතුවොත්, ඔබ කරන්නේ ලොකුම වැරැද්දක්.
වතුර උගුරකින් හැදෙන බිහිසුණු රෝග
මේ අපිරිසිදු ජලය පාවිච්චි කළොත් (බීමට, පිඟන් සේදීමට හෝ කෑම උයන්න), දින කිහිපයක් ඇතුළත පහත රෝග පැතිරීමේ ලොකු අවදානමක් තියෙනවා.
පාචනය සහ අතීසාරය (Diarrhea & Dysentery) විශේෂයෙන්ම කුඩා දරුවන්ට මෙය මාරාන්තිකයි. විජලනය නිසා ජීවිත පවා නැති වෙන්න පුළුවන්. ටයිෆොයිඩ් (Typhoid) මල ද්රව්ය මිශ්ර වූ ජලය නිසා හැදෙන දරුණු උණ රෝගයක්. හෙපටයිටිස් A (Hepatitis A)මෙය අක්මාවට බලපාන වෛරස් රෝගයක්. ඇස් කහ වීම, අධික වමනය මෙහි ලක්ෂණයි. මී උණ (Leptospirosis) ගංවතුරට මීයන්ගේ මුත්රා එකතු වීමෙන් මෙය බෝ වෙනවා. මේ වතුර බිව්වොත් හෝ ඇඟේ තුවාලයක් තිබිලා වතුරට බැස්සොත්, වකුගඩු අක්රිය වෙලා මරණය සිදුවෙන්න පුළුවන්.මේ වෙලාවේ වතුර "බොන්නේ" කොහොමද?
(ජීවිතය බේරාගන්නා ක්රම)
ඔබට බෝතල් කළ වතුර ගන්න වත්කමක් නැති වෙන්න පුළුවන්. කඩවල්වල වතුර නැති වෙන්න පුළුවන්. බය වෙන්න එපා, ගෙදරදීම වතුර ටික පිරිසිදු කරගන්න විදිහ මෙන්න.
පියවර 1: පෙරා ගැනීම (Filtration) ඔබේ ළිඳේ හෝ ටැප් එකේ වතුර මඩ පාට නම්, කෙලින්ම උණු කරන්න එපා.
පිරිසිදු, ඝනකම සුදු රෙදි කෑල්ලක් (සුදු සාරි පොටක් වගේ) කිහිප වරක් නමා ගන්න.
මැටි කළයකට හෝ පිරිසිදු භාජනයකට වතුර ටික රෙදි කෑල්ලෙන් පෙරා ගන්න. එවිට මඩ සහ ලොකු කුණු ඉවත් වෙනවා. (වතුර පැහැදිලි වනතුරු ටික වෙලාවක් තියන්න).
පියවර 2: නටවා ගැනීම (Boiling - වැදගත්ම පියවර) මේක නිකන් "බුබුළු දානකල්" රත් කරලා මදි.
වතුර ටික ලිපේ තියන්න.
වතුර හොඳටම නටන්න (Rolling Boil) පටන් ගත්තට පස්සේ, අඩුම තරමේ විනාඩි 20ක් වත් නොකඩවා නටවන්න.
(මතක තියාගන්න: කඳුකර ප්රදේශවල වතුර නටන්න වැඩි වෙලාවක් යනවා, ඒ නිසා හොඳටම නටවන්න ඕනේ).
ඉන්පසු භාජනය වහලා නිවෙන්න තියන්න.
පියවර 3: ඔබට හැකියාවක් පවතී නම් ක්ලෝරීන් පෙති (Chlorination) ඔබට උණු කරගන්න විදිහක් නැත්නම් (ගෑස් නෑ, දර තෙමිලා නම්), ළඟම තියෙන මහජන සෞඛ්ය පරීක්ෂක (PHI) කාර්යාලයෙන් හෝ ෆාමසියෙන් "ක්ලෝරීන් පෙති" (Chlorine Tabs) හෝ ජීවානුහරණ දියර ඉල්ලගන්න.
️ අවවාදයයි මෙය පාවිච්චි කරන්න කලින් PHI මහත්තයෙක්ගෙන් උපදෙස් ගන්න. නියමිත ප්රමාණයට වඩා දැම්මොත් ඒකත් විසක් වෙන්න පුළුවන්. අමතක කරන්න එපා!පිඟන් හෝදන්න: උයන්න ගන්න වතුර වගේම, පිඟන් කෝප්ප හෝදන්න ගන්න වතුරත් පිරිසිදු වෙන්න ඕනේ. බැරිම නම්, හෝදපු පිඟන්වලට උණු වතුර ටිකක් වක්කරලා ගන්න.
අමු එළවළු/පළතුරු: මේ දවස්වල අමුවෙන් කන සලාද, පලා වර්ග කෑමෙන් පුළුවන් තරම් වළකින්න. ඒවා හෝදන්න ගන්න වතුරෙත් විෂබීජ තියෙන්න පුළුවන්. හොඳට පිසූ ආහාර පමණක් ගන්න.
මේ මහා විපත අස්සේ, තවත් ලෙඩක් ගෙදරට ගේන්න එපා. වතුර උගුරක් කියන්නේ ජීවිතය. ඒත් මේ දවස්වල, ඒ වතුර උගුරම මරණය වෙන්න ඉඩ තියන්න එපා.
වතුර ටික "පෙරලා - නටවලා - නිවලා" විතරක් බොන්න.
Last edited:
