එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ 2016 මැතිවරණය, ඇතුලුව දේශපාලනික උද්ඝෝෂනවලදී විභව්ය ඡන්දදායකයින් ඉලක්ක කිරීමට හැකි මෘදුකාංගයක් ගොඩ නැංවීම සඳහා Cambridge Analytica විසින් එක්සත් ජනපදයේ පදනම් වූ දත්ත මිලියන ගණනක් ෆේස්බුක් පරිශිලකයන්ගේ පෞද්ගලික තොරතුරු ලබා ගත් බව ලන්ඩන් ඔබ්සර්වර් හා නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස් පුවත්පත මාර්තු 17 දා වාර්තා කලේය.
මෙම දත්ත සොරකම සදහා භාවිතා කල "this is your digita llife" නම් යෙදුම 2014 මුල් භාගයේ දී, කේම්බ්රිජ් විශ්ව විද්යාලයේ රුසියානු-ඇමරිකානු පර්යේෂකයෙකු වන ඇලෙක්සර් කොන්ගන් විසින් ගොඩනගනු ලැබීය.
Kogan විසින් මිලියන 50 කට වඩා වැඩි ෆේස්බුක් භාවිතා කරන්නන් ගේ දත්ත කේම්බ්රිජ් විශ්ලිට්ටිකාව වෙත ලබා දෙන ලදී. ඒ ඉලක්කගත දේශපාලන දැන්වීම් නිර්මාණය කිරීමට භාවිතා කළ හැකි මිලියන 30 ක් "මනෝවිද්යාත්මක" profile නිර්මාණය කිරීම සදහායි.
එක්සත් රාජධානියේ Channel 4 ප්රවෘත්ති නාළිකාව මාර්තු 19 දා වීඩියෝ පට කිහිපයක් විකාශනය කළ අතර Cambridge Analytica, ප්රධාන විධායක නිලධාරි ඇලෙක්සැන්ඩර් නෙක්ස්, පෝස්ටර් හා වෙනත් කූටෝපායන් අල්ලා ගැනීමට හැකිවිය.
නයිජීරියාවේ 2015 ජනාධිපතිවරනයේදී ඡන්දය ප්රථිපලට ඇගිලිගැසීම සදහා Israeli පරිගණක හැකර් සමඟ කටයුතු කළ අය සමඟ Cambridge Analytica, කටයුතු කල බවට Observer ප්රකාශයට පත් කරන ලදී. එමෙන්ම අනෙකුත් කෙන්යාවේ මතභේදාත්මක මැතිවරණවල ප්රතිඵල සදහාද Cambridge Analytica භූමිකාව ගැන ප්රශ්න මතු කළහ.
අඟහරුවාදා, European Union හැර යාම පිලිබඳ ජනමත විචාරනයට (Brexit), Cambridge Analytica සමග සම්බන්ධ වූ බවටද සාක්ෂි ඉදිරිපත් වූහ.
මේ අතර, ට්විටර් හී #DeleteFacebook trend එකක් ආරම්භ විය. ෆේස්බුක් ප්රධාන විධායක නිලධාරී මාර්ක් සකර්බර්ග්ගෙන් උත්සාහ කලේ ප්රධාන මාධය හරහා සිදුවූයේ දැයි තේරුම් කර දීමට උත්සාහ කිරීමයි. සමාජ මාධ්ය දැවැන්තයාගේ කොටස් වටිනාකම එක් තැනක දී ඩොලර් බිලියන 60ක් දක්වා පහතට වැටීමකට ලක්ව තිබේ.
මෙම දත්ත සොරකම සදහා භාවිතා කල "this is your digita llife" නම් යෙදුම 2014 මුල් භාගයේ දී, කේම්බ්රිජ් විශ්ව විද්යාලයේ රුසියානු-ඇමරිකානු පර්යේෂකයෙකු වන ඇලෙක්සර් කොන්ගන් විසින් ගොඩනගනු ලැබීය.
Kogan විසින් මිලියන 50 කට වඩා වැඩි ෆේස්බුක් භාවිතා කරන්නන් ගේ දත්ත කේම්බ්රිජ් විශ්ලිට්ටිකාව වෙත ලබා දෙන ලදී. ඒ ඉලක්කගත දේශපාලන දැන්වීම් නිර්මාණය කිරීමට භාවිතා කළ හැකි මිලියන 30 ක් "මනෝවිද්යාත්මක" profile නිර්මාණය කිරීම සදහායි.
එක්සත් රාජධානියේ Channel 4 ප්රවෘත්ති නාළිකාව මාර්තු 19 දා වීඩියෝ පට කිහිපයක් විකාශනය කළ අතර Cambridge Analytica, ප්රධාන විධායක නිලධාරි ඇලෙක්සැන්ඩර් නෙක්ස්, පෝස්ටර් හා වෙනත් කූටෝපායන් අල්ලා ගැනීමට හැකිවිය.
නයිජීරියාවේ 2015 ජනාධිපතිවරනයේදී ඡන්දය ප්රථිපලට ඇගිලිගැසීම සදහා Israeli පරිගණක හැකර් සමඟ කටයුතු කළ අය සමඟ Cambridge Analytica, කටයුතු කල බවට Observer ප්රකාශයට පත් කරන ලදී. එමෙන්ම අනෙකුත් කෙන්යාවේ මතභේදාත්මක මැතිවරණවල ප්රතිඵල සදහාද Cambridge Analytica භූමිකාව ගැන ප්රශ්න මතු කළහ.
අඟහරුවාදා, European Union හැර යාම පිලිබඳ ජනමත විචාරනයට (Brexit), Cambridge Analytica සමග සම්බන්ධ වූ බවටද සාක්ෂි ඉදිරිපත් වූහ.
මේ අතර, ට්විටර් හී #DeleteFacebook trend එකක් ආරම්භ විය. ෆේස්බුක් ප්රධාන විධායක නිලධාරී මාර්ක් සකර්බර්ග්ගෙන් උත්සාහ කලේ ප්රධාන මාධය හරහා සිදුවූයේ දැයි තේරුම් කර දීමට උත්සාහ කිරීමයි. සමාජ මාධ්ය දැවැන්තයාගේ කොටස් වටිනාකම එක් තැනක දී ඩොලර් බිලියන 60ක් දක්වා පහතට වැටීමකට ලක්ව තිබේ.
