තිරියාය_ගිරිහඩු සෑය
උරුමයේ උල්පත් සොයා යන ගමනක ඇරඹුම.....!
ඔන්න ඉතින් ටික දවසකට පස්සෙ එළකිරියට තවත් සංචාරයක් අරගෙන මම ආවා....! මේ චාරිකාව නම් බස් එකෙන් තමයි යන්න උනේ. වැඩි විස්තර පසුවට කතා කරමු එහෙනම්, වැඩේ පටන්ගමු!
ඔන්න ඉතින් ටික දවසකට පස්සෙ එළකිරියට තවත් සංචාරයක් අරගෙන මම ආවා....! මේ චාරිකාව නම් බස් එකෙන් තමයි යන්න උනේ. වැඩි විස්තර පසුවට කතා කරමු එහෙනම්, වැඩේ පටන්ගමු!
"ගිරිහඬු වෙහෙර නොදුටු බොදුනු ඇස කුමටදැයි එහි නොගිය නොදුටු අයෙකුට නොවැටහේ"
අපේ චාරිකාවෙ ගමනාන්තය උනේ ලංකාවෙ නැගෙනහිර පිහිටි තිරියාය නම් ගම් පියසෙහි වූ ගිරිහඬු සෑයයි. එය වැඳපුදා ගැනීම පමණක් නොව එම විහාරස්ථානයට අවශ්ය පුටු පරිත්යග කිරීමක්ද එහිදී සිදුවුනා....
අපේ ගමන් මාර්ගය උනේ,
අදහසක්.......!
දෙව්බඹුන් පිදූ මේ පින්බිමේ රන් වැටක් වැනි වූ වෙරළ තීරයකින් අපේ දිවයින දිවයින, ශ්රී ලංකාද්වීපය රැකවරණය ලබයි. ඉන්දියන් සයුරේ මුතු ඇටය මෙන් දිදුලන අපේ දෙරණට ඉංග්රීසි, ලන්දේසි, පෘතුගීසි පමණක් නොව චෝලයින්, පාණ්ඩ්යයන්ගෙන් එහා ගිය දකුණු ඉන්දීය රාමයන් පවා කඩා පිනුයේ මේ දිවයිනේ පැවති විශ්මයන් අත්විඳිනු පිණිසය. ගල් කන්දට (ගල් වරාය) ගොඩබට තපස්සු භල්ලුක වෙළඳ දෙබෑයන්ද මේ පින්බර දිවයිනට රැගෙන පැමිණි දෑහි වටිනාකම අමිලය අසීමිතය. එය තවත් ශිෂ්ඨාචාරයකද ආරම්භයක් විය හැක.
රන් වැටක් බඳු ඒ වෙරලත සිඹින පාරිසරික ආගමික සංස්කෘතිමය හා සෞන්දර්යාත්මක උරුමය සොයා යන්නට අපගේ සූදානම හුදෙක් චාරිකාවක් නොව ගවේශණාත්මක අත්දැකීමක් ලබාගැනීමට එන්න...අප හා එක්වන්න.........
ගමන අතරමඟ ගත් ඡායාරූප වලින් කිහිපයක්!
කුරුණැගල පසුවන විට හමුවන කොස් කැලය
සංවිධායක මහතා ගමන පිළිබඳ විස්තරයක් කරමින්...
හබරන කන්තලේ මාර්ගය <A6 - Ambepussa Trinco>
පොඩි විවේකයක්!
ඉරක්කන්ඩි පාලම
කුම්පුරුපිඩ්ඩි පාලම
මාලු.. මාලු... මාලු..... වාඩි
අපේ ගමන් සගයන්!
නීතුපත්පාන - ගිරිහඬු සෑය
බුද්ධො තපස්සු සහ භල්ලික වානිජානං
දානං ලභීසමධු පිණ්ඩික ලාජ පුණ්ණං
තෙසං සුදින්න නිහිතං මුනි කේශ ධාතුං
වන්දාමි සුන්දර තරං ගිරිකණ්ඩි ථූපං
පොසොන් පොහොය දිනයේ සිරස ආයතනය විසින් මෙහි සිට සජීවී විකාශයක් ගෙන ආවා කාටත් මතක ඇති
ගිරිහඬු සෑ පුදබිමට පැමිණෙන විටම දක්නට ලැබෙන්නේ මෙයය!
පූජා කිරීමට පුටු රැගෙන යන අපේ නඩය....
දැනට මෙහි වැඩසිටින ස්වාමීන් වහන්සේ වෙත පුටු පූජා කල පසු කල කෙටි අනුශාසනාව
එකල ත්රස්තවාදීන්
මෙකල ත්රස්තවාදීන්
සෑරදුන් වෙත ඉදිරියට......
ගතේ ධෛර්යයෙන් නොව හිතේ ධෛර්යයෙන් බුදු පුදට
ආරක්ෂාව
කලක අප මුරදේවතාවන්ගේ නවාතැන
!...ගිරිහඬු සෑ වහන්සේ...!
ලක්දිව ප්රථම සර්වඥ කේශ ධාතූන් වහන්සේ තැන්පත් කොට මැණික් ගලින් තුන් රියනක් පමන කුඩා වෙහෙරක් පිහිටුවා ඇත්තේ ත්රිකුණාමලයේ සිට උතුරු පැත්තෙන් පිහිටි ගල් වරාය අසලය. ඒ අද දක්වාම බෞද්ධ ජනී ජනයාගේ ගෞරවයට පාත්ර වී ඇති ගිරිහඬු සෑයයි. නිතිපත්පාන, නිතිප්රත්පාන, තිරියාය යන නම් වලින්ද අපේ පැරණි පොත පතෙහි මේ පිළිබඳව කරුණු දක්වා ඇත.
බුදුරදුන්ගේ සම්බුද්ධත්වයෙන් 2600 සංවත්සරය යෙදෙන මේ වැදගත් වකවානුවේදී ගිරිහඬු සෑය පිළිබඳව අපේ බෞද්ධ ජනතාවගේ අවධානය යොමු කරවීම වැදගත් කරුණක්ව තිබේ. මෙකී දාගැබ් වහන්සේ තුල පිහිටියේ බුදුරදුන්ගේ ශ්රී හස්තයෙන් හිස පිරිමැද අතට එක් වූ කේශධාතුය. ගල් පඩි යොදා සොදාපාලු නොවන සේ ගල් වැටි බැඳ සංරක්ෂණය කරන ලද අඩ අක්කරයක් පමණ වූ මහ මලුව නයනාභිරමණිය දර්ශනයක් ගෙනදෙන තැනකි. එහි එක් පසකින් රළ නගන නිල්වන් සමුදුරත් අනෙක් පසින් අනන්තය තෙක් පැතිරෙන නිල්වන් වන උයනත් දැකගත හැකිය. එහි ඇත්තේ නෙත් සිත් පිනායන දසුන්ය. වසභ නිරිඳුන් (ක්රිව 67 - 111) තට්ටකාලක ගමෙහි තනන ලද නිතුපත්පාන වැවෙහි දහවල ජල කෙලියෙහි යෙදෙන වල් ඇතුන් බුදු පුදට නොව අහරට නෙලුම් මල් නෙලන අයුරුද නෙත ගැටේ. අරුණොදයෙහි මහ මලුවට ගොස් සෙල් ටැඹකට මුවාවී නිහඬව සිටියහොත් එහි රැස්වන මොණරුන් දෙවිඳුට උදය පූජාව පිණිස පිල් විදහා සර සර හඬ නංවා කරන රංගනයද නැරඹිය හැකිය. මහ මලුව මැද මනා කොට ඔප මට්ටමින් සුමටව තනන ලද පිටත බිත්ති සහිත වටදාගෙහි අංගනයෙහි විශ්කම්භය අඩි 79 ක් පමණය. එහි මැද එකිනෙකට වෙනස් වූ උසින් යුත් ගල් කණු දෙපලක් මැද කවුංචකයක් සහිත වෙහෙරකි. විශ්කම්භය අඩි දෙතිසකි. කවුංචකයට ඇතුලතින් ඇති වෙහෙරෙහි විශ්කම්භය අඩි 24කි. මහ මලුවෙහි සිට වටදාගෙට පිවිසීමට දිශා හතරෙහිම අලංකාර කැටයම් සහිත මුරගල් ඇති පියගැට පෙළක් වේ. වෙහෙර සිව්පසෙහිම මල් අසුන් දක්නට ඇත.
බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ජීවමාන කේශධාතූන් වහන්සේලා වැඩසිටින ගිරිහඬු සෑ රජුන් උදෙසා පූජෝපහාර දැක්වීම
සුගන්ධි කාය වදනං - අනන්ත ගුණ ගන්ධිනං
EK Traveler @ තිරියාය
EK Traveler with friend!
එක් පසෙකින් පුලුමුඩෙයි.........................................අනෙක් පසින් නිලාවේලි මුහුදු තීරය
ඉතින් දැනට මම ගිරිහඬ සෑ පුද බිමෙන් සමුගන්නවා...ඒ තවත් නැගෙනහිර බොදු උරුමයක් වූ වෙල්ගම් වෙහෙර පුද බිමේ තොරතුරු ඔබ හමුවට පැමිණීමේ අපේක්ෂාවෙන්!
මේ පිළිබඳව ඔබගේ අදහස් තොරතුරු ඡායාරූප මෙහි බෙදාහදා ගමු! ඒ වාගෙම ඔබ මෙහි චාරිකාවේ යෙදෙන්නට බලාපොරොත්තු සිටිනවා නම් මෙම උතුම් පුද බිම ගොඩනැගීමට කුමන හෝ ආකාරයකින් දායක වන්නට හැකිනම් එය මහත් කුසලයකි!
ඔබ සැමට තෙරුවණ් සරණයි!
අපේ ගමන් මාර්ගය උනේ,
අදහසක්.......!
දෙව්බඹුන් පිදූ මේ පින්බිමේ රන් වැටක් වැනි වූ වෙරළ තීරයකින් අපේ දිවයින දිවයින, ශ්රී ලංකාද්වීපය රැකවරණය ලබයි. ඉන්දියන් සයුරේ මුතු ඇටය මෙන් දිදුලන අපේ දෙරණට ඉංග්රීසි, ලන්දේසි, පෘතුගීසි පමණක් නොව චෝලයින්, පාණ්ඩ්යයන්ගෙන් එහා ගිය දකුණු ඉන්දීය රාමයන් පවා කඩා පිනුයේ මේ දිවයිනේ පැවති විශ්මයන් අත්විඳිනු පිණිසය. ගල් කන්දට (ගල් වරාය) ගොඩබට තපස්සු භල්ලුක වෙළඳ දෙබෑයන්ද මේ පින්බර දිවයිනට රැගෙන පැමිණි දෑහි වටිනාකම අමිලය අසීමිතය. එය තවත් ශිෂ්ඨාචාරයකද ආරම්භයක් විය හැක.
රන් වැටක් බඳු ඒ වෙරලත සිඹින පාරිසරික ආගමික සංස්කෘතිමය හා සෞන්දර්යාත්මක උරුමය සොයා යන්නට අපගේ සූදානම හුදෙක් චාරිකාවක් නොව ගවේශණාත්මක අත්දැකීමක් ලබාගැනීමට එන්න...අප හා එක්වන්න.........
ගමන අතරමඟ ගත් ඡායාරූප වලින් කිහිපයක්!
කුරුණැගල පසුවන විට හමුවන කොස් කැලය
සංවිධායක මහතා ගමන පිළිබඳ විස්තරයක් කරමින්...
හබරන කන්තලේ මාර්ගය <A6 - Ambepussa Trinco>
පොඩි විවේකයක්!
ඉරක්කන්ඩි පාලම
කුම්පුරුපිඩ්ඩි පාලම
මාලු.. මාලු... මාලු..... වාඩි
අපේ ගමන් සගයන්!
නීතුපත්පාන - ගිරිහඬු සෑය
බුද්ධො තපස්සු සහ භල්ලික වානිජානං
දානං ලභීසමධු පිණ්ඩික ලාජ පුණ්ණං
තෙසං සුදින්න නිහිතං මුනි කේශ ධාතුං
වන්දාමි සුන්දර තරං ගිරිකණ්ඩි ථූපං
පොසොන් පොහොය දිනයේ සිරස ආයතනය විසින් මෙහි සිට සජීවී විකාශයක් ගෙන ආවා කාටත් මතක ඇති
ගිරිහඬු සෑ පුදබිමට පැමිණෙන විටම දක්නට ලැබෙන්නේ මෙයය!
පූජා කිරීමට පුටු රැගෙන යන අපේ නඩය....
දැනට මෙහි වැඩසිටින ස්වාමීන් වහන්සේ වෙත පුටු පූජා කල පසු කල කෙටි අනුශාසනාව
එකල ත්රස්තවාදීන්
මෙකල ත්රස්තවාදීන්
සෑරදුන් වෙත ඉදිරියට......
ගතේ ධෛර්යයෙන් නොව හිතේ ධෛර්යයෙන් බුදු පුදට
ආරක්ෂාව
කලක අප මුරදේවතාවන්ගේ නවාතැන
!...ගිරිහඬු සෑ වහන්සේ...!
ලක්දිව ප්රථම සර්වඥ කේශ ධාතූන් වහන්සේ තැන්පත් කොට මැණික් ගලින් තුන් රියනක් පමන කුඩා වෙහෙරක් පිහිටුවා ඇත්තේ ත්රිකුණාමලයේ සිට උතුරු පැත්තෙන් පිහිටි ගල් වරාය අසලය. ඒ අද දක්වාම බෞද්ධ ජනී ජනයාගේ ගෞරවයට පාත්ර වී ඇති ගිරිහඬු සෑයයි. නිතිපත්පාන, නිතිප්රත්පාන, තිරියාය යන නම් වලින්ද අපේ පැරණි පොත පතෙහි මේ පිළිබඳව කරුණු දක්වා ඇත.
බුදුරදුන්ගේ සම්බුද්ධත්වයෙන් 2600 සංවත්සරය යෙදෙන මේ වැදගත් වකවානුවේදී ගිරිහඬු සෑය පිළිබඳව අපේ බෞද්ධ ජනතාවගේ අවධානය යොමු කරවීම වැදගත් කරුණක්ව තිබේ. මෙකී දාගැබ් වහන්සේ තුල පිහිටියේ බුදුරදුන්ගේ ශ්රී හස්තයෙන් හිස පිරිමැද අතට එක් වූ කේශධාතුය. ගල් පඩි යොදා සොදාපාලු නොවන සේ ගල් වැටි බැඳ සංරක්ෂණය කරන ලද අඩ අක්කරයක් පමණ වූ මහ මලුව නයනාභිරමණිය දර්ශනයක් ගෙනදෙන තැනකි. එහි එක් පසකින් රළ නගන නිල්වන් සමුදුරත් අනෙක් පසින් අනන්තය තෙක් පැතිරෙන නිල්වන් වන උයනත් දැකගත හැකිය. එහි ඇත්තේ නෙත් සිත් පිනායන දසුන්ය. වසභ නිරිඳුන් (ක්රිව 67 - 111) තට්ටකාලක ගමෙහි තනන ලද නිතුපත්පාන වැවෙහි දහවල ජල කෙලියෙහි යෙදෙන වල් ඇතුන් බුදු පුදට නොව අහරට නෙලුම් මල් නෙලන අයුරුද නෙත ගැටේ. අරුණොදයෙහි මහ මලුවට ගොස් සෙල් ටැඹකට මුවාවී නිහඬව සිටියහොත් එහි රැස්වන මොණරුන් දෙවිඳුට උදය පූජාව පිණිස පිල් විදහා සර සර හඬ නංවා කරන රංගනයද නැරඹිය හැකිය. මහ මලුව මැද මනා කොට ඔප මට්ටමින් සුමටව තනන ලද පිටත බිත්ති සහිත වටදාගෙහි අංගනයෙහි විශ්කම්භය අඩි 79 ක් පමණය. එහි මැද එකිනෙකට වෙනස් වූ උසින් යුත් ගල් කණු දෙපලක් මැද කවුංචකයක් සහිත වෙහෙරකි. විශ්කම්භය අඩි දෙතිසකි. කවුංචකයට ඇතුලතින් ඇති වෙහෙරෙහි විශ්කම්භය අඩි 24කි. මහ මලුවෙහි සිට වටදාගෙට පිවිසීමට දිශා හතරෙහිම අලංකාර කැටයම් සහිත මුරගල් ඇති පියගැට පෙළක් වේ. වෙහෙර සිව්පසෙහිම මල් අසුන් දක්නට ඇත.
බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ජීවමාන කේශධාතූන් වහන්සේලා වැඩසිටින ගිරිහඬු සෑ රජුන් උදෙසා පූජෝපහාර දැක්වීම
උදෑසන පූජාව - පෙ.ව. 6.00
සවස පූජාව - ප.ව. 6.00
- හේවිසි හා ඝණ්ඨාර ශබ්ද පූජාව පැවැත්වීම
- දැහැටි දඬු, දත් බෙහෙත්, මුව පිස්න
- උණු පැන්, සිසිල් පැන්
- විළඳ මී පැණි, කිරිපිඬු හා පලතුරු සහිත ආහාර පූජාව
- අටපිරිකර, පාවහන්, වටාපත, කුඩය සමඟ පරිස්කාර පූජාව
සවස පූජාව - ප.ව. 6.00
- හේවිසි හා ඝණ්ඨාර ශබ්ද පූජාව පැවැත්වීම
- අෂ්ඨපාන වර්ග සහිත ගිලන්පස
- චතුමධුර
- අටපිරිකර, පාවහන්, වටාපත, කුඩය සමඟ පරිස්කාර පූජාව
සුගන්ධි කාය වදනං - අනන්ත ගුණ ගන්ධිනං
EK Traveler @ තිරියාය
EK Traveler with friend!
එක් පසෙකින් පුලුමුඩෙයි.........................................අනෙක් පසින් නිලාවේලි මුහුදු තීරය
ඉතින් දැනට මම ගිරිහඬ සෑ පුද බිමෙන් සමුගන්නවා...ඒ තවත් නැගෙනහිර බොදු උරුමයක් වූ වෙල්ගම් වෙහෙර පුද බිමේ තොරතුරු ඔබ හමුවට පැමිණීමේ අපේක්ෂාවෙන්!
මේ පිළිබඳව ඔබගේ අදහස් තොරතුරු ඡායාරූප මෙහි බෙදාහදා ගමු! ඒ වාගෙම ඔබ මෙහි චාරිකාවේ යෙදෙන්නට බලාපොරොත්තු සිටිනවා නම් මෙම උතුම් පුද බිම ගොඩනැගීමට කුමන හෝ ආකාරයකින් දායක වන්නට හැකිනම් එය මහත් කුසලයකි!
විහාරාධිපති, ශාස්ත්රපති, පූජ්ය දෙවිනුවර චන්දිම ස්ථවීර
ගිරිහඩු සෑය, නීතුපත්පාන, තිරියාය.
දුරකතන 0263202469
ගිරිහඩු සෑය, නීතුපත්පාන, තිරියාය.
දුරකතන 0263202469
ඔබ සැමට තෙරුවණ් සරණයි!
ප.ලි. : මේ පිළබඳ තවත් තොරතුරු ඉදිරියේදිත්......
Last edited:
