අඩු වයසින් කොන්ඩේ ඉදෙන එකට විටමින් D කේස්..

විටමින් D ඌනතාවට හේතු – විස්තරාත්මක මාර්ගෝපදේශය
විටමින් D යනු සිරුරට අතිශය වැදගත් විටමින් එකක්.
එය ඇස්ථි ශක්තිමත් කිරීමට, කැල්සියම් අවශෝෂණයට සහ සෞඛ්ය සිරුරක් තබා ගැනීමට උපකාරී වේ.
එහෙනම්, විටමින් D ඌනතාව (deficiency) වීමේ ප්රධාන හේතු මෙන්න:

සුළග හා සූර්ය ආලෝකය අඩු වීම
Vitamin D සිරුරේ නිපදවන්නේ සූර්ය ආලෝකය (UVB කිරණ) සම මත වැදී.
දිගු කාල outdoors නොසිටීම – නිවස තුළ වැඩ, අධ්යයනය.
සූර්ය ආලෝකය අඩු රටවල්/කලාප – උතුරු/දකුණු අර්ධගෝලයේ ශීත කාලය.
වලාකුළු සහ වායු දූෂණය – UVB කිරණ අවම කරයි.

සම වැසීම සහ ඇඳුම්
දිගු අත, පය, මුහුණ වැසෙන ඇඳුම්.
සංස්කෘතික හේතුන් නිසා සම සූර්යයට නිරාවරණය නොවීම.
Sunscreen (ඇල්ට UVA/UVB blockers) වඩාත්ම යොදා ගැනීම.

වයස වැඩි වීම
වයස්කාරයන්ගේ සම විටමින් D නිපදවීම අඩුවේ.
වයස වැඩිවීමත් සමඟ kidneys සහ liver තුළ Vitamin D active form එකට convert වීම අඩු වෙයි.

සම වර්ණය (Melanin අඩංගු ප්රමාණය)
ගැඹුරු සම (dark skin) – Melanin වැඩියෙන් තියෙන නිසා UVB කිරණ අවශෝෂණය අඩුවේ.
ඉතා සුදු සමේ සීඝ්ර විටමින් D නිපදවීම.
සම වර්ණය අනුව අවශ්ය සූර්ය කාලය වෙනස් වේ.

ආහාරය තුළ Vitamin D අඩු වීම
ස්වභාවිකව Vitamin D අඩංගු ආහාර අඩුයි:
මාළු (salmon, sardines, mackerel)
කඩල
liver
විටමින් D-සම්පූර්ණ (fortified) ආහාර නොසැලසීම.
ශාක ආහාර පෝෂණයක් (vegan/vegetarian) – Vitamin D2 හැර D3 අඩුයි.

අධික මේදය (Obesity)
Vitamin D fat-soluble vitamin එකක්.
මේදයේ “store” වෙන නිසා රුධිරයෙහි ලැබෙන ප්රමාණය අඩුවේ.
මේදය වැඩි අය සූර්ය ආලෝකයෙන් නිපදවන ප්රමාණයත් අඩුයි.

ආහාර අවශෝෂණ ගැටලු
Crohn’s disease, Celiac disease වැනි malabsorption රෝග.
Bariatric surgery – ආහාර පටලය හැඩ කිරීමෙන් absorption අඩු වෙයි.
මේ අවස්ථාවල Vitamin D ආහාරයෙන් හෝ supplements වලින් සිරුරට යාම අඩුවේ.

වකුගඩු සහ ලේබැමී රෝග
Vitamin D inactive form එකෙන් active form එකට convert වීම kidneys සහ liver මගින්.
වකුගඩු/ලේබැමී රෝග වලදී conversion අඩුවේ.

දරු සහ නවජාත දරුවන්ගේ අවශ්යතා
මවගේ සිරුරෙන් දරුවාට Vitamin D අඩු වීම.
exclusively breastfeeding – කිරි Vitamin D අඩුයි.
supplements නොදෙන විට deficiency වෙන්න පුළුවන්.

1

සමාජ/සංස්කෘතික හේතු
දිනපතා වැඩ / පාසල් / කාර්යාල – indoor lifestyle
සූර්යය අවශ්ය ලෙස නොලැබීම
සංස්කෘතික ඇඳුම් රටාව
“Vitamin D ඌනතාවට ප්රධානම හේතුව සූර්ය ආලෝකය අඩුවීමයි. එවැනි සූර්යය, ආහාර, වයස, සම වර්ණය, වකුගඩු/ලේබැමී සහ absorption ගැටලු !