මතකද Drill baby Drill? මතකද Gulf of America gas leases, Refinery approval fast tracks ටික? මතකද අැමරිකාවට දැනට දෙන්ඩ බැරි එකම දේ වෙච්ච Heavy crude නප්පියටම තියෙන වෙනිසියුලාවෙ තෙල් සේරම තමන්ගෙ පාලනයට ගත්ත හැටි?
දැන් අැමරිකාවට ලෝකෙටම අැති තරම් දෙන්ඩ බැරි කිසිම liquid fuel එකක් නෑ. Heavy crude නම් heavy crude, Light crude නම් ගෙදර ගෙනියන්ඩත් එක්ක දෙන්න පුළුවන්. LNG ත් නම් කතා කරන්ඩ දෙයක් නෑනෙ, දෙන්ඩ අය නැතිවයි මෙච්චර කල් capacity එක cap කරල තිබ්බෙ.
එ් විතරක් නෙවෙයි, කවුරුත් කතා නොකරන දේ : පිරිපහදුවලට එකපාර අලුත් තෙල් වර්ගයකට Adjust වෙන්න අමාරුයි, හැබැයි අැමරිකාවට ඕන තරම් පිරිපහදු කරපු ඉන්ධනත් දෙන්න පුළුවන්. නැති බොරතෙලක් ගේන්ඩ නහිනවාට වඩා පෙට්රල් ඩීසල් Jet Fuel සේරම අැමරිකාවෙන්ම ගේන එක කාටත් කෙටි කාලීනව පට්ටම වාසියි.
අාතල්ම සිද්ධිය තමයි ඉරානෙ අඩු කුලේ දහපදුරා වේසිගෙ පුත්තුන්ගෙ ජරාව වැදිලා තිත්තම වෙලා ගිය අරාබි රටවල් සේරමත් වැඩේට ලෑස්තියි. ඉරානෙ වගේ නෙවෙයි මේ රටවල් සේරටම තඩි Sovereign Wealth Funds තියෙනවා. තෙල් නෙවෙයි මොන හුත්තක් නැති වුණත් අවුරුදු ගාණක් හරි රටේ අාර්ථිකය අැදගෙන යන්ඩ එ්වා හොඳටම අැති. මේ සක්කිලින්ගෙන් ගුටි කකා ඉන්නවට වඩා උන්ව බංකොලොත් කරලම දාන්ඩ එ් රටවලුත් උඩින්ම ලෑස්තියි.
Sovereign Wealth Funds වල වැදගත්කමත් එ්කයි. ඉරානෙට ගිහින් ගහන්ඩ දෙයක් නෑ. හරිම ලේසියෙන් Defense කොම්පැණිවල invest කරලා අැමරිකාවෙයි, ඊශ්රායලයෙයි දෑත ශක්තිමත් කරන්න පුළුවන්. එ්වගෙ dividend එක දැන් තියෙන prices එක්ක විකුණගන්ඩ බැරි තෙල් ටිකේ ගාණ මාස කීපයකට offset කරන්ඩ වැඩිත් එක්ක.
ඉරාන පොන්නයොන්ට අමතක වෙච්ච දේ තමයි අරාබි රටවල් හැම එකකම ඉන්න හැම නායකයෙක්ම business හරහා ට්රම්ප්ව එක්දාස් නමසිය ගණන්වල ඉඳලම අඳුරන, ගනුදෙනු කරන, පළවෙනි presidency එකේදිම කිට්ටු යාලුවො වෙච්ච අය කියන එක. අනික මේ හැම නායකයෙක්ම කාන්තාරෙකින් පටන් අරන්, තමන්ගෙ දරුවෙක් වගේ ගොඩ නගාගෙන තැනකට ගෙනාපු රටවල්වල කීර්තියට සක්කිලි ඉරාන බල්ලො කරපු දේ දැකල යකා නැගල ඉන්නෙ.
ඕකෙ පලිය එ් නායකයො ටික ඉරාන සක්කිලින්ගෙන් ගන්න එක ගන්නවා. අැත්තටම දැන් යුද්දෙ නවත්තනවට අකමැතිත් මේ රටවල් ටික. මේ බල්ලොන්ට දශමයක්වත් ඉදිමෙන්ඩ දෙනවට වඩා මොන අමාරුවක් හරි දරාගෙන උන්ව ඉවරයක්ම කරල දාන්ඩයි මුළු අරාබියටම ඕන වෙලා තියෙන්නෙ. මොකද අායෙ තමන්ගෙ රටවල්වලට මේ වගේ සක්කිලින්ගෙ අපචාර වෙනවා දකින්ඩ පුංචි ඉඩක්වත් තියන්න එ් මිනිස්සුන්ට උවමනාවක් නෑ.
එ් විතරක් නෙවෙයි, අැමරිකාව 250 සංවත්සරය ජූලිවල සමරනකොට ඉතිරි වැඩ ටිකත් ගාණට සිද්ධ වෙනවා. දැනටමත් housing market එක පට්ට stable වෙන්න අරන් තියෙන්නෙ. Big Beautiful Bill එකේ tax refund ටික පෝලිමට අැවිත් අැමරිකන් කුටුම්බ කාරයො ඩෝං ගාල වියදම් කරන්න ගත්ත ගමන් 2nd Quarter GDP එකට එන boost එක හිතාගන්න බැරි තරම්. ගොඩක් වෙලාවට Growth එක 5% ත් පනියි.
ඔය සේරම අතරෙ Football World Cup එකේ boost එක GDP එකට දශම කීපයක් කොහොමත් එනවා. මැයිවල slow පවෙල් වේසිගෙ පුතා දොට්ට බැහැපු ගමන් Fed එකට එන Warsh ලස්සනට පොලී අනුපාත ටිකත් බස්සල ගනියි.
අැමරිකන් අාර්ථිකය නගින්ඩ ගත්ත ගමන් අායෙ නැට්ටවත් අල්ලන්ඩ හම්බෙන් නෑ. නොවැම්බර්වල තියෙන mid term election ටිකෙන් බලය අල්ලගෙන පුක දෙන්න හිතාගෙන ඉන්න ඩිමොක්රට් හිපාටුවොන්ට හොම්බෙන් යන්ඩ තමයි වෙන්නෙ.
ඔව් මේකත් දැන්මම පිළිගන්න එපා. අදාළ කාලෙ අාවාම බලලා දැක්කෙ නෑ වගේ පලයන්.

බුදු සරණයි
දැන් අැමරිකාවට ලෝකෙටම අැති තරම් දෙන්ඩ බැරි කිසිම liquid fuel එකක් නෑ. Heavy crude නම් heavy crude, Light crude නම් ගෙදර ගෙනියන්ඩත් එක්ක දෙන්න පුළුවන්. LNG ත් නම් කතා කරන්ඩ දෙයක් නෑනෙ, දෙන්ඩ අය නැතිවයි මෙච්චර කල් capacity එක cap කරල තිබ්බෙ.
එ් විතරක් නෙවෙයි, කවුරුත් කතා නොකරන දේ : පිරිපහදුවලට එකපාර අලුත් තෙල් වර්ගයකට Adjust වෙන්න අමාරුයි, හැබැයි අැමරිකාවට ඕන තරම් පිරිපහදු කරපු ඉන්ධනත් දෙන්න පුළුවන්. නැති බොරතෙලක් ගේන්ඩ නහිනවාට වඩා පෙට්රල් ඩීසල් Jet Fuel සේරම අැමරිකාවෙන්ම ගේන එක කාටත් කෙටි කාලීනව පට්ටම වාසියි.
අාතල්ම සිද්ධිය තමයි ඉරානෙ අඩු කුලේ දහපදුරා වේසිගෙ පුත්තුන්ගෙ ජරාව වැදිලා තිත්තම වෙලා ගිය අරාබි රටවල් සේරමත් වැඩේට ලෑස්තියි. ඉරානෙ වගේ නෙවෙයි මේ රටවල් සේරටම තඩි Sovereign Wealth Funds තියෙනවා. තෙල් නෙවෙයි මොන හුත්තක් නැති වුණත් අවුරුදු ගාණක් හරි රටේ අාර්ථිකය අැදගෙන යන්ඩ එ්වා හොඳටම අැති. මේ සක්කිලින්ගෙන් ගුටි කකා ඉන්නවට වඩා උන්ව බංකොලොත් කරලම දාන්ඩ එ් රටවලුත් උඩින්ම ලෑස්තියි.
Sovereign Wealth Funds වල වැදගත්කමත් එ්කයි. ඉරානෙට ගිහින් ගහන්ඩ දෙයක් නෑ. හරිම ලේසියෙන් Defense කොම්පැණිවල invest කරලා අැමරිකාවෙයි, ඊශ්රායලයෙයි දෑත ශක්තිමත් කරන්න පුළුවන්. එ්වගෙ dividend එක දැන් තියෙන prices එක්ක විකුණගන්ඩ බැරි තෙල් ටිකේ ගාණ මාස කීපයකට offset කරන්ඩ වැඩිත් එක්ක.
ඉරාන පොන්නයොන්ට අමතක වෙච්ච දේ තමයි අරාබි රටවල් හැම එකකම ඉන්න හැම නායකයෙක්ම business හරහා ට්රම්ප්ව එක්දාස් නමසිය ගණන්වල ඉඳලම අඳුරන, ගනුදෙනු කරන, පළවෙනි presidency එකේදිම කිට්ටු යාලුවො වෙච්ච අය කියන එක. අනික මේ හැම නායකයෙක්ම කාන්තාරෙකින් පටන් අරන්, තමන්ගෙ දරුවෙක් වගේ ගොඩ නගාගෙන තැනකට ගෙනාපු රටවල්වල කීර්තියට සක්කිලි ඉරාන බල්ලො කරපු දේ දැකල යකා නැගල ඉන්නෙ.
ඕකෙ පලිය එ් නායකයො ටික ඉරාන සක්කිලින්ගෙන් ගන්න එක ගන්නවා. අැත්තටම දැන් යුද්දෙ නවත්තනවට අකමැතිත් මේ රටවල් ටික. මේ බල්ලොන්ට දශමයක්වත් ඉදිමෙන්ඩ දෙනවට වඩා මොන අමාරුවක් හරි දරාගෙන උන්ව ඉවරයක්ම කරල දාන්ඩයි මුළු අරාබියටම ඕන වෙලා තියෙන්නෙ. මොකද අායෙ තමන්ගෙ රටවල්වලට මේ වගේ සක්කිලින්ගෙ අපචාර වෙනවා දකින්ඩ පුංචි ඉඩක්වත් තියන්න එ් මිනිස්සුන්ට උවමනාවක් නෑ.
එ් විතරක් නෙවෙයි, අැමරිකාව 250 සංවත්සරය ජූලිවල සමරනකොට ඉතිරි වැඩ ටිකත් ගාණට සිද්ධ වෙනවා. දැනටමත් housing market එක පට්ට stable වෙන්න අරන් තියෙන්නෙ. Big Beautiful Bill එකේ tax refund ටික පෝලිමට අැවිත් අැමරිකන් කුටුම්බ කාරයො ඩෝං ගාල වියදම් කරන්න ගත්ත ගමන් 2nd Quarter GDP එකට එන boost එක හිතාගන්න බැරි තරම්. ගොඩක් වෙලාවට Growth එක 5% ත් පනියි.
ඔය සේරම අතරෙ Football World Cup එකේ boost එක GDP එකට දශම කීපයක් කොහොමත් එනවා. මැයිවල slow පවෙල් වේසිගෙ පුතා දොට්ට බැහැපු ගමන් Fed එකට එන Warsh ලස්සනට පොලී අනුපාත ටිකත් බස්සල ගනියි.
අැමරිකන් අාර්ථිකය නගින්ඩ ගත්ත ගමන් අායෙ නැට්ටවත් අල්ලන්ඩ හම්බෙන් නෑ. නොවැම්බර්වල තියෙන mid term election ටිකෙන් බලය අල්ලගෙන පුක දෙන්න හිතාගෙන ඉන්න ඩිමොක්රට් හිපාටුවොන්ට හොම්බෙන් යන්ඩ තමයි වෙන්නෙ.
ඔව් මේකත් දැන්මම පිළිගන්න එපා. අදාළ කාලෙ අාවාම බලලා දැක්කෙ නෑ වගේ පලයන්.
බුදු සරණයි

