බුදුකෙනෙක් ආර්ය පර්යේෂණයේ යෙදිලා මේ ජීවිතේ කතන්දරේ ගැන හොයාගෙන හොයාගෙන ගිහිල්ල, අන්තිමට වැහිලා තියෙන මූලික හේතුව, root course එක අල්ලගන, ඒක නැතිකරගන්න ක්රමයක් අල්ලාගෙන, මුලින් තමන් ඒ විදියට නිදහස්වෙලා, ඊළඟට සියලු ලෝක සත්වයන් හට ඒ සියල්ල විස්තර කරලා දෙනබව දන්නවා නේද? යදිදං අවිජ්ජාය පච්චයා සංඛාරා, සංඛාර පච්චයා විඥාණං, විඥාණ පච්චයා නාමරූපං, නාමරූප පච්චයා සලායතනං, සලායතන පච්චයා ඵස්සෝ, ඵස්ස පච්චයා වේදනා, වේදනා පච්චයා තණ්හා, තණ්හා පච්චයා උපාදානං, උපාදාන පච්චයා භවෝ, භව පච්චයා ජාති, ජාති පච්චයා ජරාමරණ සෝක පරිදේව දුක්ඛ දෝමනස්සා සම්භවන්තී, ඒව මේ තස්ස කේවලස්ස දුක්ඛන්ධස්ස සමුදයෝ හොන්ති, වශයෙන් හෙළිකරලා දීපු උන්වහන්සේලාගේ ආර්ය පර්යේෂණය ගැන දන්නවද? ඒත් මේකේ කට්ටිය කියන ඒවා බැලුවම ගොඩක් දේවල් දන්නේ නැහැ වගේ...
මේ සාමාන්ය මිනිස්සු ඕනේ කෙනෙක් ලෝකෙට ඉපදෙන්නේ 0 ඉඳල පටන් අරගෙන නේ. මොනවත්ම නොදැන අපි ලෝකේ උපදින්නේත් ලෝකේ අපට ඕනේ විදියට හදාගෙන නෙවෙයි නේ! ඊළඟට අපිට හැදෙන්න වෙන්නේ ලෝකේ තියන විදියට, ලෝකේ යන විදියට! computer එකකට එක එක ජාතිවල operating systems දානවා වගේ ඉපදිච්ච තැන අනුව අපිටත් ඔය මොකක් හරි OS එකක් වැටුනට ඕනේ වෙලාවක OS එක මාරු කරගන්න පුළුවන්! කිසිම upset එකක් වෙන්නේ නැහැ! bugs මොකවත් නැති, කාලෙන් කාලෙට වැරදි, අඩුපාඩු දැකල, වෙන එකකින් කෑලි අරගෙන දාල patch කරන්න අවශ්ය නොවෙන, perfect OS එකක් දාගත්තනම් කරදරයක් නැතුව වැඩකරන්න තිබුන.
ඉතින්, දැන්මේ සාමාන්ය ජීවිත ගතකරන, සමාජ සම්මත විදියට ජීවත්වෙන, ඔය තියෙන තියෙන එක එක්කෙනා කියන, ලියන ඒවා විතරක් දන්නා, සාමාන්ය මිනිස්සු දන්නවද මේ ජීවිතේ කියන්නේ මොකද්ද කියල? ඒත් බුදු කෙනෙක් ඊට වඩා ගොඩක් වෙනස්. තවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමක් ලෝකෙට පහලවෙලා ධර්මය දේශනා කරද්දීත්, තමන්ට එම ධර්මය අවබෝධකරගෙන, ඒ අවස්ථාවේදීම සසරින් නිදහස් වීමට පුළුවන් බව ප්රත්යක්ෂ නමුත්, තනිවම සසරින් නිදහස් වීම තමන් වගේ කෙනෙකුට වටින්නේ නැහැ කියල කල්පනා කරන, ඉතාමත් බුද්ධිමත්, පරාර්ථකාමී, කාරුණික පුද්ගලයෙක් කල්පනා කරනවා, ධර්මයක්, සසර ගමනින් නිදහස් වීමට මාර්ගයක්, නැති කාලෙක ලෝකෙට පහලවෙලා, තමන් විසින්ම බුද්ධත්වය අවබෝධ කරගෙන, තවත් විශාල පිරිසකට සසරගමනින් නිදහස් වීමට උපකාර කරගෙනම, තමන් නිදහස් වෙන බව! අපේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ගේත් ආරම්භය සිදුවුනේ එලෙසයි! උන් වහන්සේ මීට සාරාසංඛ්ය කල්ප ලක්ෂයකට පෙර බුද්ධිමත්, ධෛර්යවන්ත, වීර්යවන්ත මනුෂ්යයෙක් හැටියට දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් නියත විවරණ ලැබුවා මතු දිනක ගෞතම නමින් බුද්ධත්වයට පත්වන බවට.
බෝසතාණන් වහන්සේ එතැන් සිට ආරම්භ කල සසර ගමන මේ අපි ආව වගේ යන්නන් වාලේ ඔහේ යන එකක් නෙවෙයි. මීයෙකුට වඩා කුඩා සතෙක් නොවී, අලියෙකුට වඩා ලොකු සතෙකුද නොවී තිරිසන් ආත්ම වල, මනුෂ්ය ආත්ම වල, දිව්ය ආත්ම වල, බ්රහ්ම ආත්මවල උන්වහන්සේ සැරිසැරුවේ අවධානයෙන්ම, එකම අරමුණකට යන ගමනක්! ස්වයන්භු ඥාණයෙන් බුද්ධත්වයට පත්වීම සඳහා මාර බලවේග මැඩගෙන යාමට අවශ්ය හැකියාවල්, කුසල්, පින් රැස් කරගැනීම සඳහාම පාරමිතා සම්පූර්ණ කිරීම උදෙසා ගිය ගමනක් ඒක! පුරන ලද පරමිතාවන්ගේ බලයෙන්, දෙතිස්මහා පුරුෂ ලක්ෂණයන්ගෙන් සමන්විත, පින් උතුරලා යන, ආශ්චර්යමත් සිරුරක් ඇතිවයි උන්වහන්සේ තුසිත දෙව්ලොවේ සිට, අවිද්යා අන්ධකාරයෙන් මුළු ලෝකයම වැසී තිබුණු කාලෙක, මිනිසුන් සත්ය සෙවීමේ උවමනාවකින් යුතුව සිටිය කාලෙක, චතුරාර්ය සත්ය අවබෝධකිරීම, බුද්ධත්වයට පත්වීම සඳහා මනුලොවට වැඩියේ.
