සතර දළදා වහන්සේලාගෙන් දෙව් මිනිසුන්ගෙන් වැඩිමනක් පූජෝපහාර ලැබෙන්නේ අපගේ සෙංකඩගල නුවර දළදා වහන්සේටයි..
ජීවමාන බුදුරජාණන් වහන්සේ ලෙසටම සියලු බෞද්ධයන් වාම දළදා වහන්සේට වන්දනා කරනවා...
ඇයි මේ වාම දළදා වහන්සේට මෙතරම් පුද සත්කාර..??? මෙතරම් විශේෂයක්??
අපිට පියවි ඇසින් දකින්න ලැබෙන එකම දළදා වහන්සේ වෙන්නේ මේ වාම ශ්රී දළදා වහන්සේයි... අනෙක් දළදා වහන්සේලා තුන් නම ම අපට හැබැහින් දකින්න බෑ...
ඒ නිසාම වාම ශ්රී දළදා වහන්සේට ලෝක වාසි සියලු බෞද්ධයන්ට සුවිශේෂයි...
වාම දළදා වහන්සේ විශේෂ වෙන්න තව හේතුවක් තියෙනවා...මේ හේතුව නං හරි අසිරිමත් එකක්.. අපගේ තථාගතයන් වහන්සේ ඉර්ධි ප්රාතිහාරය පෑවා සේම, වාම ශ්රී දළදා වහන්සේත් ඉර්ධි ප්රාථිහාර පා වදාලා...
සතර දළදාවන්ගෙන් මෙතරම් ඉර්ධි ප්රාතිහාරය පෑ එකම දළදා වහන්සේ වන්නේද අපගේ වාම ශ්රී දළදා වහන්සේයි..
බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සියලු ධාතුන් වහන්සේලා අතරින් වැඩිම ඉර්ධි ප්රාතිහාරයක් පා වදාලේද අපගේ වාම ශ්රී දළදා වහන්සේයි...
සාමාන්යයෙන් ධාතුන් වහන්සේලා පෙරහැර පාන්නේ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අධිෂ්ඨානයෙන් කියලා තමයි සැලකෙන්නේ.. එනිසාම අපගේ වාම ශ්රී දළදා වහන්සේ ඉතා සුවිශේෂයි..
අපගේ වාම ශ්රී දළදා වහන්සේ, දඹදිව මෙන්ම ලක්දෙරණ මතද ඉර්ධි ප්රාතිහාරය පා වදාලා..
මොනාද මේ ප්රාතිහාර???
වාම ශ්රී දළදා වහන්සේ දැවෙන චිතකයෙන් ගත් ඛේම මහරහතන් වහන්සේ, දළදාව කාලිංගයේ බ්රහ්මදත්ත රජුට ලබා දුන්නා...රජු දළදා මාළිගාවක් තනවා එහි දළදා වහන්සේ වැඩ හිඳුවා වදාලා..
බ්රහ්මදත්ත රජුගේ අවෑමෙන් පස්සේ, කාලයක් ගෙවිලා ගිහින් ගුහසීහ නම් රජෙක් පහල වුනා..ඔහු මිත්යාදුෂ්ඨික රජෙක් උනත්,පසුව
දළදා වහන්සේට පැහැදුනා.. එනිසාඅ ගුහසීහ රජු දළදා වහන්සේට අනේක පුද පූජාවන් කලා..
මේකට එකල හිටපු මිත්යාදුෂ්ඨික තීර්ථකයන් කිපුනා..එනිසාම ඔවුන් ගිහින් එකල මහා රජෙක් වූ "පඬි" නම් රජාට කේළම් කිව්වා..
"අන්න ගුහසීහ රජු මිනී ඇටයකට වඳිනවා" ඕක නිසා රාජ්යයට මහා අපල කාලයක් එන්න පුලුවන්"
ආදි වදයෙන් පඬි රජුට කේළම් කිව්වා..
මේ කතා වලට අහුවෙච්ච පඬි රජු,
ඔහුගේ තවත් ප්රාදේශිය රජෙක් වෙච්ච "චිත්රයාන" රජුට කතා කරලා කිව්වා..ගිහින් ගුහසීහ රජුත් මිනී ඇටයත් අරන් එන්න කියලා..
චිත්රයාන රජතුමා කාලිංගයේ දන්තපුරය අසල කඳවුරු බැඳලා ගුහසීව රජුව මුණගැසෙන්න ගියා... ගුහසීව රජු චිත්රයාන රජුව සුහදව පිලිගත්තා..
එවෙලේ ගුහසීව රජු කළ බුදුගුණ වර්ණනා – දළදා වර්ණනා අහපු, විසිතුරු දළදා පූජාවන්
දැකපු චිත්රයාන රජුත් දළදා වහන්සේට පැහැදුනා..
ගුහසීහ රජු, චිත්රයාණ රජුව දළදා වහන්සේ ලඟට අරගෙන ගියා..ගිහින් ගුහසීහ රජු දළදා වහන්සේට වන්දනා කරලා, ජීවමාන බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් ආයචනා කරන්නා සේ මෙසේ ආයාචනා කලා..
මුණිරාජ, සර්වඥයන් වහන්ස,නුඹ වහන්සේ විසින් නොයෙක් තැන්හී,නොයෙක් ඉර්ධි ප්රාතිහාර පා වදලා..ස්වාමිනී, එසේම බොහෝ ජනයාට සුගති සැපය පිණිස,ඉර්ධි ප්රාථිහාරය පානා සේක්වා!!!
ඒ මොහොතෙම අහසට පැන නැගි සෙංකඩගල නුවර වාම ශ්රී දළදා වහන්සේ, රිදී සේ සුදු පාට රශ්මීන් විහුදුවමින්, නන් අයුරින් දිලිසෙමෙන් ප්රාතිහාර පා වදාළා..
මේ තමයි අපගේ වාම ශ්රී දළදා වහන්සේගේ පලමු ඉර්ධි ප්රාතිහාරය..
මේ ප්රාතිහාරය දැකපු චිත්රයාණ රජු,තිසරණයේ පිහිටියා..ඉන් ඔහු ගුහසීහ රජුට තමන් පැමිණි කාරනාව කිව්වා..
දළදා වහන්සේගේ ඉර්ධි ප්රාථිහාරය දුටු නිසා, බිය වන්නට කාරණයක් නොදුටු ගුහසීව රජතුමා දළදා වහන්සේ සමග ධාතු කරඬුව පඬි රජුගේ පැළලුප් නුවරට වැඩම කෙරුවේ මහත් වූ හරසර සහිත පෙරහරකිනි...
ඒ වනවිට තීර්ථක බස් අසා මහත් කෝපයෙන් සිටි පඬි රජතුමා දළදා වහන්සේව විනාශ කරන්නට සිතුවා..,එසේ සිතා
ගිනිගෙන දිලිසෙන ගිනි අඟුරු වළකට දළදා වහන්සේව දැමුවා...
අහෝ! සිදුවුණේ මහත් අසිරියක්! මහා ගිනි වළෙන් ඉහළට විහිදුන රිය සකක් වැනි වූ සොඳුරු නෙළුම් මලෙක කෙමියෙහි වැඩ හිඳිමින් ඒ වාම ශ්රී දන්ත ධාතුන් වහන්සේ සුදු බුදුරැස් විහිදුවා වදාළා...
ඊලඟ උපාය වුණේ කිණිහිරයක තියලා කුළු ගෙඩියෙන් ගසා පොඩි කිරීම.
කුළු ගෙඩියෙන් ගසනවාත් සමඟම, වාම ශ්රී දළදා වහන්සේ කිණිහිරයෙහි ඇතුකට ගිලී ගියා.
සියලු දිශාවන් ඒකාලෝක කරවමින් නැඟුණු දාඨා ධාතු ප්රභාවන් අපමණ බුදුගුණයන් ගැන ජන සිත් පහදවාලූවා.
පඬි රජුට මේ අරුමය සිතා ගන්නටවත් බෑ. ඒ නිසා ඔහු නියෝග කළා කිණිහිරයෙහි ගිලුණ දළදාව රැගෙන කැමති වස්තුවක් ගන්නට කියා. එහෙත් තීර්ථකයන්ට කවර ආකාරයකින්වත් දළදා වහන්සේව ගන්නට ලැබුණෙ නෑ.
ඒ මොහොතේ, ගෞතම සසුනේ අග්ර ගිහි උපස්ථායක වූ අනේපිඬු සිටුතුමාගේ මී මුණුබුරෙකු වුණ ‘සුභද්ර සිටු පුත්රයා’ සැදැහැ සිත් පෙරටුව අපමණ බුදුගුණ වර්ණනා කරමින් සත්යකි්රයා කළා.
ඒ මොහොතේ දළදා වහන්සේ කිණිහිරයෙන් අහසට පැන නැඟී, නැවත සිටු පුතුගේ සිරසට වැඩම කරමින් බුදුරැස් විහිදුවන්නට පටන් ගත්තා. එවිට තීර්ථකයන් කියා සිටියා මෙය සිටු පුතු මන්ත්ර බලයෙන් කළ දෙයක් බව. රජු දෙගිඩියාවකට පත්වුණා. ඒ නිසා ඔහු කළේ වෙනත් පෙළහරක් දක්වන්න කියා දළදා වහන්සේගෙන් අයැද සිටීම.
එවිට දළදා වහන්සේ සුවඳ දිය පිරුණ රන් පාත්රයකට වැඩම කොට වදාළා...
සම්බුදු ශ්රී මුව මඬල නම් වූ අමදම් විලේ රාජ හංසයෙකු සේ වැඩ හුන් ඒ උත්තම දළදා වහන්සේ සුවඳ දිය මත ස්වර්ණ හංස රාජයෙකු සේ පිහිනා පෙළහර පාන්නට වුණා.
පඬි රජතුමා තවමත් සිටින්නේ සැකයෙන්.
ඒ නිසා තවත් උපක්රමයක් කලා...
වීදිය මැද මහා වළක් කප්පවලා, දළදා වහන්සේව එහි දම්මවලා, පස් පුරවලා, අලි ඇතුන් ලවා පෑගෙව්වා..
ඡද්දන්ත හස්තිරාජයන් කෝටි ප්රකෝටි ගණනකගේ බලය, සවිය ඉක්මවන සවිබල තිබූ දසබලයාණන් වහන්සේගේ වාම ශ්රී දළදා වහන්සේ එවෙලේ මහ පොළව පළාගෙන පැන නැඟුණ නෙළුම් මලෙක විරාජමානව වැඩ වෙසෙමින් සුදු බුදු රැස් විහිදුවාලූවා.
ඒ පෙළහර බලාවත් පඬි රජු පැහැදුනේ නැහැ..
මේ වතාවේ ද්වතාවේ දළදා වහන්සේව මළ මුත්රාදියෙන් පිරී ගිය අපිරිසිදු දිය අගලකට විසි කරනු ලැබුවා. සැණෙකින් එය පස් පියුමින් සුසැදුණ, ස්වර්ණ හංස රාජයන් සරණ, බිඟු නද නැඟෙන දෙව් පොකුණක සිරියෙන් දිලෙන්නට වුණා.
මේ සියලු ඓශ්චර්යයන් බලා සිටි ඇමතිවරු දළදා වහන්සේ කෙරෙහි සිත පහදවාගෙන තිසරණයෙහි පිහිටන ලෙස පඬි රජුට ආයාචනා කළා. එවිටයි රජු මිසදිටුවෙන් මිදී ගත්තේ...
රජුගේ අණ අනුව දළදා වහන්සේව වැඩම කරවන්නට දිය අගල වෙත ගිය ප්රධාන ඇමතිවරයා රජු තිසරණයෙහි පිහිටි ආකාරය පවසා රජගෙයට වැඩම කරවන්න කියා දළදා වහන්සේට ඇරයුම් කළා...
ඒ මොහොතේ දළදා වහන්සේ නෙළුම් මලෙන් නෙළුම් මලට වැඩම කරවමින් ප්රධාන ඇමතිවරයාගේ කරතලය මත වැඩ හිඳ සුදු බුදුරැසින් හාත්පස ආලෝකවත් කරන්නට වුණා...
රජු ඒ බව අහලා වහා එතැනට ඇවිත්, තමන් කළ සියලු නොමනාකම්වලට සමාව ඉල්ලා රාජකීය ඔටුන්න මතට වැඩම කරවන ලෙස දළදා වහන්සේට ආරාධනා කළා. දළදා වහන්සේ බුද්ධ ප්රභාවන් නිකුත් කරමින් රජුගේ ඔටුන්න මතට වැඩම කළා.
පඬි රජු තෙරුවන් සරණ ගියා...දිවි ඇති තෙක් වාම ශ්රී දළදා වහන්සේට උපස්ථාන කලා..
කාලයක් ගෙවී ගිහින්, දන්ත කුමරු සහ හේමමාලා කුමරිය වාම ශ්රී දළදා වහන්සේ ලක්දෙරණට වැඩම කොට වදලා..
එවකට ලංකාද්වීපයේ රජ කලේ කිත්සිරි මෙවන් රජතුමායි...
ලංකාද්වීපයට වාම ශ්රී දළදා වහන්සේ වැඩම කොට වදාල බව කන වැකුණු සැණින් කිත්සිරිමෙවන් රජු යස ඉසුරු ලැබූවෙකු ආකාරයෙන් දළදා වන්දනාවට පැමිණියා..
රජතුමා පිරිස මැද මෙසේ පැවසුවා. “බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉතා සුදු දත් ඇති සේක. සර්වඥ දළදා වහන්සේ ඕෂධී තාරකාව මෙන් ශ්වේත වර්ණයෙන් යුතු වන්නේ ය.
මේ දළදාව කුමක් නිසා කිලිටි පැහැයෙන් යුක්ත ද?”
ඒ ක්ෂණයෙහි ම දළදා වහන්සේ පියාපත් විදා යන රාජ හංසයෙකු සේ අහසේ නැගී මොහොතක් දක්ෂිණාවර්ත ව කැරකුණ සේක. රජතුමා අනර්ඝ සුදු ඇතිරිල්ලක් සිංහාසනය මත අතුරා දළදා වහන්සේ ඒ මත පිහිටුවා සරත් කාලයේ අහසේ ඇති ඉතා සුදු වළාකුළු වැනි සමන් මල් ගොඩකින් වසනු ලැබුවා.
එවිට අප මුනිරජුන්ගේ දළදා වහන්සේ වහා උඩට නැගී මල් ගොඩ මුදුනෙහි පිහිටා කිරි සේ සුදු සඳ රැස් සේ සුදු බුදු රැසින් බබළමින් මහජනයා සොම්නසින් ආනන්දයට පත් කළ සේක.
රජු තවත් පරීක්ෂා කිරීමට කැමති බැවින්, සිංහාසනයේ පිහිටි කිරි සයුරේ පෙණ පටලයක් හා සම වූ සියුම් වස්ත්රයක දළදා වහන්සේ පිහිටුවා මාහැඟි සිනිඳු සළු සිය ගණනකින් වසනු ලැබුවා..
ඒ දළදා වහන්සේ සුදු වලා ගැබින් නික්මුණ පුන්සඳ මෙන් ඒ ක්ෂණයෙහි සළු සිය ගණනක් බිඳගෙන උඩට නැගි සේක. ඒ මතුපිට හිඳ සුදු බුදු රැස් විහිදුවමින් දස දිසාවන් බැබළවූ සේක.
ඔය ආදි වශයෙන් අපගේ වාම ශ්රී දළදා වහන්සේ ප්රාතිහාර පා වදාලා.. ඒ ප්රාතිහාර දැක බොහෝ දෙව් මිනිසුන් සතුටට පත් වුන..
ඔබ දිවා රෑ නොබලා, වන්දනා කරන්නේ මෙසේ ඉර්ධි ප්රාතිහාර පා වදාල, අපගේ ඒ වාම ශ්රී දළද වහන්සේයි..
ජීවමාන තථාගතයන් වහන්සේ සේ ඉර්ධි ප්රාථිහාරය පා වදාල උත්තම වාම ශ්රී දළදා වහන්සේයි..
සෙංකඩගල නුවර වාම ශ්රී දළදා වහන්සේට අපගේ නමස්කාරය වේවා!!!
දාඨාවංශය ඇසුරිනි..
