බුදුදහමෙ කාලය කියන්නෙ මොකද්ද?

[PUKARIS]

ඇස් පෙන්නේ නැති නිසාද බෝල්ඩ් වැඩි නිසාද කියන්න දන්නේ නැහැ, ඕකේ තියෙන බැඳි අකුරු කියවන්න අමාරුයි බන්. මම දන්න තරමින් කාලය ප්‍රඥ්ඥප්තියක් නෙවෙයි. කාලය මනින ඒකක මිනුම් ප්‍රඥ්ඥප්ති වෙන්න පුළුවන්. උදාහරනයක් විදිහට, තව 1:00 PM කියන්නෙ 13:00 බව හැමෝම දන්න සම්මුතියක් නිසා ප්‍රශ්නයක් නෑ.
විනාඩියක් කියන්නේ තත්පර 100ක් කියලා මුළු ලෝකෙම සම්මුතියකට එන්න පුළුවන්නම් ඒකත් ප්‍රඥ්ඥප්තියක්.

ප්‍රඥ්ඥප්තියක් නෙමේ නම්, ඒක හේතු ප්‍රත්‍යයන් ගෙන් හටගන්න ඕනෙ.. කාලයේ පැවැත්මට උපකාර වන/ප්‍රත්‍ය වන ධර්ම මොනවද? එහෙම දෙයක් තියනවනම් අදාල ප්‍රත්‍ය නැති උනොත් කාලය ගතවීම නතර වෙන්න ඕනෙ..

කාලය විතරක් නෙමෙයි.. දුර/ distance කියන දේත් මම හිතන්නෙ ප්‍රඥ්ඥප්තියක් විතරයි. සත්‍ය ලෙස පවතින්නක් නෙමේ... ඒ නිසා වෙන්න ඇති චුති සිත මේ සක්වලේ ඇතිවෙලා කාල අන්තරයක් නැතුවම වෙන සක්වලක උනත් ඉපදෙන්න පුලුවන්...

 

[ctooi]

ප්‍රඥ්ඥප්තියක් නෙමේ නම්, ඒක හේතු ප්‍රත්‍යයන් ගෙන් හටගන්න ඕනෙ.. කාලයේ පැවැත්මට උපකාර වන/ප්‍රත්‍ය වන ධර්ම මොනවද? එහෙම දෙයක් තියනවනම් අදාල ප්‍රත්‍ය නැති උනොත් කාලය ගතවීම නතර වෙන්න ඕනෙ..

awakashayath nirwanayath ara anith ewaa okkoma rupa darma saha sathwayo
nam chiththa chaithasika darma

awakashayath nirwanayth kiyana deka arenne rupa darma saha sathwayo
nam chiththa chaithasika darma wala kalaya kiyana de thiyenne

rupa nam - pahala wima, pawathima, nathi wima kiyana thuna uthpada thithi
banga kiyana thuna abidarmaye thiyenne athi wena wegema thamai pawathinneth pawathina wegenma nathi wenawa kiyalaa samanayi, chiththa chaithasika walath ehemai ewaa paramartha washyen samanayi

loke thiyena rupa siyallagema pawthima rupa wala paramparawal athi wima
nathi wima nawatha samana rupa athi wima walin pawathina kalayak penawane eka ප්‍රඥ්ඥප්තියක් aththatama kalaya kiyala deyak na

nama rupa darma wala pawathma misak kalayak kiyalaa na,

 

[PUKARIS]

awakashayath nirwanayath ara anith ewaa okkoma rupa darma saha sathwayo
nam chiththa chaithasika darma

awakashayath nirwanayth kiyana deka arenne rupa darma saha sathwayo
nam chiththa chaithasika darma wala kalaya kiyana de thiyenne

rupa nam - pahala wima, pawathima, nathi wima kiyana thuna uthpada thithi
banga kiyana thuna abidarmaye thiyenne athi wena wegema thamai pawathinneth pawathina wegenma nathi wenawa kiyalaa samanayi, chiththa chaithasika walath ehemai ewaa paramartha washyen samanayi

loke thiyena rupa siyallagema pawthima rupa wala paramparawal athi wima
nathi wima nawatha samana rupa athi wima walin pawathina kalayak penawane eka ප්‍රඥ්ඥප්තියක් aththatama kalaya kiyala deyak na

nama rupa darma wala pawathma misak kalayak kiyalaa na,

එල, තෑන්ක්ස් මචං..
උබ කියන්නෙ අවකාශයත්/ අජටාකාශය ඇත්තටම පවතින දෙයක්ද? නිර්වාණය වගේ? හටගැන්මක් නැති, නමුත් පවතින?

මේකෙ තියනව අජටාකාශය ගැන කෑල්ලක්...

 

[ctooi]

එල, තෑන්ක්ස් මචං..
උබ කියන්නෙ අවකාශයත්/ අජටාකාශය ඇත්තටම පවතින දෙයක්ද? නිර්වාණය වගේ? හටගැන්මක් නැති, නමුත් පවතින?

මේකෙ තියනව අජටාකාශය ගැන කෑල්ලක්...

nirwanayeth rupa darma nama darma nathuwa pawathina darmayak, ewage thamai awakashyath rupa darma nathuwa thiyena deyak namuth budu dahame awakashe salakanne his deyak widihata, namuth nirwanaya kiyana daramaya his deyak neme nirwanaya kiyanne balayak awakashe kiyanne balayak neme

අවකාශයත්/ අජටාකාශය kiyalaa deyak na rupa darma wala duras kama laga kama
pennanna hadaa gaththa deyak misak අවකාශයත්/ අජටාකාශය kiyalaa deyak na

නිර්වාණය balayak washyen rupa darma wala nama darma wala shunyathwak
athi karalaa danawaa misak wishwaye kohewath නිර්වාණය kiyalaa deyak na

 

[ruchira55]

ප්‍රඥ්ඥප්තියක් නෙමේ නම්, ඒක හේතු ප්‍රත්‍යයන් ගෙන් හටගන්න ඕනෙ.. කාලයේ පැවැත්මට උපකාර වන/ප්‍රත්‍ය වන ධර්ම මොනවද? එහෙම දෙයක් තියනවනම් අදාල ප්‍රත්‍ය නැති උනොත් කාලය ගතවීම නතර වෙන්න ඕනෙ..

කාලය විතරක් නෙමෙයි.. දුර/ distance කියන දේත් මම හිතන්නෙ ප්‍රඥ්ඥප්තියක් විතරයි. සත්‍ය ලෙස පවතින්නක් නෙමේ... ඒ නිසා වෙන්න ඇති චුති සිත මේ සක්වලේ ඇතිවෙලා කාල අන්තරයක් නැතුවම වෙන සක්වලක උනත් ඉපදෙන්න පුලුවන්...

ලෝකේ සියළු ප්‍රඥ්ඥප්ති, හේතු ප්‍රත්‍යයන් ගෙන් හට නොගත්තු දේවලුත් නෙවෙයිනේ.

උබ අහපු ප්‍රශ්නෙට උත්තරෙ නම් දන්නේ නෑ බන්. අපිත් ඉතින් ඔය කොහෙ හරි පොත පතක තිබිලා දැකපු දෙයක් තමයි දන්නේ. හැබැයි සංකත අසංකත පරමාර්ථ අපරමාර්ථ ධර්මයන් ගැන ටිකක් හොයලා බැලුවොත් උත්තරය එතන තියෙනවා කියලා මට හිතෙනවා.

 

[PUKARIS]

nirwanayeth rupa darma nama darma nathuwa pawathina darmayak, ewage thamai awakashyath rupa darma nathuwa thiyena deyak namuth budu dahame awakashe salakanne his deyak widihata, namuth nirwanaya kiyana daramaya his deyak neme nirwanaya kiyanne balayak awakashe kiyanne balayak neme

අවකාශයත්/ අජටාකාශය kiyalaa deyak na rupa darma wala duras kama laga kama
pennanna hadaa gaththa deyak misak අවකාශයත්/ අජටාකාශය kiyalaa deyak na

නිර්වාණය balayak washyen rupa darma wala nama darma wala shunyathwak
athi karalaa danawaa misak wishwaye kohewath නිර්වාණය kiyalaa deyak na

රූප ධර්ම වලට 'පරිමාවක්'/volume නෑ නේද?

නිර්වාණය කියන්නෙ ක්‍රියාවක්.. ඒක හරි. සියලුම පරමාර්ථ ධර්ම 'ක්‍රියා' නෙ.

එතකොට ඔය කියන පරිඡ්ඡේද අවකාශයත් පරමාර්ථ ධර්මයක්ද? එතකොට ඒකත් ක්‍රියාවක් වෙන්න ඕනනෙ... ඒ කියන්නෙ පරිමාවක් තියෙන්න බෑ??

 

[ctooi]

රූප ධර්ම වලට 'පරිමාවක්'/volume නෑ නේද?

නිර්වාණය කියන්නෙ ක්‍රියාවක්.. ඒක හරි. සියලුම පරමාර්ථ ධර්ම 'ක්‍රියා' නෙ.

එතකොට ඔය කියන පරිඡ්ඡේද අවකාශයත් පරමාර්ථ ධර්මයක්ද? එතකොට ඒකත් ක්‍රියාවක් වෙන්න ඕනනෙ... ඒ කියන්නෙ පරිමාවක් තියෙන්න බෑ??

රූප ධර්ම walata පරිමාවක් na wisthara karalaa thiyenne rupa kalapeka
patawi apo thejo wau hathara thiyenawaa kiyalane, rupa kalapeka ekathu welaa hadichcha rupwa wala parimawak thiyenawaa

නිර්වාණය kiyanne kriyawak neme balayak, kriyawala thiyenne sankatha darma
නිර්වාණය asankatha darma පරමාර්ථ darma walin kriya wenne nama rupa witharai

අවකාශයත් paramartha darmayak neme his deyak awakashe athule thiyena
dewal ekka hithalaa thamai oya අවකාශයත් පරමාර්ථyakda prachchaapthiyakda kiyalaa ahanne

 

[PUKARIS]

ලෝකේ සියළු ප්‍රඥ්ඥප්ති, හේතු ප්‍රත්‍යයන් ගෙන් හට නොගත්තු දේවලුත් නෙවෙයිනේ.

උබ අහපු ප්‍රශ්නෙට උත්තරෙ නම් දන්නේ නෑ බන්. අපිත් ඉතින් ඔය කොහෙ හරි පොත පතක තිබිලා දැකපු දෙයක් තමයි දන්නේ. හැබැයි සංකත අසංකත පරමාර්ථ අපරමාර්ථ ධර්මයන් ගැන ටිකක් හොයලා බැලුවොත් උත්තරය එතන තියෙනවා කියලා මට හිතෙනවා.

ඔව් ඔක්කොම ප්‍රඥ්ඥප්ති හේතූන්ගෙන් හට ගන්නෙ නෑ.. හේතූන්ගෙන් හට ගන්නෙ පරමාර්ත ධර්ම විතරයි...

සමහර ප්‍රඥ්ඥ්ප්ති තුල පරමාර්ථ ධර්ම තියනවා. උදාහරනෙකට ගත්තොත් 'පුටුව'.

තව සමහර ප්‍රඥ්ඥප්ති තියනවා ඒවගෙ කිසිම පරමාර්ථ ධර්මයක් නැති. උදාහරනෙකට ගත්තොත්, මැවුම්කාර දෙවියෙක්, සදාකාලික ස්වර්ගය, වගේ දේවල්..

 

[PUKARIS]

රූප ධර්ම walata පරිමාවක් na wisthara karalaa thiyenne rupa kalapeka
patawi apo thejo wau hathara thiyenawaa kiyalane, rupa kalapeka ekathu welaa hadichcha rupwa wala parimawak thiyenawaa

නිර්වාණය kiyanne kriyawak neme balayak, kriyawala thiyenne sankatha darma
නිර්වාණය asankatha darma පරමාර්ථ darma walin kriya wenne nama rupa witharai

අවකාශයත් paramartha darmayak neme his deyak awakashe athule thiyena
dewal ekka hithalaa thamai oya අවකාශයත් පරමාර්ථyakda prachchaapthiyakda kiyalaa ahanne

එල, ටිකක් හිතල බලන්න ඕනෙ..

 

[ctooi]

එල, ටිකක් හිතල බලන්න ඕනෙ..

hithanne paramartha walata niwana athulath karalaa thibbata karma vipaka dena bale wage ewaa dalaa na thawa ewage ewaa thiyenawaa

 

[ruchira55]

ඔව් ඔක්කොම ප්‍රඥ්ඥප්ති හේතූන්ගෙන් හට ගන්නෙ නෑ.. හේතූන්ගෙන් හට ගන්නෙ පරමාර්ත ධර්ම විතරයි...

සමහර ප්‍රඥ්ඥ්ප්ති තුල පරමාර්ථ ධර්ම තියනවා. උදාහරනෙකට ගත්තොත් 'පුටුව'.

තව සමහර ප්‍රඥ්ඥප්ති තියනවා ඒවගෙ කිසිම පරමාර්ථ ධර්මයක් නැති. උදාහරනෙකට ගත්තොත්, මැවුම්කාර දෙවියෙක්, සදාකාලික ස්වර්ගය, වගේ දේවල්..

දෙයක් බෙදලා වෙන් කරන්න බැරි නම්නේ පරමාර්ථ වෙන්නේ. පුටුව ආයිමත් ශුද්ධාෂ්ඨකයට බෙදන්න පුළුවන්නේ.

 

[Superuser]

මචන් ප්‍රඥ්ඥප්තිය කියන දේ සත්‍ය වශයෙන් නොපවතින දෙයක්. ඒ නිසා සම්මුතිය හෝ ප්‍රඥ්ඥප්තිය හේතු ප්‍රත්‍යයන්ගෙන් හටගන්න විදිහක් නෑ.. එහෙම කියන්න බෑ, මොකද ඒව සත්‍ය ලෙස නොපවතින නිසා. කාලය පරිනිෂ්පන්නයිනම්(හේතූන්ගෙන් හටගන්නවානම්) කාලය කියන දේ සත්‍ය ලෙස පැවතිය ‍යුතුයි.

මේකෙ මුල් ටික බලපන්කෝ ආයෙත්,,

එතකොට අන්තිමට හිතන්න වෙන්නෙ කාලය හේතු ප්‍රත්‍යයෙන් හට නොගත් සත්‍ය ලෙස නොපවතින්නක් ලෙස..

මට හිතෙන්නෙ එහෙම? අර ctooi කියනව වගේ.. එත කොට අපිට කාලමුක්ත නිර්වාණය කියන දේ තේරුම් ගන්නත් පහසු වෙනවා..

අද්ධා කතාවේ තියෙන විදිහට කාලය කියන ප්‍රඥප්තිය එක අරුතකින් පරිනිෂ්පන්න වෙන අතරේ තව අරුතකින් පරිනිෂ්පන්න නොවෙනවා කියල කියන්නයි මං උත්සාහ කළේ. අපි පටලවා ගන්නේ කාලය පරිනිෂ්පන්නද? කියන ප්‍රශ්නයට ඔව් හෝ නැහැ කියන උත්තර දෙකින් එකක් විතරක් බලාපොරොත්තු වෙන නිසා. එ් අපේ සිත පුරුදු වෙලා තියෙන හැටි. එ්ත් එකම ප්‍රශ්නයට ඔව් නැහැ උත්තර දෙකම ලැබෙන තැනුත් එ් දෙකම නොලැබෙන තැනුත් දහමේ තියෙනවා.

හැබැයි කාලය කියන ප්‍රඥප්තියට පංචස්කන්ධයට වගේ ඒකාන්ත වශයෙන්, නිශ්චිත වශයෙන් (අද්ධා නම්) පරිනිෂ්පන්න බවක් නැහැ.

http://pitaka.lk/dict/

තව සමහර ප්‍රඥ්ඥප්ති තියනවා ඒවගෙ කිසිම පරමාර්ථ ධර්මයක් නැති. උදාහරනෙකට ගත්තොත්, මැවුම්කාර දෙවියෙක්, සදාකාලික ස්වර්ගය, වගේ දේවල්..

චිත්ත චෛතසික පරමාර්ථවත් ඔය ප්‍රඥප්ති ඇතුලේ නැද්ද?