පසුබිම
යාපනයේ දේශපාලන ඉතිහාසය
1215 දි කාලිංග ජාතික මාඝ කුමාරයා ලංකාව ආක්රමනය කරල පොළොන්නරුව සහ අනුරාධපුරය විනාශ කලාට පස්සෙ, සිංහල රජවරු දඹදෙණියට පසු බැහැල එතන අගනුවර පිහිටුවා ගන්නවා. ඒ 1220 දි තුන්වෙනි විජයබාහු රජතුමා යටතේ.
කාලිංග මාඝ තමාගේ අගනුවර ලෙස තෝර ගන්නෙ යාපනය. ඔහු යාපනයේ ඉඳන් ලංකාවෙ උතුරු ප්රදේශය පාලනය කරනවා.
1255 දි වර්තමාන මැලේසියාවේ තිබුණ රාජධාණියක් වන "තාම්රලිංග" රටේ රජතුමා වන "චන් ද්රභානු" ලංකාව ආක්රමනය කරනවා. ඔහු මැලේ ජාතිකයෙක් සහ බෞද්ධයෙක්. නමුත් මේ කාලයේ අග්නිදිග ආසියා කලාපයේ සියළුම ජනවර්ග සිංහලයන් විසින් හැඳින්වුයේ "ජාවක" නමින්. ඒ නිසා අපේ වංශකතාවල චන් ද්රභානු හැඳින්වෙන්නෙ ජාවක රජෙක් විදිහට.
චන් ද්රභානු ගෙ හමුදාව ලංකාවේ දකුණ ආක්රමනය කළත්, ඒ වෙනකොට දඹදෙණියේ රජු වුන දෙවන පරාක්රමබාහු රජතුමා ඔවුන්ව පසු බස්සවන්න සමත් වෙනවා. එතකොට චන් ද්රභානු උතුරට ගොඩ බැහැලා කාලිංග මාඝව මරලා යාපනය යටත් කරනවා. ඔහුගේ හමුදාව විෂ ඊතල භාවිතා කළ බව ඉතිහාසයේ කියැවෙනවා.
එතැන් සිට ලංකාවෙ උතුරු ප්රදේශය පාලනය වෙන්නෙ තාම්රලිංග රාජධානියේ කොටසක් විදිහට. චන් ද්රභානු ගෙ බලකොටුව පිහිටි ප්රදේශය එදා හැඳින්වුනේ "ජා බලකොටුව" කියන අරුත දෙන "ජාවකකෝට්ටේ" නමින්. අද එය දෙමළ ඌරුවට "චාවාකච්චේරි" කියල හැඳින්වෙනවා.
මේ කාලයේ කලාපයේ බලවත්ම රාජධාණිය වෙන්නෙ පාඬ්යය අධිරාජ්යය. චන් ද්රභානු නැවත වතාවක් දඹදෙණිය ආක්රමනය කරන්න සූදානම් වුනාම දෙවෙනි පරාක්රමබාහු රජතුමා පාඬ්යය අධිරාජ්යයා ගෙන් උදව් ඉල්ලනවා. ඒ අනුව 1263 දි පාඬ්යය සේනාවක් යාපනයට ගොඩ බැහැල තාම්රලිංග හමුදාවන් පරාජය කරනවා. සටනෙන් චන් ද්රභානු මිය යනවා.
පාඬ්යය වරු චන් ද්රභානු ගෙ පුතා වන "සවකන්මයින්ඩන්" කුමාරයා යාපනයේ පාලකයා කරනවා. නමුත් පාඬ්යය අධිරාජ්යයට කප්පම් ගෙවන කොන්දේසිය මත.
ප්රකට දේශ සංචාරකයෙක් වන මාර්කෝ පෝලෝ ලංකාවට එන්නෙ මේ කාලයේදී. ඔහු ත්රිකුණාමලයෙන් ගොඩ බැහැල එන්නෙ යාපනය ප්රදේශයට. ඔහුගේ විස්තරයේ වැඩිපුර සඳහන් වෙන්නෙ යාපනය ප්රදේශය සහ එහි වැසියන් ගැන. ලංකාවෙ රජු ලෙස ඔහු විස්තර කරන්නෙ සවකන්මයින්ඩන් ව. ඔහුගේ විස්තරයේ ලංකාවේ රජු ගෙ නම ලෙස සඳහන් වෙන්නෙ "සෙන්ඩෙමයින්".
1277 දි සවකන්මයින්ඩන් දඹදෙණිය ආක්රමය කරන්න තැත් කරනවා. නමුත් ආයෙත් පාඬ්යය අධිරාජ්යය සිංහල රජුගෙ උදව්වට හමුදාවක් යාපනයට එවනවා. ඔවුන් සවකන්මයින්ඩන් මරා දමල යාපනයේ පාලකයා වශයෙන් පාඬ්යය රජුගේ අමාත්යයෙක් වන "කුලසේකර සින්කෛයාරියම්" පත් කරනවා. ඔහු තමයි "ආර්ය චක්රවර්තී" කියල ලංකා ඉතිහාසයේ සඳහන් වන යාපනයේ දෙමළ පාලකයන් ගෙ ආරම්භකයා.
ලංකාව සහ පාඬ්යය අධිරාජ්යයලංකාව සහ පාඬ්යය අධිරාජ්යය එතැනින් යාපනයේ ජාවක පාලනය අවසන් වෙනවා. එතැන ඉඳල යාපනය පාලනය වෙන්නෙ පාඬ්යය අධිරාජ්යයේ ප්රාන්තයක් විදිහට. නමුත් පසු කාලීනව පාඬ්යය අධිරාජ්යයේ බලය හීන වෙනකොට ආර්ය චක්රවර්තීන් ස්වාධීන වෙනවා. දඹදෙණිය යුගයදඹදෙණි යුගයේ පළවෙනි රජතුමා වෙන්නෙ තුන්වෙනි විජයබාහු. ඒ 1220 දි. ඔහුගෙන් පස්සෙ 1234 දි දෙවෙනි පරාක්රමබාහු (පණ්ඩිත පරාක්රමබාහු) සහ 1269 දි හතරවන විජයබාහු රජවෙනවා.
1302 දි තුන්වෙනි පරාක්රමබාහු රජතුමා පාඬ්යය රජු ගෙන් නැවත දළදා වහන්සේ ලබාගෙන රජකමට පත්වෙනවා. ඔහු රාජ්යය කරන්නෙ පොළොන්නරුවෙ ඉඳල. ඔහු ගෙන් පස්සෙ 1310 දි රජවෙන දෙවෙනි භුවනෙකබාහු රාජ්යය කරන්න තෝරගන්නෙ කුරුණෑගල. ඊට පස්සෙ 1325 දි හතරවන පරාක්රමබාහු රජකමට පත් වෙනවා. ඒ අවුරුද්දෙම තුන්වෙනි භුවනෙකබාහු (වන්නි භුවනෙකබාහු) ඔහුගෙන් රාජ්යය පැහැර ගන්නවා. නමුත් නැවතත් ඒ අවුරුද්දෙම පස් වෙනි විජයබාහු (සවුළු විජයබාහු) රාජ්යය පැහැර ගන්න සමත් වෙනවා. සවුළු විජයබාහු රජතුමා 1345 වෙනකං කුරුණෑගල ඉඳලා රාජ්යය කරනවා. මේ කාලයේදී ආර්ය චක්රවර්තීන් ඉතා බලවත් තත්වයකට පත්වෙලා ඉන්නෙ. ඔවුන් ගේ බලය නැගෙනහිර වෙරළෙන් ත්රිකුණාමලය දක්වාත්, බටහිර වෙරළෙන් කොළඹ දක්වාත් පැතිරුනා. ඒ ප්රදේශවල බදු රැස් කිරීමට පවා ඔවුන්ට බලය තිබ්බා. මේ කාලයේදී තමයි (1344) ප්රකට දේශ සංචාරකයෙක් වන ඉබන් බතූතා ලංකාවට එන්නෙ. ඔහුගේ විස්තරයේ පැහැදිලිවම සඳහන් වෙනවා කුරුණෑගල රජු සහ ආර්ය චක්රවර්තීන් දිවයිනේ කොටස් වෙන වෙනම පාලනය කළ බව. (ප්රධාන මූලාශ්රය : ලක් ඉතිහාසයෙන් වසන් වූ චීන මෙහෙයුම - අජිත් අමරසිංහ) http://paadadaasapuva.blogspot.com/2017/05/1.html http://paadadaasapuva.blogspot.com/2017/05/2.html |
