Analysis kanna main approach keepayakma thiyenawa.
මේක මං gemini එකෙන් genarate කළේ.
මේ branch වලත් තව sub categories තියෙනවා.
Self study and experiance වලින් විතරයි කරන්න පුළුවන් වෙන්නේ. මේවා ඉගෙන ගන්න.
වෙන කෙනෙක් උගනන්ල මේවා තේරුම කරන්න හැදුවට තේරෙන්නේ නෑ.
1. Fundamental Analysis (මූලික විශ්ලේෂණය)
මූලික විශ්ලේෂණය කියන්නේ සමාගමක මූල්ය සෞඛ්යය සහ ව්යාපාරික ක්රියාකාරිත්වය හොඳින් අවබෝධ කර ගැනීමෙන් එහි සැබෑ වටිනාකම තීරණය කිරීමට උත්සාහ කිරීමයි. මෙහිදී සමාගමේ ආදායම් වාර්තා, ශේෂ පත්රය, මුදල් ප්රවාහ ප්රකාශය වැනි මූල්ය දත්ත මෙන්ම කළමනාකරණයේ ගුණාත්මකභාවය, කර්මාන්තයේ තත්ත්වය සහ ආර්ථික සාධක වැනි දේත් සැලකිල්ලට ගනු ලබනවා. මූලික විශ්ලේෂකයන් විශ්වාස කරන්නේ, කෙටිකාලීනව කොටස් මිල ඉහළ පහළ ගියත්, දීර්ඝ කාලීනව කොටස් මිල එහි සැබෑ වටිනාකමට පැමිණෙන බවයි.
2. Technical Analysis (තාක්ෂණික විශ්ලේෂණය)
තාක්ෂණික විශ්ලේෂණය යනු කොටස් මිල ඉතිහාසය, වෙළඳ පරිමාව (trading volume) සහ අනෙකුත් වෙළඳපල දත්ත විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් අනාගත මිල චලනයන් පුරෝකථනය කිරීමට උත්සාහ කිරීමයි. මෙහිදී ප්රධාන වශයෙන් ප්රස්ථාර (charts) භාවිතා කරන අතර, විවිධ රටා (patterns) සහ දර්ශක (indicators) ඔස්සේ වෙළඳපලෙහි සිදුවන සැපයුම සහ ඉල්ලුම හඳුනා ගැනීමට උත්සාහ කරයි. තාක්ෂණික විශ්ලේෂකයන් විශ්වාස කරන්නේ, වෙළඳපල මනෝවිද්යාව සහ අතීත මිල චලනයන් අනාගත මිල චලනයන් පිළිබඳ හෝඩුවාවන් සපයන බවයි.
3. Quantitative Analysis (ප්රමාණාත්මක විශ්ලේෂණය)
ප්රමාණාත්මක විශ්ලේෂණය කියන්නේ සංඛ්යාත්මක දත්ත, ගණිතමය ආකෘති (mathematical models) සහ සංඛ්යානමය ක්රමවේදයන් (statistical methods) භාවිතා කරමින් කොටස් වෙළඳපලෙහි අවස්ථා සහ අවදානම් හඳුනා ගැනීමයි. මෙහිදී විශාල දත්ත ප්රමාණයක් විශ්ලේෂණය කිරීම සඳහා පරිගණක සහ ඇල්ගොරිතම (algorithms) බහුලව භාවිතා කරයි. ආයෝජන තීරණ ගැනීම සඳහා දත්ත මත පදනම් වූ, වෛෂයික ක්රමවේදයක් සැපයීම මෙහි අරමුණයි.
4. Qualitative Analysis (ගුණාත්මක විශ්ලේෂණය)
ගුණාත්මක විශ්ලේෂණය යනු මූල්ය දත්තවලින් ඔබ්බට ගොස් සමාගමක අගය සහ අනාගතය කෙරෙහි බලපාන සංඛ්යාත්මක නොවන සාධක අධ්යයනය කිරීමයි. මේවා බොහෝ විට ආත්මීය (subjective) වන නමුත්, සමාගමක සැබෑ තත්ත්වය තේරුම් ගැනීමට ඉතා වැදගත් වේ.
* කළමනාකරණයේ ගුණාත්මකභාවය: සමාගමේ කළමනාකරණ කණ්ඩායමේ පළපුරුද්ද, අවංකභාවය, දැක්ම සහ වාර්තාගත ක්රියාකාරිත්වය.
* වෙළඳ නාමයේ ශක්තිය: සමාගමේ වෙළඳ නාමය කෙතරම් ප්රසිද්ධ හා ගෞරවනීයද යන්න.
* තරඟකාරී වාසිය (Competitive Advantage / Moat): පේටන්ට් බලපත්ර, හිමිකාරීත්ව තාක්ෂණය, ශක්තිමත් බෙදාහැරීමේ ජාලය වැනි තරඟකරුවන්ට වඩා සමාගමට ඇති තිරසාර වාසි.
* කර්මාන්ත ප්රවණතා: සමාගම ක්රියාත්මක වන කර්මාන්තයේ සමස්ත තත්ත්වය සහ අනාගත අපේක්ෂාවන්.
5. Sentiment Analysis (ආයෝජක හැඟීම් විශ්ලේෂණය)
මෙම ක්රමය මගින් කොටසක්, කර්මාන්තයක් හෝ සමස්ත ආර්ථිකය කෙරෙහි වෙළඳපලෙහි පොදු හැඟීම හෝ මනෝභාවය මැන බලයි. ආයෝජක මනෝවිද්යාව කොටස් මිල කෙරෙහි සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කළ හැකි බව මෙහිදී හඳුනා ගනී.
* පුවත්පත් සහ මාධ්ය විශ්ලේෂණය: සමාගමක් පිළිබඳ පවතින අදහස් අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා ප්රවෘත්ති ලිපි, මූල්ය වාර්තා සහ විශේෂඥ මත විමසා බැලීම.
* සමාජ මාධ්ය නිරීක්ෂණය: මහජන හැඟීම් ග්රහණය කර ගැනීම සඳහා ට්විටර්, රෙඩිට් වැනි වේදිකාවල සාකච්ඡා සහ ප්රවණතා නිරීක්ෂණය කිරීම.
* විශ්ලේෂක ශ්රේණිගත කිරීම්: මූල්ය විශ්ලේෂකයන්ගේ 'මිලදී ගන්න', 'විකුණන්න', හෝ 'තබා ගන්න' වැනි නිර්දේශ සලකා බැලීම.
6. Behavioral Analysis (චර්යා විශ්ලේෂණය)
මෙම ක්ෂේත්රය ආයෝජක තීරණ ගැනීමට බලපාන මනෝවිද්යාත්මක නැඹුරුතා සහ සංජානන දෝෂ (cognitive errors) අධ්යයනය කරයි. ආයෝජකයන් සැමවිටම තාර්කික නොවන බවත්, ඔවුන්ගේ හැඟීම් නිසා වෙළඳපලෙහි වැරදි මිල ගණන් ඇති විය හැකි බවත් මෙය පිළිගනී.
* සංජානන නැඹුරුතා: ස්වයං-තහවුරු කිරීමේ නැඹුරුව (confirmation bias), අධි-විශ්වාසය (overconfidence), රංචු මානසිකත්වය (herd mentality) වැනි නැඹුරුතා ආයෝජන තේරීම්වලට බලපාන ආකාරය අවබෝධ කර ගැනීම.
* වෙළඳපල විෂමතා (Market Anomalies): මනෝවිද්යාත්මක සාධක නිසා සාම්ප්රදායික මූල්ය ආකෘතිවලට වෙළඳපල හැසිරීම පැහැදිලි කිරීමට අපොහොසත් වන අවස්ථා හඳුනා ගැනීම.
7. Intermarket Analysis (අන්තර්-වෙළඳපල විශ්ලේෂණය)
මෙම ප්රවේශය කොටස්, බැඳුම්කර, භාණ්ඩ සහ මුදල් වැනි විවිධ වත්කම් පන්ති (asset classes) සහ ගෝලීය වෙළඳපලවල් අතර ඇති සම්බන්ධතා පරීක්ෂා කරයි.
* සම්බන්ධතා (Correlations): විවිධ වෙළඳපල එකිනෙකට සාපේක්ෂව චලනය වන ආකාරය අවබෝධ කර ගැනීම (උදා: බැඳුම්කරවල ප්රතිලාභ කොටස් තක්සේරුවලට බලපාන ආකාරය).
* ප්රාග්ධන ප්රවාහයන් (Capital Flows): විවිධ රටවල් සහ වත්කම් පන්ති අතර මුදල් ගලා යන ආකාරය නිරීක්ෂණය කිරීම.
8. Top-Down vs. Bottom-Up Analysis (ඉහළ-පහළ එදිරිව පහළ-ඉහළ විශ්ලේෂණය)
මේවා වෙනම ක්රම නොවේ, නමුත් විශ්ලේෂණය සඳහා විවිධ ආරම්භක ලක්ෂ්ය හෝ රාමු වේ:
* Top-Down Analysis (ඉහළ-පහළ විශ්ලේෂණය): ගෝලීය ආර්ථිකය පිළිබඳ පුළුල් දෘෂ්ටියකින් ආරම්භ වී, පසුව විශේෂිත රටවල්, කර්මාන්ත සහ අවසානයේ තනි සමාගම් වෙත අවධානය යොමු කරයි.
* Bottom-Up Analysis (පහළ-ඉහළ විශ්ලේෂණය): තනි සමාගම්, ඒවායේ මූල්ය සෞඛ්යය සහ තරඟකාරී තත්ත්වය විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් ආරම්භ වන අතර, පසුව පුළුල් කර්මාන්ත සහ ආර්ථික සාධක සලකා බලයි. බොහෝ ආයෝජකයින් මෙම ක්රම දෙකේම සංයෝජනයක් භාවිතා කරයි.
9. Hybrid Approaches (දෙමුහුන් ප්රවේශයන් / ක්රම මිශ්ර කිරීම)
වඩාත් පුළුල් දැක්මක් ලබා ගැනීම සඳහා විවිධ ක්රමවල අංග ඒකාබද්ධ කිරීම මෙහිදී සිදු කෙරේ.
* Quantamental Analysis (ක්වන්ටාමෙන්ටල් විශ්ලේෂණය): ප්රමාණාත්මක විශ්ලේෂණය (දත්ත මත පදනම් වූ ආකෘති) මූලික අවබෝධය (සමාගමක් සහ එහි කර්මාන්තය පිළිබඳ ගුණාත්මක අවබෝධය) සමඟ මිශ්ර කිරීම.
* Machine Learning and AI (යන්ත්ර ඉගෙනීම සහ කෘතිම බුද්ධිය): විශාල දත්ත කට්ටල විශ්ලේෂණය කිරීමට, රටා හඳුනා ගැනීමට සහ අනාවැකි කීමට උසස් ඇල්ගොරිතම භාවිතා කිරීම. මේවා මූල්ය සහ ගුණාත්මක (උදා: හැඟීම්) දත්ත දෙකම ඒකාබ්රහනය කළ හැකිය.
මෙම ක්රමවේදයන් භාවිතා කිරීමෙන් ආයෝජකයන්ට ආයෝජන අවස්ථා සහ අවදානම් පිළිබඳව වඩාත් ශක්ති
මත් සහ සියුම් අවබෝධයක් ලබා ගත හැක.