කාලය කොච්චරක්ද කියල තීරණය කරන්න අපි බෞඬ ඉතිහාස කතා අරගෙන සාධාරණ කාලයක් දෙන්න පුලුවන්. ඒ කාලෙ සමහරු පලවෙනි බන අහනකොටම රහත් උනාලුනෙ. 20ක් මාර්ගඵල ලබාගන්න බැරිවෙච්ච එකාට බෑම තමයි.
මේක සමස්ත ත්රිපිටකය අරන් බැලුවම සාධාරණීකරණය කරගන්න බැරි කතාවක්. හත්වැනි වියෙන් රහතන් වහන්සේලා බිහිවුන සාශනයක, රාහුල කුමාරයාට හත්වෙනි වියේදි පැවිදි වෙලා බොහෝ කාලයක් ගියා රහත් වෙන්න. ඒ බුදුන් සහ සාරිපුත්ත මෞද්ගල්යාන මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලාගේ නිරන්තර ඇසුර තිබිලත්. බුදුන්ගේම පුත්රයා ඒ. බුදුන් නිතර නිතර උපදෙස් ලබා දුන්න කෙනෙක්. එහෙම ඒකාන්තව කාලනිර්ණයක් අඩුපාඩු නිර්ණයක් කරන්න පුලුවන් බුදුවරයෙකුටම පමණයි. "බෑම තමයි" කියන එක ටොප් කොල්ලෑ දේශනාවක්, බුද්ධ දේශනාවක් නෙමෙයි.
මාර්ගඵල ලැබුනද නැද්ද කියල එහෙම හොයාගන්න බෑ,... මීටරයක් නෑ ... වගේ කතා කියන අය ගැන වෙනම පරීක්ෂණයක් කරන්න ඕනෙ ඇයි එහෙම කියන්නෙ කියල. සමහර විට පුද්ගලික වාසි ප්රයෝජන ලැබෙන නිසා වෙන්නත් පුලුවන්
එහෙම දෙයක් කරලා බලන්න, සමහරු වාසියට කියනවා ඇති, සමහරු කියන්නහෙ කියනවා ඇති, සමහරු ත්රිපිටකානුකූලව එහෙමයි කියලා කියනවා ඇති, සමහරු අත්දැකීමෙන් කියනවා ඇති. ඔය වගේ ඉතින් විවිධ හේතු නිසා කියනවා ඇති. මට ඒ ගැන අදහසක් නැහැ...