ශ්රී ලංකාවේ ආචාර්ය උපාධිධාරීන් (PhD holders) සංඛ්යාව පිළිබඳව නිශ්චිතම සජීවී දත්ත නොමැති වුවත්, විශ්වවිද්යාල ප්රතිපාදන කොමිෂන් සභාව (UGC) සහ මෑතකාලීන ආර්ථික දත්ත (2024/2025) ඇසුරින් අපට ඒ පිළිබඳ පැහැදිලි චිත්රයක් ලබාගත හැකිය.
ප්රධාන වශයෙන් මෙම සංඛ්යාලේඛන කොටස් දෙකකට බෙදා දැක්විය හැකිය:
ඔබට යම් නිශ්චිත විශ්වවිද්යාලයක (උදා: කොළඹ හෝ පේරාදෙණිය) සිටින PhD හිමිකරුවන් පිළිබඳ දත්ත දැනගැනීමට අවශ්යද?
මේකේ අහන වෙලාවේ කෙලින්ම ඇහුවනම් හරි නේ බන්.. ආසන්න උත්තරයක් එනව නේ?
------ Post added on Jan 7, 2026 at 7:57 PM
ප්රධාන වශයෙන් මෙම සංඛ්යාලේඛන කොටස් දෙකකට බෙදා දැක්විය හැකිය:
1. සමස්ත සේවා නියුක්ත පිරිස අතර (ආසන්න වශයෙන් 8,500 - 10,000)
මෑතකාලීන වාර්තා (Daily FT, 2025) පෙන්වා දෙන පරිදි, ශ්රී ලංකාවේ මුළු ශ්රම බලකායෙන් ආචාර්ය උපාධිධාරීන් සිටින්නේ 0.1% ක් වැනි ඉතා සුළු ප්රමාණයකි.- ලංකාවේ සමස්ත ශ්රම බලකාය මිලියන 8.4ක් පමණ වන බැවින්, මෙරට වෘත්තීය ක්ෂේත්රයේ නියැලී සිටින ආචාර්ය උපාධිධාරීන් සංඛ්යාව 8,400ත් 10,000ත් අතර පවතින බව ගණන් බලා ඇත.
- සංසන්දනාත්මකව බැලූ විට මෙය ඇමරිකාව (2%) හෝ ජර්මනිය (1.7%) වැනි රටවලට සාපේක්ෂව ඉතා අඩු මට්ටමකි.
2. විශ්වවිද්යාල පද්ධතිය තුළ (ආසන්න වශයෙන් 3,000 - 3,500)
ශ්රී ලංකාවේ ආචාර්ය උපාධිධාරීන්ගෙන් බහුතරයක් රාජ්ය විශ්වවිද්යාලවල සේවය කරති.- ස්ථිර ආචාර්ය මණ්ඩලය: රජයේ විශ්වවිද්යාල පද්ධතියේ ස්ථිර ආචාර්යවරුන් 5,500 – 6,000 ක් පමණ සිටින අතර ඉන් 50% - 60% අතර පිරිසකට ආචාර්ය උපාධි (PhD) හෝ වෛද්ය විශේෂඥ සුදුසුකම් (MD) පවතී.
- වාර්ෂික ප්රතිදානය: ශ්රී ලංකාවේ විශ්වවිද්යාල මගින් වසරකට නව ආචාර්ය උපාධිධාරීන් 150 - 250 ත් අතර ප්රමාණයක් බිහිකරනු ලබයි.
3. විෂය පථය අනුව බෙදී යාම
වැඩිම PhD හිමිකරුවන් ප්රමාණයක් පහත ක්ෂේත්රවල දක්නට ලැබේ:- විද්යා හා කෘෂිකර්ම: පර්යේෂණ ආයතන (උදා: තේ, රබර්, පොල් පර්යේෂණ ආයතන) තුළ වැඩි සාන්ද්රණයක් පවතී.
- කළමනාකරණ සහ මානව ශාස්ත්ර: විශ්වවිද්යාල පද්ධතිය තුළ විශාල පිරිසක් සිටිති.
- ඉංජිනේරු සහ තාක්ෂණ: මෙම ක්ෂේත්රවල PhD හිමිකරුවන් බොහෝ විට විදේශීය රැකියා සඳහා යොමුවීමේ (Brain Drain) ප්රවණතාවක් පවතී.
විශේෂ සටහන: "බුද්ධි ගලනය" (Brain Drain)
පසුගිය 2023-2025 කාලය තුළ ආර්ථික අර්බුදය හේතුවෙන් සැලකිය යුතු PhD හිමිකරුවන් පිරිසක් රට හැර ගොස් ඇත. මෙය මෙරට උසස් අධ්යාපන හා පර්යේෂණ ක්ෂේත්රයට විශාල බලපෑමක් එල්ල කර ඇති බව වාර්තා වේ.ඔබට යම් නිශ්චිත විශ්වවිද්යාලයක (උදා: කොළඹ හෝ පේරාදෙණිය) සිටින PhD හිමිකරුවන් පිළිබඳ දත්ත දැනගැනීමට අවශ්යද?
මේකේ අහන වෙලාවේ කෙලින්ම ඇහුවනම් හරි නේ බන්.. ආසන්න උත්තරයක් එනව නේ?
------ Post added on Jan 7, 2026 at 7:57 PM