HIV / AIDS
HIV යනු AIDS රෝගය (Acquired Immune Deficiency Syndrome)සාදන වයිරසයයි. HIV මගින් ක්රම ක්රමයෙන් ශරිරයේ ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය දුර්වලකර රෝගවලට එරෙහිව සටන් කිරිමට සිරුරට ඇති හැකියාව අඩු කරයි.
HIV ආසාදනය වුනු පුද්ගලයකුට කිසිදු රෝගයක් නොපෙන්වා වසර ගණනාවක් ජිවත්විය හැක. නමුත් අවසානයේ දී AIDS තත්ත්වය ඇතිවේ. එහිදී ශරිරයේ ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය විනාශ වී ඇති බැවින් රෝගවලට එරෙහිව සටන් කිරිමේ හැකියාව නොමැති වී නිරෝගි පුද්ගලයන් ආසාදනය නොකරන අවට පරිසරයේ සාමාන්යයෙන් පවතින බැක්ටිරියාවන්ගෙන් ඇතිවන ඉතා දරුණු ආසාදන තත්ත්වයන්ට ගොදුරුවේ.
HIV ඒක් පුද්ගලයකුගෙන් තවත් කෙනෙකුට බෝ වන්නේ අනාරක්ෂිත ලිංගික එක්විමකිනි. ආසාදිත මවගෙන් ගර්භනි සමයේදී වැදෑමහ ඔස්සේ ද, දරු උපතේදී හෝ මව්කිරි දීමේ දී රෝගය දරුවාට බෝ විය හැක. ආසාදිත පුද්ගලයකු භාවිත කල ඉදිකටු, සිරින්ජ්, විෂබීජහරණය නොකර තවත් අයෙකු විසින් භාවිතා කිරිම් රෝගය පැතිරෙන තවත් ක්රමයකි. ආසාදිත රුධිරය පාරාවිලනය මගින් ද රෝගය බෝවේ. නමුත් සිපගැනිම නිසා HIV ආසාදනය සිදු නොවේ.
HIV හෝ සුව කළ නොහැකි රෝගි තත්වයක් වුවද , ඇනටිරෙට්රොවයිරල් තෙරපි (ante-retroviral therapy) එනම් HIVවලට එරෙහිව ක්රියා කරන ඖෂධ මගින් රෝගය සිරුර තුළ පැතිරිම පමා කරන අතරම, AIDS රෝගින්ගෙ සෞඛ්ය තත්ත්වය යහපත් කරවා ජිවිතාපේක්ෂාව වැඩි කරයි. මෙම ඖෂධ මගින් දරු ප්රසුතියේ දී මවගෙන් දරුවාට රෝගය බෝ විම ද අවම කෙරේ. රෝගින්ට ඇතිවන විවිධ ආසාදන තත්ත්වයන්ටද අවස්ථානුකුල ලෙස ප්රතිකාර කළ හැක.