තණ්හාව සහ අපි
අනේ මෙහෙම තණ්හාවක්, අනේ මෙහෙම ආශාවක්.... සුනිල් එදිරිසිංහ මහත්මයාගේ ලස්සන සිංදුවක් බොහෝදුරට ඔබ අසා ඇති. තණ්හාව බෞද්ධයන්ට අළුත් දෙයක් නොවෙනවා සේම අන් ආගමිකයන්ටත් අළුත් දෙයක් නොවේ. සෑම ආගමකම තණ්හාව සම්බන්ධයෙන් දේශනා කර ඇත. දානය සෑම ආගමකම පවතින ඉගැන්වීමකි. තණ්හාව ක්ෂය කර ගැනීමේ සරලම විසඳුමක් වන්නේ දානයයි. බුදු දහම තුළ සියළු දුක් සඳහා හේතුව තණ්හාව ලෙසින් දක්වා තිබේ. තණ්හාව නොමැති ස්ථානය නිවන ය. ධම්මචක්ක පවත්තන සූත්ර දේශනාව අනුව තණ්හාව ක්ෂය කිරීමේ මාර්ගය අන් කිසිවක් නොව ආර්යෂ්ටාංගික මාර්ගය වේ. මේ මාර්ගයේ ගමන් කිරීම බැලූ බැල්මට සරල ලෙසින් පෙනුනත් ප්රායෝගිකව අපහසු බව අද වන විට තණ්හාවෙන් මැඩෙන මිනිසුන් දෙස බැලීමේ දී වැටහෙයි. නමුත් දුකින් මිදීමට අවශ්ය නම් ආර්යෂ්ටාංගික මාර්ගය මිස වෙනත් මගක් නැත.
තණ්හාවේ ස්වභාවය වන්නේ තමන්ගේ වාසිය තකා හෝ නොතකා දේ අල්ලා ගැනීමයි. සිතුවිලි පවා අල්ලා ගනී. බෞද්ධයන් ඉතා හොඳින් තණ්හාවේ ආකාර තුනක් දනී. ඒ කාම තණ්හාව, විභව තණ්හාව හා භව තණ්හාවයි. සංයුක්ත නිකායේ සළායතන වග්ගයේ ඡම්බුඛාදක සංයුක්තයේ තණ්හා සූත්රයේදී සැරියුත් තෙරණුවෝ මෙසේ දේශනා කරයි.
සමහරුන් හිතන්නේ තණ්හාව තමුන්ට තනිවම පිරිසිඳ දැන ගත හැකි දෙයක් ලෙසිනි. ඔව් මහා පිනැත්තකුට එසේ වන්නටත් බැරි නැත. නමුත් බහුතරයකට එසේ නොවේ. තනිවම තණ්හාව පිරිසිඳ දැකිය නොහැක. එසේ දැක්කා නම් අද අපිට රහතන්වහන්සේලා දක්නට ලැබීම අරුමයක් නොවනු ඇත. සංයුක්ත නිකායේ නිදාන වග්ගයේ අභිසමය සංයුක්තයේ තණ්හා සූත්රයේදී බුදුරජාණන්වහන්සේ මෙසේ දේශනා කරයි.
තණ්හාව ප්රහීන කිරීම සඳහා ශාස්තෘවරයකුගේ සහය අවැසි බව මෙයින් කියැවේ. අද අපට බුදුරජාණන්වහන්සේ හමු නොවේ. නමුත් උන්වහන්සේගේ ධර්මය තවමත් අප සතුව ඇත. අප ඒ තුළින් තණ්හාව ප්රත්යක්ෂව දැනීම සඳහා උත්සුක විය යුතු ය. කාරණය මෙය ඉතා අපහසු වීමයි. අපහසුවටත් වඩා මිනිසා මුළාවට පත් කරන ගුණයක් තණ්හාවේ ඇත. බුදුරජාණන්වහන්සේ මෙසේ දේශනා කරයි.
තණ්හාවේ ස්වභාවය එයයි. තණ්හාව ගැන කෙතරම් බණ ඇසුවත් කියැවූවත් අවසන් යථාර්ථය මෙයයි.
නොයෙකුත් කරුණු හේතුවෙන් තණ්හාව උපදී.
තෘෂ්ණා සූත්රයේදී බුදුරජාණන්වහන්සේ විසින් තණ්හාව උපදින ආකාර 4 ක් දේශනා කරන්නේ ඉහත ලෙසිනි. චීවර හේතුවෙන් මහණුන් හට තණ්හාව උපදින්නේ කෙසේද ගිහියන් හට ඇඳුම් පැළඳුම් හේතුවෙන් තණ්හාව උපදී. අවුරුදු දිනට කඩපොළට ගොස් බලන්න. ඇඳුමක බලියක් ඇඳුනහොත් කල්පනා කර බලන්න. පිණ්ඩපාතය හේතුවෙන් මහණුන්නට තණ්හාව උපදින්නේ කෙලෙසද ගිහියන්ට ආහාර හේතුවෙන් තණ්හාව උපදී. ආහාර තණ්හාව නිසා කෙතරම් ප්රශ්න ආරවුල් ගෙදරක දිනකට ඇති වන්නේ ද? ඇඳ ඇතිරිලි හේතුවෙන් ද එසේමැයි.
එසේම තණ්හාමූලක ධර්ම නමයක් ද බුදුරජාණන්වහන්සේ දේශනා කරයි.
මෙය සඳහන්ව ඇත්තේ තණ්හාමූලක සූත්රයේ ය.
තණ්හාවේ හැටි. ඇරඹෙන්නේ වස්තු සෙවීමේ තණ්හාවෙනි. කෙලවර වන්නේ අකුශල ධර්මයන්ගෙනි.
ඉතින් ඔබට ප්රඥාවත් භික්ෂූන්වහන්සේලා සම්මුඛයට ගොස් තණ්හාව ගැන හැදෑරිය හැක. ත්රිපිටකයෙන් හැදෑරිය හැක. එසේ හදාරා ඔබේ ජීවිතය සතුටින් පිරුණු එකක් කර ගැනීමට උත්සුක වන්න. එය පහසු නොවේ. නමුත් කළ නොහැක්කක් ද නොවේ.
