මෙත්තාව යනු සියලු සත්වයන් වෙත පවත්වන නිර්මල හා අවංක හිතවත්කමයි. මෙය ආදර සම්බන්ධතාවලින් වෙනස් වෙනවා.
බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙත්ත සූත්රයේදී (කරණීය මෙත්ත සූත්රය) දේශනා කළේ:
"මාතා යථා නියං පුත්තං, ආයුසා ඒකපුත්තමනුරක්ඛේ
එවම්පි සබ්බභූතේසු, මානසං භාවයේ අපරිමාණං"
මෙහි තේරුම:
"මවක් තම එකම පුතු සිය දිවි පරදුවට තබා ආරක්ෂා කරන්නාක් මෙන්, සියලු සත්වයන් කෙරෙහි අපමාණ මෛත්රී සිත් වඩන්න"
සම්ප්රදායික මෙත්තා භාවනාවේදී මෙම පිළිවෙලට මෙත්තා සිත වැඩිය යුතුයි:
1. තමා වෙත
2. හිතවත් පුද්ගලයෙකු වෙත
3. මධ්යස්ථ පුද්ගලයෙකු වෙත
4. අමනාප පුද්ගලයෙකු වෙත
5. ක්රමයෙන් සියලු සත්වයන් වෙත
මෙත්තාවේ විශේෂ ලක්ෂණ:
- කිසිදු කෙනකුට සීමා නොවේ
- ප්රති උපකාර බලාපොරොත්තු නොවේ
- බැඳීම් වලින් තොරයි
- දුක් පීඩා ඇති නොකරයි
- සැබෑ සැනසීම ගෙන දෙයි
ඉරේ එළිය සියලු දෙනාට එක සේ වැටෙන්නාක් මෙන්, මෙත්තාව ද සියලු සත්වයන් වෙත සම සේ පැතිරිය යුතුයි. එය එක් අයෙකුට හෝ දෙදෙනෙකුට පමණක් සීමා කළ නොහැකියි.
බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙත්ත සූත්රයේදී (කරණීය මෙත්ත සූත්රය) දේශනා කළේ:
"මාතා යථා නියං පුත්තං, ආයුසා ඒකපුත්තමනුරක්ඛේ
එවම්පි සබ්බභූතේසු, මානසං භාවයේ අපරිමාණං"
මෙහි තේරුම:
"මවක් තම එකම පුතු සිය දිවි පරදුවට තබා ආරක්ෂා කරන්නාක් මෙන්, සියලු සත්වයන් කෙරෙහි අපමාණ මෛත්රී සිත් වඩන්න"
සම්ප්රදායික මෙත්තා භාවනාවේදී මෙම පිළිවෙලට මෙත්තා සිත වැඩිය යුතුයි:
1. තමා වෙත
2. හිතවත් පුද්ගලයෙකු වෙත
3. මධ්යස්ථ පුද්ගලයෙකු වෙත
4. අමනාප පුද්ගලයෙකු වෙත
5. ක්රමයෙන් සියලු සත්වයන් වෙත
මෙත්තාවේ විශේෂ ලක්ෂණ:
- කිසිදු කෙනකුට සීමා නොවේ
- ප්රති උපකාර බලාපොරොත්තු නොවේ
- බැඳීම් වලින් තොරයි
- දුක් පීඩා ඇති නොකරයි
- සැබෑ සැනසීම ගෙන දෙයි
ඉරේ එළිය සියලු දෙනාට එක සේ වැටෙන්නාක් මෙන්, මෙත්තාව ද සියලු සත්වයන් වෙත සම සේ පැතිරිය යුතුයි. එය එක් අයෙකුට හෝ දෙදෙනෙකුට පමණක් සීමා කළ නොහැකියි.
