"උත්තම මුණි දළදා වඩම්මන" යන අතිශය භක්තිමත් ගීතයේ එන "මොක්පුර රන් නෞකා" යන පද පෙළෙහි ඉතා ගැඹුරු සහ සුන්දර අරුතක් ගැබ්ව තිබෙනවා.
මෙම පද පේළියෙහි සරල අර්ථය සහ එහි ඇති රූපකමය අර්ථය මෙසේ පැහැදිලි කළ හැකියි:
පදගත අර්ථය
- මොක්පුර: "මෝක්ෂය" හෙවත් නිවන නමැති පුරය (නගරය).
- රන් නෞකා: රනින් නිම කළ නැව.
ගැඹුරු අර්ථය
බුදුදහමට අනුව සසර යනු මහා සාගරයකි. එම භයානක සසර සයුරෙන් එතෙර වී නිවන නමැති නිසල වෙරළට (මොක්පුරට) ළඟා වීමට උපකාරී වන ශක්තිමත් සහ වටිනා වාහනයක් ලෙස මෙහිදී දළදා සමිඳුන් හෝ උන්වහන්සේගේ ධර්මය හඳුන්වා දී ඇත.මෙහි සම්පූර්ණ අදහස ගොනු කළ විට:
- සසර සයුරෙන් එතෙර කරන්නා: අපව අසරණ කරන සසර දුකෙන් මිදීමට මග පෙන්වන "නෞකාවක්" බඳු වූ උතුම් දළදා වහන්සේ යන්න මෙහි අදහසයි.
- පූජනීයත්වය: නිකම්ම නෞකාවක් නොව "රන් නෞකාවක්" ලෙස හැඳින්වීමෙන් දළදා වහන්සේ කෙරෙහි ඇති අතිමහත් ගෞරවය සහ වටිනාකම ප්රකාශ වේ.
- නිවන් මග: දළදා වහන්සේ වැඳපුදා ගැනීමෙන් සහ එම ප්රතිපත්තීන් අනුගමනය කිරීමෙන් ලැබෙන පින, නිවන නමැති නගරයට අපව රැගෙන යන රන් නැවක් හා සමාන බව මෙහි රූපක අර්ථයයි.
මෙම ගීතයේ තවත් පද පේළියක අර්ථයක් හෝ මෙහි සංගීතමය පසුබිම ගැන දැන ගැනීමට ඔබ කැමතිද?
"උත්තම මුණි දළදා වඩම්මන" යනු ශ්රී ලාංකේය බෞද්ධ ජනතාව අතර අතිශය ජනප්රිය, ශ්රවණය කරන ඕනෑම අයෙකුගේ සිත තුළ "සැදැහැ බැතිය" (Saddha) ජනිත කරවන මනරම් ගීතයකි. මෙහි සංගීතමය පසුබිම පිළිබඳ වැදගත් කරුණු කිහිපයක් මෙසේය:
1. ගායනය සහ ශිල්පීන්
මෙම ගීතය වඩාත් ප්රචලිත වූයේ ප්රවීණ ගායන ශිල්පී නුවන් ගුණවර්ධනයන්ගේ අතිශය භක්තිමත් සහ ගම්භීර හඬිනි. ඔහුගේ කටහඬේ ඇති සන්සුන් බව සහ පැහැදිලි උච්චාරණය මෙම ගීතයේ අරුත ශ්රාවකයාට සමීප කිරීමට බෙහෙවින් උපකාරී විය.2. රිද්මය සහ තාලය
ගීතයේ සංගීතය සකස් වී ඇත්තේ මහනුවර ඇසළ පෙරහැරේ මාලිගාවේ ඇතුන් වඩම්මන විට ඇතිවන ඒ තේජාන්විත ගමන සිහිපත් කරන ආකාරයටය.- ගජගමනය: ඇතෙකු ඉතා සංයමයෙන් හා තේජවන්තව අඩි තබන රිද්මයට (Gait) අනුකූල වන ලෙස මෙහි තාලය නිර්මාණය කර ඇත.
- පෙරහැර නාදය: ගීතයේ පසුබිමෙන් ඇසෙන බෙර හඬ සහ අනෙකුත් වාද්ය ශබ්ද මගින් නිතැතින්ම ශ්රාවකයා සෙංකඩගල පෙරහැර භූමියට රැගෙන යයි.
3. වාද්ය භාණ්ඩ භාවිතය
මෙම නිර්මාණය තුළ පෙරදිග සහ සාම්ප්රදායික සිංහල වාද්ය භාණ්ඩ සංකලනයක් දැකගත හැකිය:- බටනලාව සහ සිතාරය: ගීතයේ ඇති ශාන්ත භාවය සහ ආධ්යාත්මික ගුණය ඉස්මතු කිරීමට මේවා යොදාගෙන ඇත.
- ගැටබෙරය: දළදා වහන්සේ උදෙසා කෙරෙන මහා පූජෝපහාරයක සිරිත් විරිත් පෙන්වීමට සාම්ප්රදායික බෙර නාදය මනාව යොදාගෙන තිබේ.
4. ගීතයේ ව්යුහය සහ සෞන්දර්යය
මෙය සරල ගීතයකට වඩා "භක්ති ගීතයක්" ලෙස හැඳින්විය හැකිය. මෙහි ඇති "මොක්පුර රන් නෞකා" වැනි වචනවලට සංගීතයෙන් ලබා දී ඇති අලංකාරය නිසා එය ශ්රවණය කරන්නා තුළ එක්තරා ආකාරයක භාවනානුයෝගී හැඟීමක් ඇති කරයි.සාරාංශය
| අංශය | විස්තරය |
| ප්රධාන ගායනය | නුවන් ගුණවර්ධන |
| ගීතයේ තේමාව | දළදා වහන්සේ උදෙසා කෙරෙන පූජෝපහාරය |
| සංගීත ශෛලිය | ශාස්ත්රීය හා සාම්ප්රදායික බෞද්ධ සංගීතය මුසු වූ ශෛලියකි |
| සුවිශේෂත්වය | පෙරහැරේ තේජාන්විත බව සහ බුදු දහමේ සන්සුන් බව යන දෙකෙහිම සංකලනයකි |
- Google Gemini
සිරි දළදා වහන්සේ හා බැඳුණු අභිමානය
Last edited:
