ලංකාවට ඍජු විදේශ ආයෝජන (FDI) කොහෙත්ම එන්නේ නැහැ කියන එක වැරදි මතයක් බං. ඇත්තටම 2025 සහ 2026 වසරවලදී ලංකාවේ ආර්ථික ස්ථාවරත්වයත් එක්ක විදේශ ආයෝජනවල පැහැදිලි වර්ධනයක් දකින්න ලැබෙනවා. [
1]
ඔයා අහපු ප්රශ්න සහ Port City එක ගැන තියෙන තත්ත්වය පිළිවෙළින් පැහැදිලි කරලා දෙන්නම්.
1. ඇයි ලංකාවට FDI එන්න හොර? (ප්රධාන බාධා)
ලෝක බැංකුව සහ ආර්ථික විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දෙන විදිහට ලංකාවට තවමත් උපරිම මට්ටමට FDI නොඑන්න හේතු කිහිපයක් තියෙනවා: [
1,
2]
- ප්රතිපත්තිවල අස්ථාවරත්වය: ආණ්ඩු මාරු වෙද්දී බදු ප්රතිපත්ති සහ නීති රීති නිතර වෙනස් වීම නිසා විදේශ ආයෝජකයින් ලංකාවට සල්ලි දාන්න බයයි.
- රාජ්ය තාන්ත්රික ප්රමාදයන් (Red Tape): ව්යාපෘතියක් අනුමත කරවා ගන්න රාජ්ය ආයතන ගණනාවකට රිංගන්න සිද්ධ වීම සහ දූෂණය.
- ගෝලීය තරගකාරීත්වය: වියට්නාමය, ඉන්දියාව, සහ බංග්ලාදේශය වැනි රටවල් ලංකාවට වඩා ඉතා අඩු පිරිවැයකින් සහ පහසුකම් සහිතව ආයෝජන ඇද ගන්නවා. [1, 2]
2. Port City එකේ ඇත්තටම වෙන්නේ මොකක්ද? ලංකාවේ කම්පැනි විතරද?
Port City (කොළඹ වරාය නගරය) ඇතුළේ ලංකාවේ ප්රධාන සමාගම් (උදාහරණයක් විදිහට LOLC සමූහයට අයත් Browns Investments සමාගම ඩොලර් මිලියන 120 ක Luxury Marina ව්යාපෘතියක් කරනවා) ආයෝජනය කරන එක ඇත්ත. හැබැයි
විදේශ සමාගම් එන්නෙම නැහැ කියන එක වැරදියි. [
1]
- නවතම ආයෝජන: 2025 නොවැම්බර් සහ 2026 මාර්තු අතර මාස 4 ක කාලය තුළ විතරක් Port City එකට ඩොලර් මිලියන 900 කට ආසන්න ආයෝජන ලැබිලා තියෙනවා.
- විදේශීය සමාගම්: චීනයේ CHEC සමාගම ඩොලර් මිලියන 5 ක බිස්නස් සෙන්ටර් ව්යාපෘතියක් අවසන් කරලා තියෙනවා (ඔවුන් මේ වන විටත් Port City එකට ඩොලර් බිලියන 1.4 කට වඩා දාලා ඉවරයි). මීට අමතරව China Duty Free (CDF), One World Duty Free (ODF), සහ සිංගප්පූරුව, ඉන්දියාව වැනි රටවල IT සහ ලොජිස්ටික්ස් සමාගම් රැසක් Port City එකේ ලියාපදිංචි වී වැඩ ආරම්භ කරලා තියෙනවා.
- රජය මේ වන විට Port City එක කලාපීය මූල්ය කේන්ද්රස්ථානයක් කරන්න ඉදිරි වසර 5 තුළ තවත් ඩොලර් බිලියන 4.1 ක ආයෝජන ඉලක්ක කරගෙන කටයුතු කරනවා. [1, 2, 3, 4]
3. අනුර කුමාර දිසානායක රජය යටතේ ලැබුණු ආයෝජන මොනවාද?
වත්මන් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතාගේ රජය බලයට පත් වූ පසු විදේශ ආයෝජන ආකර්ෂණය කරගැනීමට විශේෂ වැඩපිළිවෙළක් ක්රියාත්මක කර තිබෙනවා. ශ්රී ලංකා ආයෝජන මණ්ඩලයේ (BOI) දත්ත අනුව: [
1,
2]
- ඩොලර් බිලියනයේ සීමාව පසු කිරීම: 2025 වසරේදී ශ්රී ලංකාව ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.06 ක (USD 1.06 Billion) වාර්තාගත FDI ප්රමාණයක් ලබාගෙන තියෙනවා. මෙය 2024 ට සාපේක්ෂව 72% ක කැපී පෙනෙන වර්ධනයක්. [1, 2]
- ප්රධාන ව්යාපෘති: අනුර කුමාර දිසානායක මහතා චීනයේ කළ සංචාරයකින් පසු, ලංකාවේ මෙතෙක් සිදු කෙරෙන විශාලතම FDI ව්යාපෘතියක් වන හම්බන්තොට සිනොපෙක් (Sinopec) ඩොලර් බිලියන 3.7 ක තෙල් පිරිපහදු ව්යාපෘතිය සඳහා වන එකඟතා ඉදිරියට ගෙන යාම සිදු වුණා. [1, 2]
- ක්ෂේත්ර: මේ ලැබුණු ආයෝජනවලින් 46% ක්ම නිෂ්පාදන (Manufacturing) ක්ෂේත්රයට (විශේෂයෙන් රබර් සහ ටයර් කර්මාන්ත) ලැබුණු ඒවා වන අතර, වරාය සංවර්ධනය සහ සංචාරක ක්ෂේත්රය අනෙක් ප්රධාන ක්ෂේත්ර වුණා. සිංගප්පූරුව, ඉන්දියාව, සහ ප්රංශය තමයි ප්රධාන වශයෙන්ම ආයෝජන ගෙනාවේ. [1, 2]
- නව ප්රතිසංස්කරණ: ආයෝජන වඩාත් පහසු කිරීමට 2026 වසරේදී නව Public-Private Partnership (PPP) Act එකක් සහ Investment Protection Act එකක් ගෙන එන්න රජය කටයුතු කරමින් ඉන්නවා. [1, 2]
ඩුබායි වලට අරන් ගියා කියපු ව්යාපෘතිය: ඔයා අදහස් කරපු නිශ්චිත ව්යාපෘතිය (IT, Real Estate හෝ වෙනත්) මොකක්ද කියලා පැහැදිලි නැහැ බං. හැබැයි ලංකාවේ දේශපාලන අස්ථාවරතා සහ ආර්ථික අර්බුද කාලවලදී සමහර මහා පරිමාණ ජාත්යන්තර ව්යාපෘති ඩුබායි හෝ සිංගප්පූරුව වැනි වඩාත් ස්ථාවර කලාපීය මධ්යස්ථාන වෙත මාරු වුණු අවස්ථා අතීතයේ තිබුණා.
ඔයා ඔය කියපු
ඩුබායි වලට අරන් ගිය ව්යාපෘතියේ නම හෝ එය
මොන ක්ෂේත්රයේ එකක්ද කියලා මතක නම් කියන්න; ඒක ලංකාවෙන් ගිලිහුණේ ඇයි කියලා මට ඔයාට නිවැරදිවම හෙළිදරව් කරලා දෙන්න පුළුවන්.
