china වලත් අද ඉඳන් fuel price වැඩි කරනවා yuan 0.53 - 0.56 අතර ගාණකින්. එක ලංකාවේ වැඩි කරපු ගානට සමාන ගාණක්. ලංකාවේ වැඩි කරන්න හේතු මේකයි. දැන් ඉස්සර වගේ fuel වලට ලංකාවේ සහනාදාර දෙන්නේ නැ. IMF එකේ rules වලට අනුව එහෙම කරන්න බෑ දැන්. දැන් තියෙන්නේ automatic price mechanism එකක්. global market එකේ price change වලට සාපේක්ෂව fuel price වෙනස් කරනවා.
එතකොට කොහොම පරණ stock තිබ්බත් global market price එකට තමා දෙන්නේ. එක ලංකාවේ වගේ රටකට දරන්න අමාරුයි. production cost අනන් මනං එකී මෙකි නොකී හැම එකම up වෙනවා. එත් කරන්න දෙයක් නෑ දැන් බෙරේ බැදගෙන ඉවරයි. දැන් මේකත් හරියට gold market එක වගේ තමා. Gold අඩු ගානට අරන් තියාගත්තා කියල global price වැඩි උනහම වැඩි වෙච්ච ගානට දෙනවා මිසක් ඊට වැඩ අඩුවට දෙන්නේ නැනේ. දැන් fuel market එකත් ඒ වගේ තමා.
ලෝකේ second largest fuel consumer china. උන් කොච්චර fuel stock කරගෙන ඇද්ද. එත් prices වැඩි කරන්නේ එහෙ තියෙන මිල සුත්රයත් calculate වෙන්නේ global price change එක base කරගෙන. හැබැයි china වල කියන විදිහට මේ විදිහට මේ තරම් price වැඩි උනේ අවුරුදු 4කට විතර පස්සෙලු. කොහොම උනත් මේ වගේ major price hike එකකදී මොන stock කොච්චර ගහන් හිටියත් දැන් තියන IMF rules එක්ක වැඩි වෙන එක කොහොමත් වෙනවා. එක එහෙම නොකලොත් ඊට වැඩ crisis එකක් එනවා. ලංකාව තෙල් ගෙන්වන්නේ LC වලින්. ඊලග තෙල් නැව ගෙන්නන්න ඕන ඩොලර් ප්රමාණය තීරණය වෙන්නේ එදාට global market එකේ තියන price එක මත. එතකොට අතේ තියෙන තොග පරණ මිලටම වික්කොත්, අලුත් මිලට තෙල් ගේන්න අවශ්ය අමතර මුදල සොයාගන්න රජයට හෝ සංස්ථාවට හැකියාවක් නැහැ. ඕක තමා ඇත්ත.
ඒ වගේම තමා අනිත් පැත්තත් crude oil price එක පාර crash උනත් ඒ ප්රමානෙට හරියන්න price අඩු වෙනවා.
එතකොට කොහොම පරණ stock තිබ්බත් global market price එකට තමා දෙන්නේ. එක ලංකාවේ වගේ රටකට දරන්න අමාරුයි. production cost අනන් මනං එකී මෙකි නොකී හැම එකම up වෙනවා. එත් කරන්න දෙයක් නෑ දැන් බෙරේ බැදගෙන ඉවරයි. දැන් මේකත් හරියට gold market එක වගේ තමා. Gold අඩු ගානට අරන් තියාගත්තා කියල global price වැඩි උනහම වැඩි වෙච්ච ගානට දෙනවා මිසක් ඊට වැඩ අඩුවට දෙන්නේ නැනේ. දැන් fuel market එකත් ඒ වගේ තමා.
ලෝකේ second largest fuel consumer china. උන් කොච්චර fuel stock කරගෙන ඇද්ද. එත් prices වැඩි කරන්නේ එහෙ තියෙන මිල සුත්රයත් calculate වෙන්නේ global price change එක base කරගෙන. හැබැයි china වල කියන විදිහට මේ විදිහට මේ තරම් price වැඩි උනේ අවුරුදු 4කට විතර පස්සෙලු. කොහොම උනත් මේ වගේ major price hike එකකදී මොන stock කොච්චර ගහන් හිටියත් දැන් තියන IMF rules එක්ක වැඩි වෙන එක කොහොමත් වෙනවා. එක එහෙම නොකලොත් ඊට වැඩ crisis එකක් එනවා. ලංකාව තෙල් ගෙන්වන්නේ LC වලින්. ඊලග තෙල් නැව ගෙන්නන්න ඕන ඩොලර් ප්රමාණය තීරණය වෙන්නේ එදාට global market එකේ තියන price එක මත. එතකොට අතේ තියෙන තොග පරණ මිලටම වික්කොත්, අලුත් මිලට තෙල් ගේන්න අවශ්ය අමතර මුදල සොයාගන්න රජයට හෝ සංස්ථාවට හැකියාවක් නැහැ. ඕක තමා ඇත්ත.
ඒ වගේම තමා අනිත් පැත්තත් crude oil price එක පාර crash උනත් ඒ ප්රමානෙට හරියන්න price අඩු වෙනවා.
