හොරු දෙන්නෙක් එකතු වෙලා ලොකු මංකොල්ලයක් කරලා පොලිසියට අහුවුනා. දැන් දෙන්නව වෙන වෙනම ප්රශ්න කරනවා. මෙහෙම ප්රශ්න කරනකොට දෙන්නම ඇත්ත කිව්වොත් අවුරුදු 8 ගානේ දෙන්නටම සිර දඩුවම් හම්බවෙනවා. හැබැයි එක්කෙනෙන් ඇත්ත කියලා(පාවලා දීලා) අනිත් එක්කෙනා මුකුත් නොකියා හිටියොත් ඇත්ත කියපු කෙනා නිදහස් වෙනවා, අනිත් කෙනා අවුරුදු විස්සකට හිරේ යනවා. දෙන්නම මුකුත් නොකියා පාවා නොදී හිටියොත් දෙන්නටම මාස 6 ගානේ සිර දඩුවම් ලැබෙනවා.
දැන් දෙන්නට කරන්න තියන හොඳම වැඩේ මොකද්ද? කාවවත් පාවා නොදී ඉන්න එක නේද?. ඒ වුනාට ප්රායෝගිකව එහෙම වෙන්නේ නැහැ. වෙන වෙනම ප්රශ්න කරන හින්දා එක්කෙනෙක් හිතනවා අනෙකා තමන්ව පාවාදීලා නිදහස් වෙයි කියලා. එහෙම හිතලා එයත් අනිත් කෙනාව පාවා දෙනවා. අන්තිමට දෙන්නම අවුරුදු 8 කට හිරේයනවා. ඒ තැනදී එයා හිතන්නේ තමන්ට ලැබෙන දඩුවමට වඩා අනිත් කෙනාට ලැබෙන දඩුවම ගැන.
මේ වගේ අවස්ථා ඕනෑ තරම් අපිට එදිනෙදා ජීවිතයේදී අමුවෙනවා. රටවල් අතර ප්රශ්න, ජාතීන් අතර ප්රශ්න, කාර්යාලයේ විතරක් නොවේ පවුල තුලත් මේ වගේ වෙලාවල් වෙන්න පුළුවන්. ඒ වගේ අවස්ථාවන් වලදී prisoner's dilemma එක උදාහරණයට අරන් පැහැදිලි කරගන්න පුළුවන්.
දැන් දෙන්නට කරන්න තියන හොඳම වැඩේ මොකද්ද? කාවවත් පාවා නොදී ඉන්න එක නේද?. ඒ වුනාට ප්රායෝගිකව එහෙම වෙන්නේ නැහැ. වෙන වෙනම ප්රශ්න කරන හින්දා එක්කෙනෙක් හිතනවා අනෙකා තමන්ව පාවාදීලා නිදහස් වෙයි කියලා. එහෙම හිතලා එයත් අනිත් කෙනාව පාවා දෙනවා. අන්තිමට දෙන්නම අවුරුදු 8 කට හිරේයනවා. ඒ තැනදී එයා හිතන්නේ තමන්ට ලැබෙන දඩුවමට වඩා අනිත් කෙනාට ලැබෙන දඩුවම ගැන.
මේ වගේ අවස්ථා ඕනෑ තරම් අපිට එදිනෙදා ජීවිතයේදී අමුවෙනවා. රටවල් අතර ප්රශ්න, ජාතීන් අතර ප්රශ්න, කාර්යාලයේ විතරක් නොවේ පවුල තුලත් මේ වගේ වෙලාවල් වෙන්න පුළුවන්. ඒ වගේ අවස්ථාවන් වලදී prisoner's dilemma එක උදාහරණයට අරන් පැහැදිලි කරගන්න පුළුවන්.
