හෙනම ගොන්..... ද ?

[HAneo]

Minkowski spacetime කියන්නෙ (t, x, y, z) බේසිස් හතරක් තියෙන අවකාශය. ඒකෙ තමයි මින්කොව්ස්කි, ලෝරන්ස්, අයින්ස්ටයින් වගේ අය විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදයෙන් ෆ්‍රේම්වර්ක් එක හදන්න පදනම් කරගත්තෙ. F = ma යුක්ලිඩ් ස්පේස් එකේ ලියවෙනව වගේ ලෝරන්ස් න්‍යාස සමීකරණ වගේ සාපේක්ෂතාවාදී ප්‍රකාශන ලියවෙන්නෙ මින්කොව්ස්කි අවකාශයෙදි.

යුක්ලීඩ් අවකාශය අපිට හුරුපුරුදු නිසා මින්කොව්ස්කි අවකාශයත් ඒ වගේ කියල හිතුවට කමක් නෑ. නමුත් ඒ දෙකේ වෙනස දැනගෙන. ඒ අවකාශ දෙකම flat අවකාශ දෙකක් (flat කියන්නෙ ද්විමාන කියන එක නෙමේ). අසමාන කම වෙන්නෙ මින්කොව්ස්කි අවකාශයෙ ලක්ෂ්‍ය දෙකක් අතර දුර මැනෙන "ක්‍රමය" (හෙවත් metric එක) ටිකක් වෙනස්. යුක්ලීඩිය දුර මැනෙන්නෙ සියලුම පද ධන වන පෛතගරස් සවරූපයෙන් උනාට මින්කොව්ස්කි මෙට්‍රික් එකේ ඍණ පදත් තියෙනව.



"මිනිස්සු කියන උත්තර" කියල මන් අදහස් කලේ ඇඟට පතට දැනෙන විදිහෙන් කියන heuristic උත්තර ගැන. කමක් නෑ ඒව කිව්වට.

මන් කියන්න හැදුවෙ මේකයි. සාපේක්ෂතාවාදයෙ ගොඩක් පොප් ලෙවල් එකෙන් සිත්ගන්නාසුලු ප්‍රශ්න මතුවෙනවනෙ. මේ අහල තියෙන ආලෝකයෙ වේගය සම්බන්ධව ගැටලු, කාල සංකෝචනය ගැන විසංවාද වගේ දේවල්. ඒ ප්‍රශ්න බොහෝමයක් සාපේක්ෂතාවාදය පලවෙලා පළවෙලා මුල් අවුරුදු කීපයෙ ඇහිල විසඳුන ඒව. නිදසුනක් විදිහට twin paradox එක වගේ විරුද්ධාභාසයක් ගත්තත් ඒ ප්‍රශ්නය එන්නෙ විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදයෙ ත්වරණ ගැන කතා වෙනව කියල මිනිස්සු නොදන්න නිසා (මං හිතන්නෙ තාමත් ගොඩක් අය වි/සා තියෙන්නෙ ඒකීය චලිත වලට සා/සා හැදුනෙ තවරණ විස්තර කරන්න කියන දුර්මතයෙ ඉන්නව) ත්වරණය වෙන රාමුවක මෙට්‍රික් එක යාවත්කාලීන වෙන නිසා ඒ විරුද්ධාභාසය අහෝසි වෙලා යනව. විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදයෙ අපි ක්ලැසිකල් මිකැනික්ස් වල කතා කරන හැම දෙයක් වගේම අඩංගු කරන්න පුලුවන් එකම දේ ගතික සමීකරණ සංකීර්ණ වෙන එක විතරයි.

හැබැයි සාපේක්ෂතාවාදී ෆ්‍රේම්වර්ක් එකේ මූලධාර්මික ප්‍රශ්න තවමත් තියෙනව. ඒව බොහෝ විට mathematical physics ඒරියා එකේ කතා වෙන දේවල් හැබැයි. අර උඩ කිව්ව ගැටලු නෙමෙයි.

හරි මේක ගැන පොඩ්ඩක් හොයල බලන්න කාලය දෙන්න.
ඊට පස්සේ ඔයාට රිප්ලයි කරන්නම්

---

එන්ට්‍රොපි එකකත් එක්ක ඕක ටිකක් සම්බන්දයි වගේ නේද ?කාලය කියනදේ පවතින්න මොකක් හරි දෙයක් වෙන්න ඕන මචන්,දවසක මේ ඔක්කොම ශක්තිය ශුන්‍ය වෙලා හැමදේම නවතිනවා,එතකොට කාලය කියලා දෙයක් නැ.මන් ඕක ගැන සැහෙන කලෙකෙට කලින් හොද විඩියෝ එකක් බැලුව,චැනල් එක මතක නැ,
බිග් බෑන් එකෙන් පස්සේ අපි එක්තරා විදිහක එක්ස්පෑන්ඩ් එකක්නේ ඉන්නේ,මමත් මේවා තියරි ගැන දන්නේ නැ,රෑ වෙලා පොඩ්ඩක් හොයල බලල අර ලින්ක් එක දැන්නම්.පොඩ්ඩක් එන්ට්‍රොපි එක ගැන හොයලා බලන්න,

ඔව් තව උත්තරයක් තියනවා සැහෙන හොයන්න. එකෙන් පස්සේ අයිම මේ ත්‍රෙඩ් එක ඇදල ගමු
------ Post added on Jul 14, 2021 at 3:13 PM

 

[dilann]

 

[Jim_Moriarty]

---

ඔව් තව උත්තරයක් තියනවා සැහෙන හොයන්න. එකෙන් පස්සේ අයිම මේ ත්‍රෙඩ් එක ඇදල ගමු
------ Post added on Jul 14, 2021 at 3:13 PM

අනිවා,මට මේවා මෙහෙම හොයා හොයා ඉගෙන ගනිද්දී හිතෙනවා මෙච්චර ලස්සනට උගන්වන්න පුළුවන් සයන්ස් අපිට ඉස්කෝලවල කොච්චර එපා කරලද උගන්වන්නේ කියලා.

 

[NetFreak]

 

[Stimulus mind]

 

[timetraveler1921]

Commerce පිංපොං ලට ඕව තේරෙන්නෙ නැති උණ පලියට ඒව බොරු වෙන් නෑ බං​

කාලය කියල දෙයක් ඇත්තටම නෑ කියල තමා මගෙ අදහස හැමදේම වෙනස් වෙන එක තමා මම කියන්නෙ

මිනිස්සු කාලය යනව කියල හදාගෙන තියෙන්නෙ හිතන්න ගියාම ට්‍රැක් පයිනව මම යනෝ

 

[hansitha0381]

හරියට හරි. අපි අවරුදු 2500 ක් ඇතට ගිහින් විශාල ඩයමිටර් එකක් තියන දුරේක්ෂයකින් ලෝකේ බැලුවොත් බුදු හාමුදුරුවන්ගේ කාලේ පෙන්න ඕනේ නේ? එත් අපිට ඒ කාලෙට යන්න බැනේ. අපිට පේනවා විතරයි. ඕක තම බන් කෙස් එක. එහෙනම් අයි මේ PHD තියන අය අර විදිහේ දෙයක් කියන්නේ? ඔන්න ඕක තම ඔලුව කන ප්‍රශ්නේ

---

meka nam sira kathawak.
2500k one na. eka dawask wath aapassata apita yanna ba neda?

 

[lovethebomb]

හරි මේක ගැන පොඩ්ඩක් හොයල බලන්න කාලය දෙන්න.
ඊට පස්සේ ඔයාට රිප්ලයි කරන්නම්

---

ඔව් තව උත්තරයක් තියනවා සැහෙන හොයන්න. එකෙන් පස්සේ අයිම මේ ත්‍රෙඩ් එක ඇදල ගමු
------ Post added on Jul 14, 2021 at 3:13 PM

උඹ දැනටම සයන්ස් කරන එකෙක් නම් ස්ටෑන්ඩර්ඩ් ටෙක්ස්ට්බුක් එකකින් ඕව කියවල බලන එක රෙකමන්ඩ් කරනව. වෙලා යනව හැබැයි. ඒ ඇරෙන්න යූට්‍යූබ් ලෙක්චර්ස් තියෙනව මන් දන්න තරමින් හොඳ ප්‍රොෆෙසර්ස්ල තුන්දෙනෙක්ගෙ.

 

[timetraveler1921]

මට මේවයින් ලැබෙන ආතල් එක අතේ පාරවල් 1000ක් ගහලත් ගන්න බෑ. @lovethebomb උඹ දෙයියෙක් නෙමෙයි බොල දෙව්ලොවක්​

 

[hansitha0381]

mata nam hithnne mey alokaye wegayen giyoth ekama welawe, kihpa thanka peni innawa wage ekak kranna puluwan.
ehema nathuwa appasasata yanwa wage ekak kranna ba neda?
1530H ta mama lankwe hama thanama hitiya wage deyk kranna puluwan mata ehema wegayen yanna puluwan wuna nam.

 

[HAneo]

උඹ දැනටම සයන්ස් කරන එකෙක් නම් ස්ටෑන්ඩර්ඩ් ටෙක්ස්ට්බුක් එකකින් ඕව කියවල බලන එක රෙකමන්ඩ් කරනව. වෙලා යනව හැබැයි. ඒ ඇරෙන්න යූට්‍යූබ් ලෙක්චර්ස් තියෙනව මන් දන්න තරමින් හොඳ ප්‍රොෆෙසර්ස්ල තුන්දෙනෙක්ගෙ.

ඇත්තටම මචන් මම ඕපන් මයින්ඩ් එකෙන් ඉන්නේ මේ දේවල් ගැන. මම එකෙන් කියන්නේ මේ දේවල් මට සෙන්ස් උනේ නැති උනාට සෙන්ස් උන එකා දන්නවනේ ඒක ඇත්ත කියල. මට ඕනේ එක්කෝ මේ දේවල් ඉගෙන ගන්න එක්කෝ මේවා සෙන්ස් උන ය වැරදියට සෙන්ස් කරගෙන නම් හරි දේ මොකක්ද? AL පිසික්ස් කළා ඒ කාලේ ඉදන්ම ආසයි . දැනට කරන්නේ වෙන දෙයක්. එත් මම ඒක අතරලා නැ කිසිම විදිහකින්. උබ කියන එක හරි. මට පොත් කියවල තමා ඕක ගන්න පුළුවන්. එත් එකටකාලය යනවනේ. උබ කිව්වා වගේ සෝස් ටිකක් දීපන්කො වීඩියෝ මොකද ඒක තමා මට ඉගෙන ගන්න හුරු විදිහ. මචන් හුගක් ස්තුති මේ උදව් වලට

---

මට මේවයින් ලැබෙන ආතල් එක අතේ පාරවල් 1000ක් ගහලත් ගන්න බෑ. @lovethebomb උඹ දෙයියෙක් නෙමෙයි බොල දෙව්ලොවක්​

උබට ඉතින් එහෙම වෙන්න ඕනේ නේ බන්. උබ ටයිම් ට්‍රවලර් නේ
------ Post added on Jul 14, 2021 at 3:43 PM

 

[JohnSnow]

මට මේවයින් ලැබෙන ආතල් එක අතේ පාරවල් 1000ක් ගහලත් ගන්න බෑ. @lovethebomb උඹ දෙයියෙක් නෙමෙයි බොල දෙව්ලොවක්​

sira ban.

 

[ACHIK]

Bump.

 

[HAneo]

meka nam sira kathawak.
2500k one na. eka dawask wath aapassata apita yanna ba neda?

ප්‍රශ්නේ තියෙන්නේ ඒක කරන්න නම් ආලෝකේ වේගෙට වැඩිය වේගෙකින් යන්න වෙනවා.
ජිවිත කාලේදී කරගන්න ඕනේ නම් ඒ වගේ සැහෙන ගුණයක් වේගෙන් ගිහින් බලන්න වෙනෝ.
ප්‍රැක්ටිකල් නැති කතාවක් මම කිව්වේ. හැබැයි චිත්‍රපටියකට හොදා

 

[sanjaya1975]

මම නම් හිතන්නෙ අමුම අමු ගොං විදියට .....

ශබ්දය වේගයට වඩා දැන් මිනිස්සු ගමන් කරනවනේ... එහෙම කියලා අතීතයේ අහුන ශබ්ද අහෙන්නේ නෑනේ....


මං කිව්වෙ ගොං විදියට හිතන්නෙ කියලා ....

 

[Night Rider]

මට මෙහෙම ප්‍රශ්ණයක් තියෙනවා. අපි මෙතන ආලෝකයේ වේගය ගැන කතා කරනවා. ඒත් ඇත්තටම අපිට ආලෝකයේ වේගයෙන් යන්න පුළුවන්ද? අපේ ශරීරයට ආලෝකයේ වේගය දරා ගන්න පුළුවන් වෙයිද?

 

[HAneo]

මට මෙහෙම ප්‍රශ්ණයක් තියෙනවා. අපි මෙතන ආලෝකයේ වේගය ගැන කතා කරනවා. ඒත් ඇත්තටම අපිට ආලෝකයේ වේගයෙන් යන්න පුළුවන්ද? අපේ ශරීරයට ආලෝකයේ වේගය දරා ගන්න පුළුවන් වෙයිද?

ප්‍රශ්නේ තියෙන්නේ වේගය මත නෙමේ. ත්වරණය මත නේ. මෙහෙම හිතන්න. ඔයා කාර් එකේ 20 න පටන් අරන් 100 විතර වෙනකන් ස්පීඩ් කරනවා. එතකොට ඔයාගේ ඇගට වෙනසක් දැනෙනවා. ඔයා මත බලයක් ඇති වෙනවා. එත් ඔයා 100 ම දිගට යනකොට ඔයාට කිසිම වෙනසක් තේරෙන්නේ නැනේ. අපි ඔය හයිවේ එකේ දාල 100 ට විතර යනකොට ටික වෙලාවකින් වේගය කියන එක අමතක වෙන්නේ. ආයි තේරෙන්නේ ස්ලෝව් කරනකොට. මේ තියරිම ආලෝකේ වේගෙට දැම්මොත් ඔයාට ඒ වේගෙන් යන්න කිසිම අව්ලක් වෙන්නේ නැ . එත් ඒ වේගෙට එනකන් ත්වරණය කරන එක තමා පුතේ වැඩේ

 

[Gonawala_GUNE]

ඔලුව විකාර වෙනවා ඕවා ගැන හොයන්න ගිහාම

 

[jamiezue]

මට ත්‍රෙඩ් එක කියවගෙන යනකොට මෙහෙම හිතුනා...අපි ආලෝකයේ වේගෙට වැඩියෙන් ගියොත් වෙන්න පුලුහන් දෙයක් ගැන..සරලයි..හැබැ‍යි වැරදිද දන්නෙ
නෑ

අපි හිතමු ග්‍රහලෝක 2 ක් තියනවා A, B කියලා. එතකොට ඒ දෙක අතර ආලෝකය යන්න පැයක් යනවා.. ඒ දෙකේ එක සමානව කාලය යන ඔරලෝසු 2 ක් තියනවා( synchronized). B වල ඉඳන් මනුස්සයෙක්..A වල තියන ඔරලෝසුව දිහා බලාගෙන ඉන්නවා... දැන් එක මොහොතක, A වල ඔයලෝසුවේ වෙලාව මේ මනුස්සයා දකිනවා.. එතකොට A වෙලාව 2 යි කියලා මේ මනුස්සයාට පෙනෙනෙවා. A වල ඉඳලා ආලෝකය B වලට එන්න පැයක් ගතවෙන නිසා මේ වෙද්දී බී වල වෙලාව 3 යි.. දැන් මේ මොහොතෙම මේ මනුස්සයා A වලට ආලෝකයේ වේගය වගේ දෙගුනයකින් යන්න පටන් ගන්නවා.. පැය භාගයක් ඇතුලත මේ මනුස්සයා A වලට යනවා.දැන් මේ මනුස්සයා ගාව දුරේෂයක් තියනවා ඔය දුරේක්ශය A වලට එල්ල කරගෙනම ආවොත්,,,, පැය භාගෙකදී , A වල ඔරලෝසුවේ පැය එක හමාරක් යනවා බලන්න පුලුහන්..මේ මට දැන් හිතුනු දෙයක්.. ටක් ගාලා පේන්ට් වල ඇඳගත්තා.. මට ඉස්සර ස්පෙශල් රිලේටිවිටි එක පොඩ්ඩක් තේරුනා.දැන් මතක නෑ.. කොහොමහරි මේක මේ විදිහ හරි නම් මොකක් හරි ඔය කෑල්ලක් වෙන්න ඕනෙ

 

[timetraveler1921]

උගේ කතාව හරි බං. මිනිහෙකුට ගන්න පුළුවන් උපරිම ත්වරණයක් තියෙනව. ඒක ඉක්මවුනොත් බ්ලඩ් වෙස්ල්ස් වලට ලොකූ අවුලක් වෙලා මැරෙන්න පුළුවන්​

ප්‍රශ්නේ තියෙන්නේ වේගය මත නෙමේ. ත්වරණය මත නේ. මෙහෙම හිතන්න. ඔයා කාර් එකේ 20 න පටන් අරන් 100 විතර වෙනකන් ස්පීඩ් කරනවා. එතකොට ඔයාගේ ඇගට වෙනසක් දැනෙනවා. ඔයා මත බලයක් ඇති වෙනවා. එත් ඔයා 100 ම දිගට යනකොට ඔයාට කිසිම වෙනසක් තේරෙන්නේ නැනේ. අපි ඔය හයිවේ එකේ දාල 100 ට විතර යනකොට ටික වෙලාවකින් වේගය කියන එක අමතක වෙන්නේ. ආයි තේරෙන්නේ ස්ලෝව් කරනකොට. මේ තියරිම ආලෝකේ වේගෙට දැම්මොත් ඔයාට ඒ වේගෙන් යන්න කිසිම අව්ලක් වෙන්නේ නැ . එත් ඒ වේගෙට එනකන් ත්වරණය කරන එක තමා පුතේ වැඩේ