April 17, 2024
Divaina'
මැද මහනුවර (ඌරුගල) අන්තිම සිංහල රජු සැඟවී සිටි තැන සිහි කරවන දැනට ඇති සිහිවටනය.
1815 මැද මහනුවර අන්තිම සිංහල රජු සැඟවුණු තැනින් අල්ලාගෙන ඊම පිණිස ගිය මහ පිරිසේ තුප්පහි නිලය දැරූ මම එක්නැලිගොඩ මොහොට්ටාලත් සමඟ වෙලේ ඇවිදින්නට පිටත්වුණාය. ඔහු සමඟ සපරගමුවේ පන්සියයක් පමණ සෙනග ද ඉඹුලන්වල ආරච්චි සහ යටිපහුවේ කංකානම ද සමග යනවිට වයස දහයක දොළහක කොළුගැටයෙක් දුවනවා දැක එළවා ගෙන ආවාම මහත් බයෙන් වැඳගෙන ‘දෙවි හාමුදුරුවෝ වැඩ සිටින තැන් මම පෙන්වා දෙංඤාය” කීවාය. එතකොට එක්නැලිගොඩ මොහොට්ටාල මේ කොලුවාගේ තුනටියෙ” වැල් පොටක් බන්දවා අල්ලාගෙන ඉස්සර කරගෙන අපි සැම දෙනම ගියාය. ටික දුරක් ගිය පසු “ඔන්න දෙවි හාමුදුරුවෝ මාලිගාවට ඉහළින් තිබෙන ගහ” නුග ගහක් පෙන්වූවාය.
සැතපෙන ගෙයි අප්පුහාමිගේ ක්රියාව
එතනට අපි ළංවුණු විට පියා තිබුණු ගෙයි දොර ළඟ ආරච්චි ගෙයි ගෑනු දෙන්නෙක් සිටියාය. මිදුලේ සැතපෙන ගෙයි අප්පුහාමි කෙනෙක් ලංසයක් ගෙන සක්මන් කරමින් සිට “හා! එක්නැලිගොඩරාළ! කොයි යනවාද? ඇසුවාම “අපිත් මෙහාට ආවා තමයි” කීවිට සැතපෙනගෙයි අප්පුහාමි අතේ තිබුණු ලංසයෙන් එක්නැලිගොඩට ඉතාම සැරෙන් ඇන්නාය. ඒ ඇනුම ඔහුගේ වාසනාවෙන් නොවැදී ලංසේ බිම ඇනී කැබලිවලට කැඩී ගියාය. එවිට සපරගමුවේ මිනිස්සු ඔහු අතින් අතට ඉහළට ගත්තා දුටුවා මිස ඔහුගේ ශරීරය මක්වුණා ද නොදනිමි. එවිට එක්නැලිගොඩ ගෙයි දොර ළඟට ගොස් රජ්ජුරුවන්ට දොර අරින්ඩ කීවාය. රජ්ජුරුවෝ දොර නෑර ‘එක්නැලිගොඩ අපේ නෑයා ද?” ඇසුවාය. ” ඒ මම තමා දොර අරින්ඩ. යම් යුද්ධ ආයුධ ඇත්නම් එළියට දමන්ඩ ” කිව්වාය.
වඩන තුවක්කු එළියට දැමීම
එතකොට සොරොව්වකින් රිදී වැඩ කළ වඩන තුවක්කු තුනක් ද ක්රිස් දෙකක් ද එළියට දැම්මාය. එහෙත් රන් කඩුව එළියට දමන්ඩ කිව් නමුත් නොදැම්මාය. එතකොට එක්නැලිගොඩගේ කීම පිට මිදුලේ තිබුණු වංගෙඩි ගෙන දොරට ගැසුවාම දොර පැළී ගියාය. ඉන්පසු හබරගමුවේ මිනිස්සු ගෙට වැද කෝලාහාලකොට දේවීන්නාන්සේලා ගේ ඇඳුම් පැලඳුම් කඩා ගෙන රෙදි හතර රියන පිටින් දොරට දැම්මාය. එවිට දේවීන්නාන්සේලා දෙනම ඒ මේ අත බෙලිකපාපු කුකුළෝ වගේ පෙරළෙමින් සිටින අතර ගෙට නොවැදී කිසිවක් නොකර මගේ මිනිස්සු දෙන්නෙක් සමග සිටි මම “අම්මයියාර් නිංගපයප්පංඩ වාංඩම් ඉංගාලේ වාංගෝ” කීමි. එවිට ඔවුන් දෙදෙනා “නාංග කාපාත්ති කොංගෝ” වචනයෙන් මගේ දෙවුරේ එල්ලී ගත්තාය. විනාඩි කීපයකදි මගේ රෙදි ලේ පෙවී තිබී බලනකොට බිසවුන් වහන්සේලාගේ කුණ්ඩලාභරණ කඩා ගනිද්දී කන් ඉරා දමා තිබුණාය. ඒ ලේවලින් මගේ රෙදි තෙමුණාය. ඒවායින් වූ තුවාලවලට ඉඹුලන්වල රාළ ලවා බෙහෙත් කොළ කොටවා ලේ හිටෙව්වෙමි.
රජතුමා බලහත්කාරයෙන් එළියට දැමීම
රජ්ජුරුවන් වහන්සේ බලහත්කාරයෙන් එළියට දමා “වර තාගේ අප්පාට භාර දෙන්ට යන්ට” යි පරුෂ වචන එක්නැලිගොඩ කීවාය. මා මරන්ඩ ඕනෑනම් මරාපල්ලා කැමැති දෙයක් කරපල්ලා. මට පයින් යන්ඩ බැරියැ” යි රජු කීවාය. එවිට එක්නැලිගොඩ මොහොට්ටාල “මූ ඌරෙක් වගේ බැඳ කුදලාගෙන යන්ඩ කිරිඳිවැල් ගෙනෙව්” කියා බඳින්ට ජෝඩුකරන විට මම මොහොට්ටාලට කතා කොට “නිලමේ! සිංහලේ ඇත්තෝ වන තමුන්නාන්සේලා අද මේ පැය වනතුරු දෙවි හාමුදුරුවෝ, ස්වාමීන් වහන්සේ, දෙමාපියෝය කියූ රජ්ජුරවන් වහන්ස් බැඳ අපහාස වශයෙන් නෙරක්කු කිරීම යුතු නැත” යි කීමි. එතකොට එක්නැලිගොඩ මට බොහොම තද බලයෙන් “ඔතන කීම් ගන්ඩ අපි මෙහෙ ආවා නොවේ” යි කියා රජ්ජුරුවෝ කිරිඳිවැල් වලින් බඳින්ට ජෝඩු වුණාය. මෙසේ රජුට කරන ආපහාස වෙහෙස මහත් වික්ෂෝපයෙන් බලා කනගාටුව දරාගන්න බැරුව මගේ කරේ සාළුව ගලවා මේකෙන් බඳින්ට කියා ඒක දුනිමි. රජතුමා ඇල්ලූ බව ඩොයිලි උන්නාන්සේට ලියා අරින පිණිස කඩදාසි සහ පොත් ලොක්කූර ගන්ට උත්සාහ කළ මුත් දේවින්නාන්සේලා දෙන්නා මගේ උර දෙකේ එල්ලී සිටි නිසා නුපුළුවන්ව යටිපහුවේ කංකානමට කියා මගේ සාකකුවෙන් අරගෙන ඔහුගේ පිටේ තබා මෙසේ ලීවිමි.
ඩොයිලිට යැවූ ලියුම
ඒ නම් “ඩොවිල් උන්නාන්සේ බලාගන්නා පිණිසයි. සිංහලේ රජ්ජුරුවෝ අපට අසුවුණාය. එක්නැලිගොඩ රජ්ජුරුවන්ට බොහෝ නෙරෙක්කු කර අපහාස වශයෙන් බැඳගෙන එනවාය. දෝලා ගණනකුත් ගෙන තමුන්නාන්සේ කඩිනමින් මෙහි එන්ඩ ඕනෑය. රජ්ජුරුවෝ සහ බිසවුන් නාන්සේලා නිර්වස්ත්රව වගේ සිටින නිසා රෙදිත් ගේන්ට ඕනෑය” යනුයි.
මේ ලියුම බොහොම ඉක්මනින් යටිපහුවේ කංකානම අත යැව්වාය. සිංහල පැයක් යන්ට පෙර කර්නල් හාර්ඩි – හුක් ඇතුළු ඉංග්රීසි පිරිසක් පැමිණ බිම එල එළා තල්ලු කරගෙන රජු ඇදගෙන ගිය සපරගමුවේ මිනිසුන්ට කස පහරවල් ගසා එළවා දමා අස්සයන් පිටින් බැස තොප්පි ගලවා රජුට දණ නමස්කාර කොට සැප පහසු ලෙස රැගෙන යෑමට කටයුතු යෙදූහ.
(මේ පුවත සියැසින් දුටු 1815 ඉංගිරිසි යුද හමුදාවේ තුප්පහි නිලය දැරූ ඩී. වී. ඒ. දියෙස් මහතාගේ ලිපියකිනි. මෙය සපයා එවන ලද්දේ එවක නිට්ටඹුවේ නම්බාදළුවේ ග්රාම සංවර්ධන සමිතියේ සභාපති වරකාපොළ රතනසාර ස්ථවිරපාදයන් වහන්සේ විසිනි.)
1955 ශ්රී ලංකා සඟරාවේ පළවූවකි.
Copied
