Consortium cable එක
Layer 1 physical path එක handle කරනවා — ඒක හරි.
Traffic forward වෙන්නේ
Layer 3 (IP/BGP) මතයි, consortium එක centralized කරලා route decide කරන එකක් නෙවෙයි.
Landing point example colombo exchange එකෙන් පස්සේ traffic යන්නේ
SLT AS45489 → peering / transit networks → destination AS කියන hops හරහා.
ඒ අතර
international backbone networks (NTT, Tata, Telia, Lumen වගේ) traffic forward කරනවා.
SLT international transit සඳහා මුදල් ගෙවන්නේ
- Capacity basis (10 Gbps / 100 Gbps ports)
- හෝ 95th percentile bandwidth usage මත
කියන commercial models වලින්.
Peering free වෙන්න පුළුවන්, transit always paid.
අද බොහෝ links
10G / 100G වුණත්,
quality depend වෙන්නේ
routing policy, peering openness, congestion control මතයි — speed ports වලින් විතරක් නෙවෙයි.
Simple truth එක:
Cable consortium = road,
Transit = toll-paid highways,
BGP = GPS routing.
International transit price එක එකම rate එකක් නෙවෙයි — factor කිහිපයක් මත උඩටත්, පහළටත් වෙනස් වෙනවා.
Price උඩ යන්නේ:
- Premium routes (low-latency, fewer hops) ගත්තොත්
- Tier-1 backbones (Telia, NTT, Lumen වගේ) direct transit ගත්තොත්
- Guaranteed capacity / SLA (no congestion) තියෙන contracts
- Peak usage වැඩි වෙද්දී (95th percentile high)
Price පහළ යන්නේ:
- Cheap / indirect routes ගත්තොත්
- Congested or longer paths accept කළොත්
- Volume වැඩි කරලා bulk contracts ගත්තොත්
- IX peering වැඩි කරලා paid transit reduce කළොත්
ඒ නිසා ISP එකක්
cost down කරන්න cheap transit choose කරයි,
quality improve කරන්න premium transit choose කරයි — දෙකම trade-off.
Simple line එක:
Cheap transit = more hops / more latency
Premium transit = less hops / better performance
SLT
Tier 2 network එකක්, global reachability හදාගන්න
Tier 1 backbones සමඟ paid transit + peering කරනවා — Layer 3 (BGP) හරහා.
IP addresses සහ ASN assign වෙන්නේ:
- Global level එකේ IANA
- Regional level එකේ RIR (අපේ region එකට APNIC)
- APNIC → ISP (SLT වගේ) ට IP blocks + ASN assign කරනවා
- ඒ ASN එක භාවිතා කරලා BGP මඟින් routes announce කරන්නේ
IP ownership හෝ routing control ඒ consortium එකට automatically යන්නෙ නෑ.
Layer 1 (fiber) physical path එක.
Layer 3 (IP + ASN + BGP) තමයි
internet reachability decide කරන්නේ.
Simple truth එක:
ASN + IP APNIC දෙනවා,
Tier 2 ISP Tier 1 එකට pay කරලා global internet එක reach කරනවා.
Cost save කරන්න ISPලා traffic “shape / scrape” කරන විදිහ:
- Traffic shaping / throttling (certain ports, protocols, peak hours)
- QoS policies දාලා heavy traffic (torrent, video) slow කරනවා
- Caching / local CDNs (YouTube, Netflix) prefer කරලා paid transit අඩු කරනවා
- Cheap transit routes prefer කරලා premium paths avoid කරනවා
- Peak-time congestion allow කරනවා instead of buying more capacity
මේවා කරන්නේ
international transit cost අඩු කරන්න.
Userට feel වෙන්නේ speed/latency drop වුණා වගේ.
Layer 1 cable තියෙන එක alone solution එක නෙවෙයි.
Layer 3 routing + traffic management decisions තමයි real performance decide කරන්නේ