දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව මහ පවුකාර ආයතනයක්. කොච්චරනම් භාවිතා නොකර යාඩ් වල ගාල් කරලා තියෙනවාද?
බලන්න මේ තැන්වල ගාල් කරලා තියෙන දුම්රිය ප්රමාණය. දිරාපත්වීමට අතැරලා දාපුවා බහුතරයක්. දැන් දුම්රිය දුවන සීමිත මාර්ගවලවත් හරියාකාරව දුම්රිය ධාවනයට මෙයාලට හැකියාවක් නැහැ. ඒත් තව අලුතින් දුම්රිය ගෙන්වන්න හරි හරියට ලක ලෑස්ති වෙනවා. රටට ආදරයක් තියෙන නායකයෝ නම් මේ වැරැද්ද නිවැරදි කරගන්න උත්සාහ කරනවා තමන්ගේ මල්ල තර කරගන්න එක පැත්තකට තියලා..
ශ්රී ලංකාවේ මාර්ග කිලෝමීටර් 1,000කට වාර්තා වූ පීලි පැනීම් අනුපාතය ඉන්දියාවට වඩා ආසන්න වශයෙන් 11 ගුණයක් ලෙස පෙනේ.
දුම්රිය මාර්ග ජාලයේ සෑම කිලෝමීටර් 1,000කටම සිදුවන පීලි පැනීම් නම්, එය ගණනය කළ හැකිය. නමුත් මෙය “train-km” අනුව ගණනය කරන අනතුරු අනුපාතයට වඩා වෙනස් මිනුමකි.
2025 ආසන්න දත්ත මත ගණනය
| රට | දුම්රිය මාර්ග දිග | පීලි පැනීම් | මාර්ග කි.මී. 1,000කට පීලි පැනීම් |
|---|
ඉන්දියාව | ~68,000 km | 24 | ~0.35 |
ශ්රී ලංකාව | ~1,500 km | අවම 6* | ~4.0 |
ඉන්දියාව සඳහා 2024–25 මූල්ය වර්ෂයේ නිල වශයෙන් වාර්තා වූ
Consequential Train Accidents 31න් 24ක් derailments වේ.
ගණනය:
ඉන්දියාව
24 ÷ 68,000 × 1,000
=
0.353
එනම් මාර්ග කිලෝමීටර් 1,000කට
පීලි පැනීම් 0.35ක් පමණ.
ශ්රී ලංකාව
පෙර පිළිතුරේ හඳුනාගත් 2025 ප්රසිද්ධව වාර්තා වූ අවම සිද්ධි 6 සහ ආසන්න වශයෙන් 1,500 km මාර්ග ජාලයක් ගත්තොත්:
6 ÷ 1,500 × 1,000
=
4.0
එනම් මාර්ග කිලෝමීටර් 1,000කට
අවම වශයෙන් පීලි පැනීම් 4ක් පමණ.
මෙයින් පෙනෙන විශාල වෙනස මෙම සරල ගණනය අනුව,
4.0 ÷ 0.35 ≈ 11.4
ඒ අනුව
ශ්රී ලංකාවේ මාර්ග කිලෝමීටර් 1,000කට වාර්තා වූ පීලි පැනීම් අනුපාතය ඉන්දියාවට වඩා ආසන්න වශයෙන් 11 ගුණයක් ලෙස පෙනේ.
නමුත් මෙය
සෘජුව “ශ්රී ලංකා දුම්රිය ඉන්දියාවට වඩා 11 ගුණයක් අනාරක්ෂිතයි” යනුවෙන් අර්ථ දැක්වීම නිවැරදි නොවේ. ප්රධාන හේතුව ඉන්දියාවේ 24 යනු නිල
“consequential derailments” පමණක් වන අතර, ශ්රී ලංකාවේ 6 යනු මාධ්ය/ප්රසිද්ධ මූලාශ්රවලින් හඳුනාගත් සිද්ධි බැවින් වර්ගීකරණය සමාන නොවීමයි.
තවද මාර්ග දිග පමණක් භාවිත කිරීමෙන් දුම්රිය ධාවන ප්රමාණය නොසලකා හැරේ. ඉන්දියානු රජය භාවිත කරන වඩාත් ප්රයෝජනවත් දර්ශකය
million train-km එකකට consequential accidents යන්නයි. 2024–25 සඳහා එය
0.03 accidents per million train-km බව ඉන්දියානු දුම්රිය අමාත්යාංශය සඳහන් කරයි.
2026 වසර සඳහා අද දක්වා (2026 ජූලි 23) ඉන්දියාව සහ ශ්රී ලංකාව සසඳන විට, පෙර වගුවේ භාවිත කළ
“දුම්රිය මාර්ග කිලෝමීටර් 1,000කට පීලි පැනීම්” මිනුම භාවිත කළ හැකිය. 2026 වසර තවම අවසන් වී නැති නිසා මෙය
අර්ධ-වාර්ෂික/Year-to-date සැසඳීමක් බව සැලකිල්ලට ගත යුතුය.
2026: ඉන්දියාව vs ශ්රී ලංකාව
| දර්ශකය | ඉන්දියාව | ශ්රී ලංකාව |
|---|
| දුම්රිය ජාලය | ~70,142 km | ~1,500 km |
| 2026 දී තහවුරු කළ පීලි පැනීම්/සැලකිය යුතු අනතුරු | නිල consequential accidents 2* | අවම වශයෙන් 4 derailments |
| මාර්ග කි.මී. 1,000කට | ≤ 0.029* | ≥ 2.67 |
| සාපේක්ෂ තත්ත්වය | ඉතා අඩු | සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි |
* ඉන්දියාවේ “2” යනු
2026–27 මූල්ය වර්ෂයේ ජූනි අවසානය දක්වා සියලු consequential train accidents වන අතර ඒ සියල්ල derailments බව නිල මූලාශ්රය නොකියයි. එබැවින් derailment rate එක
උපරිම 0.029 ලෙස පමණක් දැක්විය හැක. ඉන්දියානු දුම්රිය අමාත්යාංශයේ 2026 ජූලි 22 නිකුත් කළ නවතම නිල දත්ත අනුව 2026–27 ජූනි දක්වා consequential accidents
2ක් පමණි.
ශ්රී ලංකාව — 2026 හඳුනාගත් සිද්ධි
අද දක්වා විශ්වාසදායක මූලාශ්රවලින් මට තහවුරු කළ හැකි ප්රධාන පීලි පැනීම්
අවම වශයෙන් 4ක් තිබේ.
- අප්රේල් 24 – වාද්දුව: බෙලිඅත්ත–මරදාන “සාගරිකා” දුම්රියේ පසුපස මැදිරි කිහිපයක් පීලි පැනීම. මුහුදුබඩ දුම්රිය මාර්ගයට දැඩි බාධා ඇති විය. ශ්රී ලංකා දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුවද මෙම සිද්ධිය සිය නිල වෙබ් අඩවියේ සඳහන් කර ඇත.
- මැයි 16 – වනවාසල/කැලණිය: පොල්ගහවෙල සිට දකුණු කළුතර දක්වා ධාවනය වූ දුම්රියක් පීලි පැනීම. එක් මැදිරියක් මාර්ගයෙන් ඉවතට ගොස් තිබූ අතර මගීන්ට තුවාලද සිදුවිය. දුම්රිය මාර්ගයේ කොටස් ඉවත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් සැකකරුවන් දෙදෙනකු අත්අඩංගුවට ගත් බවද වාර්තා විය.
- ජූනි 1 – හලාවත: හලාවත දුම්රිය ස්ථානය ආසන්නයේ දුම්රියක් පීලි පැනීමෙන් පුත්තලම මාර්ගයේ සේවා ප්රමාද විය.
- ජූනි 13 – රඹුක්කන: රඹුක්කන සිට පානදුර දක්වා ධාවනය වීමට නියමිත දුම්රියක් රඹුක්කන ප්රදේශයේදී පීලි පැන තිබේ.
ඒ අනුව:
4 ÷ 1,500 × 1,000 = 2.67
එනම් 2026 අද දක්වා ශ්රී ලංකාවේ
මාර්ග කිලෝමීටර් 1,000කට අවම වශයෙන් පීලි පැනීම් 2.67ක්.
ඉන්දියාවේ තත්ත්වය
ඉන්දියානු දුම්රිය ජාලයේ broad-gauge route length එක 2026 මාර්තු වන විට
70,142 km පමණ වේ.
2025–26 සම්පූර්ණ මූල්ය වර්ෂයේ consequential train accidents
16ක් වූ අතර,
2026–27 මූල්ය වර්ෂයේ ජූනි දක්වා 2ක් පමණක් වාර්තා වී තිබේ. එහි Consequential Accident Index එක 2025–26 දී
million train-km එකකට 0.01 දක්වා පහළ ගොස් තිබේ.
2ම derailments ලෙස උපරිම සීමාවක් ගත්තත්:
2 ÷ 70,142 × 1,000 = 0.0285
≈
0.029 / 1,000 route-km
වැදගත් ප්රතිඵලය
මෙම දත්ත සෘජුව බෙදුවහොත්:
2.67 ÷ 0.029 ≈ 92
එනම් සංඛ්යාත්මකව
ශ්රී ලංකාවේ 2026 YTD route-km 1,000කට පීලි පැනීම් අනුපාතය ඉන්දියාවේ consequential-accident upper-bound rate එකට වඩා ~92 ගුණයක් පෙනේ.