අපේ ඊලග ප්‍රතිසන්දිය තීරනය කරන්නේ කොහොමද

TROJAN-MAN

Well-known member
  • Sep 13, 2008
    8,973
    324
    83
    Irc
    නැ එහෙම හැමොටම නිවන් දකින්න බැ.
    එක තමා මන් මේ කියල තියෙන්නෙ. නිවන් හො මරගපලයක් ලබන්න නම් ඒ පුද්ගලයා ත්‍රිහෙතුක පරතිසන්දියක් ලබපු කෙනෙක් වෙන්න ඔනේ. ඒ ධරමය අවබොද කරගන්න පුලුවන් හොද දැනුමක් තියෙන්න ඔනේ
    ara damith kiyana kena niwan gihin inne,balen thawa aya ekkan yanna hadanawa
     

    sachii

    Member
    Sep 17, 2008
    8,708
    268
    0
    Ĭǹ Ẏṑũř Ȟĕâřŧ
    ත්‍රිහේතුක ප්‍රතිසන්ධියක් යනු මහා කුසල් සිත් අටෙන් එකක් ප්‍රතිසන්ධි සිතේ අරමුණ වශයෙන් ගෙන ඉපදීමයි.

    අසංඛාරික සිත් අරමුණු වුවහොත් ලැබෙන්නේ ද්විහේතුක උපතක්.

    මෙහිදී වැදගත්ම කරුණු කීපයක් තේරුම් ගත යුතුයි.

    1. ඕනෑම කෙනෙකුට මේ ආත්මයේ නිවන් දැකිය හැකියි කියලා කියන්නේ බුදු දහම එහෙන් මෙහෙන් අහුලගත්ත මෝඩයෝ.... නිවන් දකින්න නම් ත්‍රිහේතුක ප්‍රතිසන්ධියක් ලබා ගත යුතුයි.

    2. පුද්ගලයෙකුගේ බාහිර පෙනුමෙන් හා කරන දෙයින් ත්‍රිහේතුක/ද්විහේතුක සොයා ගත නොහැකියි. උදා- ජම්බුකාජීවක කුඩා කල පටන් වැසිකිළි සොයා ගොස් අසූචි කෑවේය. පසුව බලු තපස් රැකීය.. ඔහු ත්‍රිහේතුක කෙනෙකි.
    තවත් සිටු කුමාරියක් අවු 16 දී පමණ දෙමව්පියන් හැරදා පාරේ යන වැද්දෙක් සමඟ පලා ගියාය. දෙමව්පියන් උන්නාද මළාද සොයා නොබැලුවාය. ස්වාමියාට සතුන් දඩයම් කිරීමට ආයුධ ආදිය සකසා දුන්නේ ඇයයි. මේ තරුණිය සෝවාන් වී තිබුනේ අවු 12 පමණ කුඩා කාලයකදීය.
    මොවුන්ට වඩා යහපත් ජීවිත ගත කළද නිවන් දැකිය නොහැකි වූ ද්විහේතුකයයෝ ඕනෑ තරම් සිටිති.

    3. භවාංග සිතේ අරමුණ ප්‍රතිසන්ධි සිතේ අරමුණ ම වේ. ත්‍රිහේතුකයන්ගේ භවාංග සිත අති පිරිසිඳු අතර ඉතා සියුම් කරුණු අවබෝධ කරගත හැක. නිවන ඔවුන්ටම පමණක් ගෝචර වේ. මෙසේ ප්‍රතිසන්ධියෙන් හටගන්නා භවාංග සිතේ ස්වභාවය පසුව කුමක් කළද වෙනස් නොවේ.

    මේ නිසා පුදගලයා උපතින් උසස් හෝ පහත් නොවේ යයි කියන්නේද බුදු දහම එහෙන් මෙහෙන් අහුලගත්ත මෝඩයෝ පමණි.

    බෞද්ධයන්ට වැදගත් වන්නේ ජීව විද්‍යාත්මක උපත නොව ප්‍රතිසන්ධියයි. ප්‍රතිසන්ධියෙන් මිනිසුන් උසස් (ත්‍රිහේතුක) හෝ පහත් (අහේතුක ) වන අතර මෙය කිසිවිටකත් වෙනස් නොවේ. අභිධර්මයේ පුද්ගලයන් 8 දෙනෙක් නම් කර ඇත.:yes:
    කොහොමද දැනගන්නෙ කෙනෙක් ත්‍රිහෙතුක ප්‍රතිසන්දියක් ලබපු කෙනෙක්ඩ ද්විහෙතුක ප්‍රතිසන්දියක් ලබපු කෙනෙක්ද කියල?
     

    sachii

    Member
    Sep 17, 2008
    8,708
    268
    0
    Ĭǹ Ẏṑũř Ȟĕâřŧ
    ara damith kiyana kena niwan gihin inne,balen thawa aya ekkan yanna hadanawa

    නිවන් ගිය කෙනෙක් කවදාවත් එයා නිවන් ගිය කියල ක්ලියන්නෙ නෑ ඒ වගෙම මොකක් හො මරගපලයක් ලබපු කෙනෙක්වත් . එක තමා ලක්ශනය. බුදුහමුදුවො දේශන කරල තියනවා.
     

    Saundiris

    Junior member
  • Nov 28, 2011
    228
    10
    18
    ත්‍රිහේතුක....

    අපේ ඊලග ප්‍රතිසන්දිය තීරනය කරන්නේ කොහොමද?

    ත්‍රීකෝටික ප්‍රතිසන්දි ලබපු අයනේ ගොඩාක් ඉන්නේ මේ site එකේ. :P
    එකෙන් ප්‍රයොජනයක් ගත්තෙ නැති උනාට :rolleyes:
    /QUOTE]

    ත්‍රිහේතුක :confused:
     

    sachii

    Member
    Sep 17, 2008
    8,708
    268
    0
    Ĭǹ Ẏṑũř Ȟĕâřŧ
    අපේ ඊලග ප්‍රතිසන්දිය තීරනය කරන්නේ කොහොමද?

    ත්‍රීකෝටික ප්‍රතිසන්දි ලබපු අයනේ ගොඩාක් ඉන්නේ මේ site එකේ. :P
    එකෙන් ප්‍රයොජනයක් ගත්තෙ නැති උනාට :rolleyes:
    /QUOTE]

    ත්‍රිහේතුක :confused:

    මන් හිතනවා එහෙමයි කියල :P
    podi waradimak
     

    maheshsenadheera

    Well-known member
  • Mar 13, 2009
    18,399
    3,712
    113
    කන්ද උඩරට
    නැ එහෙම හැමොටම නිවන් දකින්න බැ.
    එක තමා මන් මේ කියල තියෙන්නෙ. නිවන් හො මරගපලයක් ලබන්න නම් ඒ පුද්ගලයා ත්‍රිහෙතුක පරතිසන්දියක් ලබපු කෙනෙක් වෙන්න ඔනේ. ඒ ධරමය අවබොද කරගන්න පුලුවන් හොද දැනුමක් තියෙන්න ඔනේ
    e gananam mam dane na hariyatama haby oya galapena prathisandiya tiyna ayata witrak niwan dakina puluwn kiyna eka nam piligana amaruy
     

    sachii

    Member
    Sep 17, 2008
    8,708
    268
    0
    Ĭǹ Ẏṑũř Ȟĕâřŧ
    e gananam mam dane na hariyatama haby oya galapena prathisandiya tiyna ayata witrak niwan dakina puluwn kiyna eka nam piligana amaruy

    ත්‍රිහෙතුක ප්‍රතිසන්දියක් වෙන්නනම් ත්‍රිහෙතුක කුසලයක් නිසා ප්‍රතිසන්දියක් විය යුතුයි
    නිවන කියන්නේ නිකන් ලෙසියෙන් ලබගන්න පුලුවන් දෙයක් නෙමේ.
     

    sachii

    Member
    Sep 17, 2008
    8,708
    268
    0
    Ĭǹ Ẏṑũř Ȟĕâřŧ
    තමා කියල අපි දරන ඉන්නේ මේ ස්කන්ද පන්චකයක් පමනයි ඒ කුයුවේ පන්චස්කන්දයක් . එකට දෘශ්ටියක් අරන් ඉන්නේ ඒ දෘශ්ටිය අරක්ගත් ස්කන්ද පන්චකට තමා අපි මේ මම මාගේ කියල කියන්නේ.

    අපිකරන කුසල අකුසල කර්ම අනුව මරාන සන්නේ මොහොතේ සිහිවෙන ගති නිමිට්ත හො කර්ම නිමිත්ත අනුව අපේ ඊල බවය තීරනය වෙන්නේ. අපි කොතරම කුසල අකුසල කරම කරල තිබ්බත් අනිතිමට ඉතිරිපත් වෙන්නේ අපේ පෙර කල එක කර්මයක් පනමයි.
    එක මන් මුල පිටුවේ පැහැදිලි කරල තියනවා.
     

    yasas bandara

    Well-known member
  • Oct 25, 2009
    1,581
    1,240
    113
    Colombo
    e gananam mam dane na hariyatama haby oya galapena prathisandiya tiyna ayata witrak niwan dakina puluwn kiyna eka nam piligana amaruy

    ඔබ ඔහොම ප්‍රශ්ණයක් අහන්න හේතුව අභිධර්මය සාමාන්‍ය දැනීමෙන් පලවා හැරලා තියන නිසා.

    ඉස්සර මෙහෙම් නැහැ. බොහෝ දෙනා ධර්මාචාර්ය විභාග කළා. (මම නම් දහම් පාසල අත්හැරියේ 10 වසරේදී. ඒ ගැන අදත් පසුතැවෙනවා ) බුදු දහම විනාශ වන විට මුලින්ම නැති වන්නේ අභිධර්මයයි.

    මෙහෙමයි,
    1. අපි භවයක උපදින්නේ ප්‍රතිසන්ධි සිතත් සමඟයි.
    2. එම ප්‍රතිසන්ධි සිත මහා කුසල් සිත් අටෙන් එකක් නම් ඔහු/ඇය ත්‍රිහේතුකයි
    3. ප්‍රතිසන්ධි සිතෙන් පසු ප්‍රතිසන්ධි සිතේ අරමුණම ගත් භවාංග සිත් පරම්පරාවක් අපි මැරෙන තුරු පවතිනවා (සරලව කියනවා නම් සිතක් ඇති වනවා කියන්නේ මේ භවාංග සිත් පරම්පරාව බිඳිලා වෙනත් සිතක් ඇති වෙනවා කියන එක, වෙනත් සිතක් ඇති නොවන විට තියෙන්නේ භවාංග සිත් පරම්පරාවයි )
    4. ත්‍රිහේතුක අයගේ භවාංග සිත් පරම්පරාවට අරමුණ වශයෙන් මහා කුසල් සිතක් තිබෙන නිසා ඔවුන්ගේ භවාංග සිත් පරම්පරාව අතිශයින් ප්‍රභාශ්වර අතර නිවන වැනි ඉතා සියුම් කරුණු එයට ගෝචර වෙනවා.
    5. වෙනත් පුද්ගලයන්ගේ (ද්විහේතුක/ අහේතුක ) අයට නිවන ගෝචර වන්නේ නැහැ. උදා: රාහු අසුරේන්ද්‍රට ඇත්තේ අහේතුක උපතක්. ඔහු බුදුන් සරණ ගියා පමණයි. තවත් එක් නාගයෙක් (අහේතුක ) නාග භවයෙන් මිදී නිවන් දැකීම සඳහා කල්ප ගණනාවක් බලා සිටියා. ඔහුගේ ශද්ධාව අතිශයින් ඉහළයි. නමුත් මාර්ග ඵල ගන්න බැහැ .

    6. මෙම ප්‍රතිසන්ධි සිත නිසා ඇතිවන තත්වය එම භවය සඳහා පමණක් වලංගුයි. කිසිවිටකත් එම භවය තුල එම තත්වය වෙනස් කළ නොහැකියි.
     

    sachii

    Member
    Sep 17, 2008
    8,708
    268
    0
    Ĭǹ Ẏṑũř Ȟĕâřŧ
    මහර අය කියන්නේ ගොඩාක් පවි කරන අය හොඩට සැපවත් ජීවත ගත කරන්ව කියල. එකට හෙතුව ජනක කරමයය්. ඒ කියන්නේ ඒ පුදගලය පරතිසන්දිය ලබන්න උපයොගිකරන කර්මය බලවත් කුසල කර්මයක් වෙන්න පුලුවන් අන්න එක නිසා ඒ පුදගලය සතුට්න් මරල මිනුස්සු මරලත් හොදින් ජීවත් වෙනව ඒත් එයට ඒ අකුසල කරමය විපක නොදෙනව නෙමේ. අපි කොතරම් කුසල් කරත් අකුසල් කරත් අපෙ ප්‍රත්සන්දිය නියම වෙන්නේ අපි මරනසන්න මොහෙතේ අතිවෙන කුසල හො අකුසල කරමය අනුවයි
     

    yasas bandara

    Well-known member
  • Oct 25, 2009
    1,581
    1,240
    113
    Colombo
    කොහොමද දැනගන්නෙ කෙනෙක් ත්‍රිහෙතුක ප්‍රතිසන්දියක් ලබපු කෙනෙක්ඩ ද්විහෙතුක ප්‍රතිසන්දියක් ලබපු කෙනෙක්ද කියල?

    මම දන්න තරමට සාමාන්‍ය පුද්ගලයෙකුට මේ දේ කරන්න බැහැ.

    අහේතුක උපතක් ලද කෙනක් නම් වෙන් කර ගන්න පුළුවන් (යම් සීමාවන් යටතේ ).

    උදා: උපතින් අන්ධ වෙන කෙනා අන්ධ වුනේ ගර්භනී කාලයේ පසු අවධියක (එනම් ප්‍රතිසන්ධියෙන් පසු ) ඇතිවූ සංකූලතාවයකින් නෙවෙයි නම් ඔහු අහේතුක කියලා හිතන්න පුළුවන්. එවිට අන්ධ වීමට බලපෑවේ කර්ම නියාමයයි (බීජ නියාමය නොවේ).

    ඊළඟට නාග යක්ෂ ආදී උපත් සියල්ල අහේතුකයි.
     
    • Like
    Reactions: lankanatha

    Gstar

    Well-known member
  • May 20, 2008
    1,754
    866
    113
    මරණ මංචකය
    රේරුකානේ චන්දවිමල හාමුදුරුවන්ගේ පන්සලේ වැඩ ඉන්න කුකුල්පනේ සුදස්සි හාමුදුරුවො රේඩියො එකේ බණ වලට නිතර කියන දෙයක් නම්;

    "තමන් කළ කුසල කර්මයක් හා ඉපදීමට සුදුසු තැනක්"

    නිතර නිතර සිහි කරන්න කියලා.මෙසේ සිත පුහුණු කිරීමෙන් මරණීය අවස්ථාවේ එය සිහියට නගා ගැනීමේ හැකියාව වැඩියි..ඒ නිසා සුගතියක ඉපදෙන්න තියෙන අවස්තාව වැඩියි...

    නරකද තමන්ගේ වියදමෙන් හොඳ දානයක් දීල උදේ හවස බුදුන් වඳින ගමන් ඒ පින්කමත් සිහි කළොත්...
    :rolleyes:
     
    • Like
    Reactions: lankanatha

    sachii

    Member
    Sep 17, 2008
    8,708
    268
    0
    Ĭǹ Ẏṑũř Ȟĕâřŧ
    ඔබ ඔහොම ප්‍රශ්ණයක් අහන්න හේතුව අභිධර්මය සාමාන්‍ය දැනීමෙන් පලවා හැරලා තියන නිසා.

    ඉස්සර මෙහෙම් නැහැ. බොහෝ දෙනා ධර්මාචාර්ය විභාග කළා. (මම නම් දහම් පාසල අත්හැරියේ 10 වසරේදී. ඒ ගැන අදත් පසුතැවෙනවා ) බුදු දහම විනාශ වන විට මුලින්ම නැති වන්නේ අභිධර්මයයි.

    මෙහෙමයි,
    1. අපි භවයක උපදින්නේ ප්‍රතිසන්ධි සිතත් සමඟයි.
    2. එම ප්‍රතිසන්ධි සිත මහා කුසල් සිත් අටෙන් එකක් නම් ඔහු/ඇය ත්‍රිහේතුකයි
    3. ප්‍රතිසන්ධි සිතෙන් පසු ප්‍රතිසන්ධි සිතේ අරමුණම ගත් භවාංග සිත් පරම්පරාවක් අපි මැරෙන තුරු පවතිනවා (සරලව කියනවා නම් සිතක් ඇති වනවා කියන්නේ මේ භවාංග සිත් පරම්පරාව බිඳිලා වෙනත් සිතක් ඇති වෙනවා කියන එක, වෙනත් සිතක් ඇති නොවන විට තියෙන්නේ භවාංග සිත් පරම්පරාවයි )
    4. ත්‍රිහේතුක අයගේ භවාංග සිත් පරම්පරාවට අරමුණ වශයෙන් මහා කුසල් සිතක් තිබෙන නිසා ඔවුන්ගේ භවාංග සිත් පරම්පරාව අතිශයින් ප්‍රභාශ්වර අතර නිවන වැනි ඉතා සියුම් කරුණු එයට ගෝචර වෙනවා.
    5. වෙනත් පුද්ගලයන්ගේ (ද්විහේතුක/ අහේතුක ) අයට නිවන ගෝචර වන්නේ නැහැ. උදා: රාහු අසුරේන්ද්‍රට ඇත්තේ අහේතුක උපතක්. ඔහු බුදුන් සරණ ගියා පමණයි. තවත් එක් නාගයෙක් (අහේතුක ) නාග භවයෙන් මිදී නිවන් දැකීම සඳහා කල්ප ගණනාවක් බලා සිටියා. ඔහුගේ ශද්ධාව අතිශයින් ඉහළයි. නමුත් මාර්ග ඵල ගන්න බැහැ .

    6. මෙම ප්‍රතිසන්ධි සිත නිසා ඇතිවන තත්වය එම භවය සඳහා පමණක් වලංගුයි. කිසිවිටකත් එම භවය තුල එම තත්වය වෙනස් කළ නොහැකියි.

    මන් හිතනේ මෙක මීට වඩා ලිහිල් බසින් කුවොත් මෙයට මේක තෙරේවි කියල. මොකද මෙකට ටිකක් ගැබුරු ධර්මයක්
     

    sachii

    Member
    Sep 17, 2008
    8,708
    268
    0
    Ĭǹ Ẏṑũř Ȟĕâřŧ
    මම දන්න තරමට සාමාන්‍ය පුද්ගලයෙකුට මේ දේ කරන්න බැහැ.

    අහේතුක උපතක් ලද කෙනක් නම් වෙන් කර ගන්න පුළුවන් (යම් සීමාවන් යටතේ ).

    උදා: උපතින් අන්ධ වෙන කෙනා අන්ධ වුනේ ගර්භනී කාලයේ පසු අවධියක (එනම් ප්‍රතිසන්ධියෙන් පසු ) ඇතිවූ සංකූලතාවයකින් නෙවෙයි නම් ඔහු අහේතුක කියලා හිතන්න පුළුවන්. එවිට අන්ධ වීමට බලපෑවේ කර්ම නියාමයයි (බීජ නියාමය නොවේ).

    ඊළඟට නාග යක්ෂ ආදී උපත් සියල්ල අහේතුකයි.
    මන් අහල තියන විදියට ත්‍රිහෙතුකයයි ද්විහෙතුකයයි අතර බැලුබල්මට වෙනසක් නැ. ඒත් ද්යාන ලබන්නට ගැබුරු ධරමය දාරනය කරගන්න විදිය අනුව තමයි එක තෙරුම් ගන්න පුලුවන් වෙන්නේ
     

    sachii

    Member
    Sep 17, 2008
    8,708
    268
    0
    Ĭǹ Ẏṑũř Ȟĕâřŧ
    රේරුකානේ චන්දවිමල හාමුදුරුවන්ගේ පන්සලේ වැඩ ඉන්න කුකුල්පනේ සුදස්සි හාමුදුරුවො රේඩියො එකේ බණ වලට නිතර කියන දෙයක් නම්;

    "තමන් කළ කුසල කර්මයක් හා ඉපදීමට සුදුසු තැනක්"

    නිතර නිතර සිහි කරන්න කියලා.මෙසේ සිත පුහුණු කිරීමෙන් මරණීය අවස්ථාවේ එය සිහියට නගා ගැනීමේ හැකියාව වැඩියි..ඒ නිසා සුගතියක ඉපදෙන්න තියෙන අවස්තාව වැඩියි...

    නරකද තමන්ගේ වියදමෙන් හොඳ දානයක් දීල උදේ හවස බුදුන් වඳින ගමන් ඒ පින්කමත් සිහි කළොත්...
    :rolleyes:

    ඔව් මාත් එක ගොඩාක් කල් ඉදන් අහල තියන දෙයක් සෝම හාමුදුරුවන්ගේ බණ වලදි . ඉතින් මන් නම් ඉස්සර ඉදන් එකට ලැස්ති වෙල ඉන්නේ :)
     
    • Like
    Reactions: lankanatha

    whizzkid

    Well-known member
  • Feb 21, 2009
    2,643
    172
    63
    ත්‍රිකොටික කුසලයක් යනු
    ත්‍රිකොටික කුසලයක් කරන විට
    ඒ කුසලයෙන් තමගෙ සිතට සතුටක් දැනෙන්න ඔනේ.
    ඥන සම්ප්‍රයුක්ත වෙනන්න ඔනේ තමා කරන කුසලය පිලිබද ..
    මනා නුවනින් ඒ කුසලය කරන්න ඔනේ
    අසන්කාරි හො සසන්කාරික ඒ කියන්නෙ කාගෙවත් මෙයවීමක්ට නෑතිව තමගේ කැමැත්තෙන් කරන්න ඔනේ
    ඊලගට කුසලය කිරීම ස්තුටක් අතිවෙන්න ඔනේ ඒ කුසලය නැවත නැවත සිහි කිරීමෙන් සතුටක් ලැබෙන්න ඔනේ.

    :yes: :yes: :yes:
     

    sachii

    Member
    Sep 17, 2008
    8,708
    268
    0
    Ĭǹ Ẏṑũř Ȟĕâřŧ
    Godak sathutui Mehema katha karana eka gena, Kathawena ekath loku pinak :)
    ඔව් ලොකු සතුටක් අපි මේ කතා වෙන දේවල් දිහා බලලා යමක් ඉගෙන ගන්න පුලුවන්නම්. ඇත්තම සතුටක් ගැඹුරු ධරමයක් ඉගෙන ගන්න ලැබිම :yes:
     

    whizzkid

    Well-known member
  • Feb 21, 2009
    2,643
    172
    63
    මහර අය කියන්නේ ගොඩාක් පවි කරන අය හොඩට සැපවත් ජීවත ගත කරන්ව කියල. එකට හෙතුව ජනක කරමයය්. ඒ කියන්නේ ඒ පුදගලය පරතිසන්දිය ලබන්න උපයොගිකරන කර්මය බලවත් කුසල කර්මයක් වෙන්න පුලුවන් අන්න එක නිසා ඒ පුදගලය සතුට්න් මරල මිනුස්සු මරලත් හොදින් ජීවත් වෙනව ඒත් එයට ඒ අකුසල කරමය විපක නොදෙනව නෙමේ. අපි කොතරම් කුසල් කරත් අකුසල් කරත් අපෙ ප්‍රත්සන්දිය නියම වෙන්නේ අපි මරනසන්න මොහෙතේ අතිවෙන කුසල හො අකුසල කරමය අනුවයි

    kesewethath karapu akusal ahosi wimak wunoth hera aewa apithekka ediriyata enawa... mey epadimedi sathutin hitiyath kala paw eelaga epadeem waladi paladenawa.. hodama karuna thamai eelagatath epadeemak thiyanawa kiyanne, palanudun akusalayak api pasupasa thiyanawa kiyana egiyak neda?

    just an idea, open for discussion...