අභිධර්ම සංගමය.

PUKARIS

Active member
  • Dec 12, 2016
    723
    78
    28

    පඨ්ඨාන ප්‍රකරනය ගැනනම් උත්තරයක් දෙන්න බෑ මචන්.

    ලෝභ කියන්නෙ අකුසල් චෛතසිකයක්.
    මෛත්‍රිය කියන්නෙ කුසල් චෛතසිකයක්.
    ධර්මයේ එන ප්‍රධාන සිද්ධාන්තයක් තමයි, කිසිම විටක කුසල් හා අකුසල් චෛතසික මිශ්‍ර සිත් ඇති නොවන බව.
    ඒක නිසා, ලෝභයයි මෛත්‍රියයි කවදාවත් එකම සිතක යෙදෙන්නේ නෑ.

    :):):):):)
     

    madhawavish

    Well-known member
  • Sep 18, 2014
    6,068
    1
    3,005
    113
    the universe
    දස කසිණ,දස අසුභ,ආනාපානසති,කායාගතාසති භාවනා 22 පටිභාග නිමිති 22ක් තියෙනවා, අනෙක් ඒවයෙ නෑනෙ....කර්මස්ථාන 40ටම අදාල පරිකර්ම නිමිති තියෙනවනෙ,...ඒ කියන්නෙ මූලිකව භාවනා කරන්න ගන්න අරමුණු....එතකොට අනිත් නිමිත්ත උද්ගහ නිමිත්තනෙ...ඒ ගැන කට්ටිය දන්නවද...අර උඩ කියපු භාවනා 22 ඇරුනම,....මෛත්‍රී භාවනාව,සීලානුස්සතිය වගේ එහෙක උද්ගහ නිමිත්තක් තියෙනවද........මන් පොත් වගේක බැලුව විස්තර කරල තිබුන් නෑ...
     

    Mayaratne

    Well-known member
  • Nov 24, 2014
    3,509
    344
    83
    මුල ඉදන්නම් කියවන්න ඔනැ හොද tread එකක්. ප්‍රශ්නත් අහනවා හොදේ!

    පුලුවන් තරම් කෙටියෙන් පැහැදිලි කරන්න පුලුවන් නම් කරුණු වඩා අගෙයි
    ;)
     

    Glonass16

    Well-known member
  • Aug 2, 2016
    518
    532
    93
    මැක්ස්,සමථය නැතුව විපස්සනා වඩන විදියකුත් තියනවා.. හිම මත ලිස්සනවා සහගල් ගැලවුන පාරක යනවා වගේ වෙනසක් තියෙන්නේ.. අරමුනේ හිත පවත්තන්න හරි අමරුයි.නමුත් සමහරු කරනවා. හේතු තියනව ඒවට..


    කට්ටියක් විවේචනය කරන හාමුදුරු නමක් ඉන්නේ.. උන්වහන්සේ ශුෂ්ක විදර්ශනාවෙන් නිරෝදයට පත්වුන හිමිනමක්.. (සමථය වඩන්නේ නැතුව කෙලින්ම විපස්සනාව වඩා)උන්වහන්සේට ධ්‍යාන නෑ.ඵ්ලය හේතුවෙන් ලැබු ඥාන තුනක් තියනවා.. ඒව උපයෝගීකරගෙන සත්වයින්ගේ ච්‍යුති,ප්‍රතිසන්ධි බලල මිනිස්සුන්ට සසර බිය ඇතිකරන්නේ.

    මේව මම උබලට කිව්වෙ,නොදැනුවත්කම නිසා පවුකරගන්න ඉඩ තියන නිසා.. එත් මට ලොකෙ මිනිස්සු හදන්න බෑ. එහෙම උත්සහකරන්නේත් නෑ.

    kauru hari pinwath yaluwek me hamuduruwange nama dannawanam mata kiyanna.

    Please. :sorry:
     

    ken4me

    Active member
  • Oct 9, 2014
    248
    87
    28
    ආනාපාන සති භාවනාව කරද්දි සිහිය තියන්නේ ආස්වාස ප්‍රාස්වාස සුලං රැල්ලට නෙවෙයි. සිහිය තියෙන්න ඕන පරිමුඛයේ. ඒ කියන්නේ, නාසයේ අග්‍රයට හෝ මුඛ නිමිත්තේ.
    අපිට කවදාවත් සුලං රැල්ලට සිත තියන්න බැහැ. මොකද ඒක භාහිර දෙයක්. සිහිය තියන්න පුලුවන් කාය ස්පර්ශයට.

    තවත් පැහැදිලි කලොත්, ආස්වාස ප්‍රාස්වාස සුලං රැල්ල ගැටෙන ස්ථානයට තමයි සිහිය තියන්න ඕන. ඒ ස්ථානය තමයි වැදගත්ම ස්ථානය. සති නිමිත්ත කියන්නෙ මෙතැනටයි. උදාහරනක් කිව්වොත්, අපි ඇස් 2 වසාගෙන තමන්ගේ නහය අග හෝ මුඛ නිමිත්ත සිහියට නගා ගත්තොත්, එනම් යම් කිසි චිත්තජ රූපයක් සිතේ මැවෙනවා. මෙන්න මේ චිත්තජ රූපයයි ප්‍රකට කරගන්න ඕන. මේ චිත්තජ රූපය පාවිච්චි කරල තමයි (guide line එකක් විදියට ) ආනාපාන සති භාවනාව කරන්නේ. එනම්, පරිමුඛයේ සිහිය තබාගෙන ආස්වාස / ප්‍රාස්වාස කරනවා.

    ඔබට සුලං රැල්ල හෝ වෙනත් ඕනම දෙයක් සිහියට නැගෙනවා... කියන්නේ, ආනාපාන සති භාවනාවෙන් ඉවත් උනාකියන එකයි.

    සමහර අයට විවිධ එළි පේනවා කියන එකෙන්ම කියන්නේ.. ආනාපාන සති භාවනාව අත හැරී ඇති බවයි. මොකද අපේ සිහිය තියෙන්න ඕන පරි මුඛයේ. විවිධ ආලෝක වල නෙවෙයි. ඉතින් උත්සහවත් වෙලා නැවත අපේ සිහිය පරිමුඛයට ගත යුතුයි.
     

    mmaxx

    Well-known member
  • Jun 11, 2007
    2,507
    1,612
    113
    ඌ.ඇස්.ඒ
    මේ මම වෙනත් thread එකක දාපු පැහැදිලි කිරීමක්. මෙතැනට අදාලයි කියල හිතුන.:)

    pm එකක් දැම්ම එකට thank you මචන්. නැත්නම් මට වැඩිය මේක බැලෙන්නේ නෑ.:)


    අභිධර්මයේ පරමාර්ථ ධර්ම(ඇත්තටම තියන දේවල්) 82ක් තියනව. චිත්ත, එහෙම නැත්නම් වික්ඤාන කියන්නෙ ඒ පරමාර්ථ ධර්ම වලින් එකක්. ඒක බෙදලවත්, වර්ග කරලවත් නෑ බුදුහාමුදුරුවො. මේ මුළු විශ්වයේ ඉන්න සියලුම සතුන්ට තියෙන්නෙ එකම වර්ගයේ විඤ්ඤාණයක්. නිර සතෙක්ට තියෙන්නෙත්, බල්ලෙක්ට තියෙන්නෙත්, මනුස්සයෝ වෙන ඔබ, මට තියෙන්නෙත්, දෙවියෙක්ට තියෙන්නෙත්, බ්‍රහ්මයෙක්ට තියෙන්නෙත්, බුදුන්ට තියෙන්නෙත් ඔය එකම වර්ගයේ වික්ඤාණයක්. එහෙම නැතුව එක්කෙනෙක්ගේ වික්ඤානයට මනසක් තියනව, තව කෙනෙක්ට එහෙම කෑලි නෑ කියල වික්ඤාණය බෙදන්න බෑ, වර්ග කරන්න බෑ.

    එතකොට හිතෙනවනෙ කොහොමද සත්වයින් එකිනෙකාට වෙනස් වෙන්නේ කියල?

    භවාංගය

    අපේ විඤ්ඤානය අරමුණු නොගන්න වෙලාවෙ(Dormant state එකේදි) පවතින්නෙ වික්ඤානයේ මූලික ස්වභාවයේ. මේකට තමයි භවාංගය, එහෙමත් නැතිනම් භවාංග සිත කියලත් කියන්නෙ. මේ භවාංගයට තමයි අරමුණු අරගෙන විඤ්ඤානය සිත් ඇති කරන්නෙ.

    මේ භවාංගය බොහොම පැහැදිලිනම්, ඔපවත්නම්, ඒකට ගන්න අරමුණත් බොහොම පැහැදිලි, නිවැරදි එකක් වෙනව.

    භවාංගයේ පැහැදිලි බව තීරණය කරන්නේ සත්වයෙක්ගෙ ප්‍රතිසන්ධියේදී කර්මය විසින්. ඒ ප්‍රතිසන්ධියේදී ඇතිවන භවාංගයේ ස්වභාවය ඒ භවයේ අවසානය වෙනකන් වෙනස් වෙන්නේ නෑ. සත්වයෙක්ට කර්මයෙන් පැහැදිලි භවාංගයක් ඇති කරනවානම්, ඒ සත්වයා උපත ලබන්නෙ මනුෂ්‍ය, දිව්‍ය ගෝ බඹ ලෝක වල.

    තිරිසනුන්ගේ භවාංගය මිනිසුන්ට වැඩිය පැහැදිලි බවෙන් අඩු නිසා තමයි උන්ගෙ සිත් වලට අරමුණ පැහැදිලිව ගන්න බැරි. උන්ගෙ භවාංග නිකන් යන්තම් ඔප වැටුණු කළු ගලක මතුපිටක් වගේ. ඒකෙන් බැලුවම ඇහැ මොන හැඩේද, කට මොන හැඩේද කියල පේනවා මිසක්, makeup එකක් දාගන්න තරම් සියුම්ව පේන්නෙ නෑ,. ඒක නිසා තමයි, පන දෙන්න වගේ හිටියත්, තරහ ගියාම බල්ල හපන්නේ. ජිවිත කාලයම මිනිස්සු කතා කරන දිහා කට ඇරගෙන බලාගෙන හිටියත් ඌට කතා කරන්න ඉගෙනගන්න බැරි.

    නිර සතුන්ගෙ භවාංග නිකන් යන්තම් ඔප වැටුන ලෑල්ලක මතුපිට වගේ. හෙවනැල්ලක් පෙනුනත්, කට කොහෙද, නහය කොගේද කියලවත් හොයන්න බෑ.

    මිනිසුන්ගේ භවාංග වානේ තහඩු පතුපිටක් වගේ. දෙවියන්ගේ භවාංග ඇලුමිනියම් තහඩු මතුපිටක් වගේ, භ්‍රමයින්ගේ භවාංග රිදී තහඩු මතුපිටක් වගේ.

    මේ නිසා තමයි සමාන්‍ය මිනිසුන්ට සියුම් ශරීර ඇති දෙවියන් නොපෙනෙන්නේ, දෙවියන්ට අති සියුම් ශරීර ඇති බ්‍රහ්මයින් නොපෙනෙන්නේ. උඩට යන්න යන්න, භවාංගයේ පැහැදිලි බව වැඩි වෙන නිසා, එයට ගන්න පුළුවන් අරමුණේ සියුම් බව වැඩි වෙනව.


    ප්‍රඥාව

    ප්‍රඥාව කියන දේ ගන්න පුළුවන් උදාහරණයක් විදිහට භවාංගයේ ඔපය විදිහට. මනුෂ්‍යයින්ගේ ඉඳල උඩට සත්වයාට හැකියාව තියනව ප්‍රඥාවෙන් තමන්ට ප්‍රතිසන්ධියේදී ලැබුණු භවාංගය ඔප දමන්න. මනුෂ්‍යය්ක්නම්, අර වානේ තහඩුවෙන් තමන්ගෙ චායාව දිහා බලල, ඇද තැන් හඳුනාගෙන, ඇද හරමින්, තහඩුව ඔප දැමීම. මේ ඔප දැමීම හරියට කලොත්, අර හරියට ඔප නොදැමුණු රිදී තහඩුවෙන් පේනවට වඩා හොඳට පේන්න වානේ තහඩුව ඔප දමන්න පුළුවන්. හැබැයි අර තහඩුවේ පලුදු ගොඩක් තියනවනම්, හරියට ඇද අරින්න අවශ්‍ය තරම් චායාවක් ඒ තහඩුවෙන් ගන්න බෑ. මේ නිසා තමයි සමහර අය කොච්චර බුදුන්ගෙන් බණ ඇහුවත්, සෝවාන් වෙන්න බැරි උනේ.


    බුදුන්ගේ භවාංගය

    100% ක් පලුදු, අඩු පාඩු නැති තහඩුවක් මෙන් භවාංගයක් කර්මයෙන් ජනිත කරන්නේ බුදුවීමට අවශ්‍ය තරම් කර්මයක් රැස් කරගත් සත්වයෙක්ට පමණයි. මේ 100%ක් පිරිසිදු තහඩුව 100%ක් ඔප දැමීම තමයි බුදුවීම කියන්නෙ. මේ දෙකම 100%ක් පිරෙන්නේ බුදුරජාණන්වහන්සේ කෙනෙකුට පමණයි. ඒ නිසා තමයි, අති සියුම් වූ මේ සංසාරේ සත්‍යය නිවැරදිව දැකල නිවන් මග සොයාගැනීම බුදුන්ට පමණක් කල හැකි වෙන්නේ.

    ඇයි බුදුන් මනු ලොව පමණක් පහල වන්නේ?

    බුදුවීමට අවශ්‍ය ප්‍රඥාව පිරීමට මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව අවශ්‍යයි. දුක හා සැප සමව විඳින්න පුළුවන් එකම ලෝකය මනුෂ්‍ය ලෝකය. ඒ නිසයි බුදුන් මනුලොව පමණක් පහල වන්නේ.

    දෙවි බඹුන්

    මම අර කලින් කිව්වනෙ මනුෂ්‍ය භවාංගය වානේ වගේනම්, දෙවියන්ගේ ඇලුමිනියම් වගේ, බ්‍රහ්මයින්ගේ රිදී වගේ කියල. ඒ නිසා දෙවියන්ට සහජයෙන් සියුම් ධර්ම කරුණු අවබෝධ කරගැනීමේ හැකියාව මනුෂ්‍යයෙක්ගේ සහජයට වඩා වැඩියි. බ්‍රහ්මයින්ගේ සහජය දෙවියන්ට වඩා වැඩියි. මේ නිසා තමයි දෙවි බඹුන් කොටි ගණන් බුදුන්ගේ එක ධර්ම දේශනාවෙන් මාර්ගඵල ලැබුවේ. ඒ නිසා ත්‍රිපිටකයේ ඕනෑ තරම් අවස්ථා තියනව දෙවියන්, බ්‍රහ්මයින් බුදුන් හා රහතුන්ගෙන් අති සියුම් හා ගැඹුරු ධර්ම කරුණු විමසපු.

    ඒ එක්කම මතක තියාගන්න ඕන, රිදී තහඩුව උනත්, පැල්ලම් වැඩිනම්, ඇද ඇරල ඔප දමන්න ආයාසයක් ගත්තේ නැත්නම්, පැල්ලම් නැති වානේ තහඩුවක් ඔප දාල ඊට වඩා හොඳට අපේ මුණ බලාගන්න පුළුවන් බව.

    අති ශෝක්තිය?

    මාත් කාලයක් ත්‍රිපිටකයේ ගොඩක් තියෙන්නෙ අතිශෝක්තිය කියල හිතුව. නමුත් අභිධර්මයෙන්, තර්කාන්විතව, ප්‍රාතිහර ඇතිවන්නේ කොහොමද, සෘධි බලය වැඩ කරන්නේ කොහොමද, දෙවුලොව, බඹලොව, නිර ඇති වීම, සක්‍ර, මාර සත්වයින්ගෙ ස්වභාවය හා ඇති වීමට හේතුව වගේ දේවල් පැහැදිලි වෙනව.
    ඒක නිසා ඔබ පිළිගැනීමට අපහසු දෙයක් ත්‍රිපිටකයේ දැක්කොත්, ඒකත් එක්ක ගැටෙන්නේ නැතුව, අනෙක් තැන් වලින් තමන්ගෙ ප්‍රඥාව වැඩි කරගන්න.

    එහෙම නැතුව තමන්ගෙ අවබෝධ මට්ටමින් ඒව බොරු විදිහට දැකල, තමන්ගෙ අවබෝධ මට්ටමින් ඒ වෙනුවට දේවල් ආදේශ කරන්න ගියොත් වෙන්නේ ධර්ම කරුණු පරස්පර වෙලා, නිවන තව දුර කරගන්න එක.

    ඒව බොරු, පරස්පර දේවල් විදිහට දකිනවට වඩා, ඒ තවමත් තමන් අවබෝධකරනොගත් කොටස් ලෙස සලකල ඉස්සරහට ගියොත් සෑහෙන දුර යන්න පුළුවන්. ;)


    P.S-මේ විස්තර කිරීමත් සම්පුර්ණ විස්තරයක් නෙමෙයි. ඕනෑවට වඩා සරල කරපු උත්තරයක් මම මේ දීල තියෙන්නෙ. ඒක නිසා පුලුවන්නම් ඔබම ධර්ම කරුණු විමසල මේ ටික අවබෝධ කරගන්න එක තමයි වඩාත් හොඳ.
     

    selinux57

    Active member
  • Jul 19, 2016
    416
    134
    43




    පෙරේදා පොඩි ඩිස්කශන් එකකදී මට ඇසුනදෙයක් මේක..
    මේ ඩිශ්කශන් එකර පාදක වෙලා තියෙන්නේ , තුන්වැනි ආර්‍ය පුද්ගලයාට කාම රාග නෑ කිව්වත්, අනාගමී අයකු කෑමක් සෑදීමට ආසාබව කියාතිබීඑම නිසා ගැටලු සහගත් තත්වයක් පැන නැගීමයි. ඒනිසා එසේ වුයේ කොහොමද කියක බලද්දී බුද්ධ දේශනාවී පහත පරිදි සදහන් බවයි කියැවුනේ.(මේ පිලිබදව ඔයාලත් හොයලා බලන්න )

    දස සන්යෝජන -
    - සක්කාය දි/විචිකිච්චා/සීලබ්බත ප/කාම රාග/පටිග (ඕරම්බාගීය සන්යෝජන )

    - රුප රාග/ අරුප රාග/ මාන / උද්දච්ච/ අවිද්‍යා



    පන්ච කාම (කාම)

    - රුප කාම/ ශබ්ද කා/රස/ගන්ද/පොට්ටබ්බ

    කාම රාග යනු ( 10 සන්යෝජන වලින් 4 වැන්න )
    - පන්ච කාමයන් අග්‍රකර ගැනීමේ ස්වභවය


    ------------------------------පන්ච-කාම---කාමරාග
    1 සෝවාන් පුදගලයා.------ඇත--------ඇත
    2 සකුර්දගාමී-----------------ඇත--------තුනී
    3 අනාගාමී-------------------ඇත---------නැත
    4 අරහත්--------------------- නැත--------නැත



    එනම්,
    සෝවාන් පුද්ගලයා, පන්ච කාමය අග්‍ර කිරීමක් කරයි..
    තව වචනයකින් කිව්වොත් ඔහු කාම-රාග ඇතිකරගනී.

    සකුර්දාගාමී පුද්ගලයා පන්ච-කාමය( රුප කාම/ශබ්ද කාමය/ගන්ද....) අග්‍ර කරගැකිරීම මදය.
    තව විදියකට කිව්වොත් එනම් ඔහුතුල කාම-රාග මදය

    අනාගාමී කෙනා තුලත් පන්ච කාමය තිබුනත් එය( පන්ච කාමය ) අග්‍ර කරගැනීමක් සිදුනොවන බව (උඩ වගුව )
    උදාහරනයක් ලෙස, අනාගාමී කෙනාගෙන් මෛතුන්‍ය සේවනයක්( පොට්ටබ්බ කාමය ) සිදු නොවනවාමයි කිය කිසිතැනක සදහන් නැතිබව.


    රහතන් වහන්සේ තුල පන්ච කාමය අග්‍ර කරන්නට තබා උන්වහන්සේතුල පන්ච කාමයද නැතිබව..
    රහතන් වහන්සේ දැන දැනම මෛතුන්‍ය සේවනයක් නොකරන බව.නමුත් කවුරුහෝ බලෙන් කලොත් එසේ සිදුවිය හැකි බව.



    දෙයක් කියන්න ඔනි, මේක මේසම්බන්දයෙන් කෙනෙක් අසාතුබුන හිනදයි මේක දැම්මේ,ධර්ම දැනුම පිනිස.
    නමුත් මේව නිවනටනම් කිසිම අදාලත්වයක් නැහැ.
     
    Last edited:

    selinux57

    Active member
  • Jul 19, 2016
    416
    134
    43
    දස කසිණ,දස අසුභ,ආනාපානසති,කායාගතාසති භාවනා 22 පටිභාග නිමිති 22ක් තියෙනවා, අනෙක් ඒවයෙ නෑනෙ....කර්මස්ථාන 40ටම අදාල පරිකර්ම නිමිති තියෙනවනෙ,...ඒ කියන්නෙ මූලිකව භාවනා කරන්න ගන්න අරමුණු....එතකොට අනිත් නිමිත්ත උද්ගහ නිමිත්තනෙ...ඒ ගැන කට්ටිය දන්නවද...අර උඩ කියපු භාවනා 22 ඇරුනම,....මෛත්‍රී භාවනාව,සීලානුස්සතිය වගේ එහෙක උද්ගහ නිමිත්තක් තියෙනවද........මන් පොත් වගේක බැලුව විස්තර කරල තිබුන් නෑ...

    ඒගැන දැකලනෑ තමයි. ගොඩක් වෙලාවට විස්තර වෙන්නේ ආනපනසතියෙන් ගෝ දස කසිනවලින් ධ්‍යානවලට යන හැටි.සමහරවිට අනිත්වාගෙන ධ්‍යාන ගන්න එක ප්‍රසිද්ධනැත්තේ, උඩකිව්ව භවනාවලින් පමනක්ම විතරයි සියලුම ධ්‍යානවලට යන්න පුලුවන් නිසා.
     
    Last edited: