අද කාලේ මහණ උනා කියලා වැඩක් තියෙවි කියලා මම හිතන්නේ නෑ බන්. බුදු හාමුදුරු මේ කාලේ හිටියා නම් මම අනිවා දැනටම මහණ වෙලා නමුත් දැන් සාසනයේ ඉන්න හාමුදුරුලගෙයි, අපෙයි වෙනසක් නෑ. හාමුදුරුලා ෆේස් බුක් ඉන්නවා, සාමාන්යය යුනිවර්සිටි වල ඉගෙන ගන්නවා, පිකටින් කරන්නවා, කෙල්ලෝ එක්ක බුකියේ පික්ස් දානවා, යුටියුබ් එකේ ඉන්නවා, සල්ලි හොයනවා, බිස්නස් කරනවා, පන්සල් මාළිගා වගේ තියාගෙන ඉන්නවා. සමහර අය ගෑනුත් තියාගෙන ඉන්නවා.
කලින් එකෙක් කිව්වා වගේ ආරන්යයක නම් මහණ උනත් කමක් නෑ, නමුත් අද කාලේ එහෙමත් මහන වෙන්න කිසිම හේතුවක් නෑ. මිනිස්සු යමක් කරන්නේ, ඒකේ ප්රතිඑල පේන්න තියෙනවා නම් විතරයි. බුද්ධාගමේ අරමුණ මොකක්ද? නිවන් දැකලා සසරින් එතෙර වීම. නමුත් අද කාලේ එහෙම උගන් වන හාමුදුරුලාගෙන් කීයෙක් කීදෙනාද අඩුම ගානේ සෝවාන්වෙලා වත් තියෙන්නේ.? මල්වතු, අස්ගිරි හාමුදුරුලා අඩුම ගානේ යම් කිසි ධ්යනයක් වත් ලබලා තියෙන අයද? හරිනම් ඉහළම නිළ දරණ හාමුදුරුලා රහත් වෙලා තියෙන්න ඕනේ. විශ්ව විද්යාලයක උනත් උපකුලපති කෙනෙක් ගත්තම ඉහළම උපාධි තියෙනවා.
මේවා ඉතින් කවුරු කථා කරන්නේ නෑ, නමුත් හැම බෞද්ධයෙක්ම වගේ දන්න දේවල්. අද කාලේ බුද්ධාගමේ එහෙම ප්රතිඑලයක් ගන්න පුලුවන් දෙයක් නෑ. බුදුන්ගේ කාලේ දඹදිව කෝටි ගණන් සෝවාන් වෙච්ච මිනිස්සු ඉදලා තියෙනවා කියනවා, ලක්ෂ ගණන් රහතුන් ඉදලා තියෙනවා කියනවා. නමුත් අද කීයෙන් කීදෙනාද සෝවාන් වෙලා තියෙන්නේ, හරියට භාවනාවක්වත් කරන්නේ? මම නම් දැකලා නෑ සෝවාන් වෙච්ච වත් හාමුදුරු කෙනෙක්. රහතන් වහන්සේලා නම් හොයාගන්නත් නෑ. සමහරු නම් කියනවා, ඒ ගොල්ලෝ ඉන්නේ කැලෑ වල, ගල්ගුහා වල හැංගිලා කියලා. නමුත් බුද්ධකාලේ බලනකොට බුදුහාමුදුරුම කියලා තියෙනවා භික්ෂූන්ට පුලුවන් තරම් මිනිස්සුන්ට දහම් දෙසන්න, එකම මගම දෙනමක් යන්න එපා කියලත්. බුදු හාමුදුරු කිසිම තැනක කියලා නෑ රහතන් වහන්සේලාට හැංගිලා ඉන්න කියලා. තවත් සමහරු කියනවා රහතන් වහන්සේලා තමන්ගේ රහත් භාවය කාටවත් කියන්නේ නෑ. ඒකත් සම්පූර්ණ වැරදි කථාවක්, බුදුහාමුදුරු යමහා මහා පෙළහර පෑවේ දෙවිවරු බුදුන්ගේ බුද්ධත්වය සැකකරපු නිසයි, පළවෙනි ධර්ම සංඝායනාවේදි ආනන්ද හාමුදුරු රහත් උනාම ඒක මිනිස්සුන්ට පෙන්වුවේ පොළව යටට කිදා බැහැලා තමන්ගේ අසුන ලගින් පොළවෙන් උඩට මතුවෙලයි. මිනිස්සු යම් කිසි රහතෙක්ගේ රහත්භාවය සැකකරන කොට, ඒක ඔප්පු කරලා පෙන්වන එක බුද්ධාගමට පටහැනි නෑ, පටහැනි වෙන්නේ තමන් රහත් කියලා ලාභ සත්කාර ගන්නවා නම් විතරයි. එතකොට කවුරු හරි හාමුදුරු කෙනෙක් රහත් වෙලා නම්, ඒ හාමුදුරු කරන්න ඕනේ ගමක් ගමක් ගානේ ගිහින් මිනිස්සුන්ට දර්මය දේශනා කරලා මිනිස්සුන්ව සසරින් ඉතෙර කරවන්න උත්සහා කරන එකයි, කවුරු හරි තමන්ගේ රහත් භාවය සැක කරාම ඒක සෘධිබලය පෙන්වීම හරහා ඔප්පු කිරිමයි. සිරාවට මම කියන්නේ, කොටුවේ ස්ටේෂන් එකේ අහස උඩ සෘධිබලය පාලා මේ අද කවුරු හරි පෙන්වුවොත්, ලංකාවේ සිංහල බෞද්ධයෙන්ගෙන් දහස් ගාණක් එවලේම මහණ වෙයි. අනිවා මමත් යනවා එතකොට එවලේම මහණ වෙන්න. ප්රතිඑල පේන්න තියෙනවා නම් මිනිස්සු මහණ නොවි ඉන්නේ නෑ. නමුත් අද ප්රතිඑල පේන්න නෑ. ඉතින් මිනිස්සු මහණ වෙන්න වැඩියේ කැමති නෑ. මහණ උනා කියලා නෑ, ලෙඩක් හැදුනම බෙහෙත් ගන්න සල්ලි ඕනේ. ඉතින් අද හොදම දේ හැටියට මිනිස්සු හිතන්නේ සල්ලි හොයන එකයි. ලක්ෂයක් දෙකක් බැංකුවේ තියෙනවා නම්, දරුණුම ගණයේ ලෙඩක් හැදුනොත් මිසක්, මොන ලෙඩේ හැදුනත් බෙහෙත් ගන්න පුලුවන්.
