පින්වත් මිතුර,
මනා ප්රශ්නයක්.
පටිච්වසමුප්පාදයේ පෙන්වන්නේ අවිද්යා සහගත වීම නිසා දුක (එනම්, සසර) සකස් වෙන හැටිනෙ.
පොඩ්කට අපි තරමක් වෙනස් විධීයකට බලමු...
අපි මේ මොහොත ගත්තොත්, අපට ආයතන තියෙනවා නේ; එතැන ඉඳන් ආයතන වල ක්රියාවලිය ඔස්සේ දුක හැදෙන හැටිත් බලන්න පුළුවන්. ඇතැම් විට ඒක තේරුම් ගන්න පහසු වෙයි.
උදා:
1. ඇසට රූපයක් වැටුනාම, ඇසේ දැනීමක් (
විඤ්ඤාණයක්) ඇති වෙනවා;
2. ඒ තුනේ එකතු වීම
ස්පර්ශයයි;
3. එම රූපය සැප සහගත ස්පර්සයක් නම් සැප විඳීමක් දැනෙනවා, දුක නම්..., දුක් සැප රහිත නම්... (
වේදනාව)
4. ඒ රුපයේ විවිධ නිමිති දැන ගන්නවා (
සඤ්ඤාව) (මේ සියල්ල විඤ්ඤාණයෙන් ම යි දැන ගන්නේ)
5. හඳුනා ගත් රුප ගැන
චේතනා පහළ වෙනවා
6. (මතක නෙ, අප අවිද්යාසහගත යි නෙ, ඒ හින්දා) විඳින දේ ගැන අයෝනිසෝමනසිකාරය නෙ තියෙන්නෙ... ඉතින් ඔය රූපයම සිතින් පිළිගන්නවා (
අභිනන්දති)
, ගුණ කියනවා (
අභිවදති) - ඔහොම නෙ අප යමකින් සතුටු වෙන්නෙ? - සිත බැස ගන්නවා (
අජ්ඣෝසාය තිට්ඨති); මොකද වෙන්නේ?
තණ්හාව ඇති වෙනවා...
මේ වගේම යි අනෙක් ආයතන සම්බන්ධයෙනුත්...
මෙහෙම ආයතනවල ක්රියාවලිය බලන කොට
අවිජ්ජාව නිසා විඤ්ඤාණය නාම-රූපයේ බැසඟෙන ඉන්නා ආකාරය ආදිය ඍජුවම පේන්නේ නෑ නේ...
එසේ සියුම් ලෙස විග්රහ වෙනවා: අවිද්යාව, සංස්කාර, විඤ්ඤාණ, නාම-රූප ලෙසින්...
අපි ඒවා ඉදිරියේදී සොයා බලමුකො.මේ ගැන වැඩිදුර දැන ගන්න, නළ කලාප සහ මහා නිදාන සුත්ර ඉතා අගෙයි.
එයට පෙර ආයතන ඔස්සේ තණ්හාවත්, එයින් උපාදාන, භවය, ජාති සහ ජරා මරණ සැදෙන ආකාරයත් නුවණින් විමසා තේරුම් ගන්න එක පහසු වේවි කියා හිතෙනවා...
පින්වත් මිතුර,
ඔබ දැනටමත් ජීවිතයේ විශාල පෙරලියක් කර ඇති බව හැඟෙනවා.
සද්ධර්මය අවංකවම පුරුදු කර ගන්න ඕනෙ නම්, ඒ කී දේ ඉතා පහසුවක් වේවි.
ඒ සම්බන්ධයෙන් නිසි තීරණයකට එන්න ඔබට ශක්තිය, වාසනාව, ධෛර්යය ලැබේවා.
ධර්මයේ රසය තව තවත් දැනේවී එය නුවණින් විමසන කොට
මේ සියල්ල සංදිට්ඨික යි; නිසි මාර්ගයට වැටෙන්න පුලුවන් වුණොත්, අපට කරන්න තියෙන්නේ කලබලයක් නැතිව සුවසේ එය පුහුණු කර ගෙන යන්න යි.
තෙරුවන් සරණයි!
