මමත් උඹ වගේ තමයි හිතන්නෙ ..
මම වෙලාවක කැමති ඔහොම හිතෙන උන් සේරම එක තැනකට අරං පොඩි රිසර්ච් එකක් කරන්න බං..
මෙහෙම හිතෙන්න එක්කෝ අපෙ ජීවිතේ එක්ස්පීරියන්ස් , ට්රවුමා, එක්කො අපේ බ්රේන් කෙමිකල් ලෙවල්ස් වල බලපෑමක් තියෙනව කියල මට සැක හිතෙනව..
ගොඩක් වෙලාවට ඕවතින්කර්ස්ල, ADHD , මේජර් ඩිප්රෙශන් , anxiety එපිසෝඩ් කොමන් ලක්ශනයක් මෙහෙම හිතන උන්ගේ..
ඒ වගේම මම තරයේ විශ්වාස කරන දෙයක් තමයි මේක boredom එකත් එක්ක එන දෙයක්.. එක ගෙස් එකක් තමයි මෙහෙම හිතන අයට ජීවිතේ රූටින් හදාගෙන ජීවත් වෙන්න අමාරුයි, හැම වෙලේම අලුත් දෙයක් ඕන, රූටින් එකකට වැටිල කාලයක් යනකොට මේ එක්සිස්ටෙන්ශනල් ක්රයිසිස් එක එනව. නමුත් "අලුත්" කියන දේ මොලේට දැනෙනකොට ඕක නැති වෙනව. මේකට අර කලිං කිව්ව වගේ එක්කො ට්රවුම එක්කො මොලේ කෙමිකල් ඉම්බැලන්ස් එක බලපානව. සාමාන්ය මිනිහෙක්ට ඕක කිව්වට තේරුම් ගන්න අමාරුයි, මොකද එහෙම අවුලක් නැති මිනිස්සුන්ට රූටින් එකක් කියන එක තමයි සාමාන්යය දෙය. රූටින් එකට බාදා වෙනකොට තමයි සාමාන්ය මිනිස්සුන්ට එක්සිස්ටෙන්ශන්ල් ක්රයිසිස් එන්නේ..
උදාහරණයක් විදිහට සාමාන්ය්ය මනුස්සයෙක් හැදිල තියෙන්නෙ රූටින් එකක් හදාගෙන ඒ රූටින් එක අනුව වැඩ කරමින් ජීවත් වෙන්න. මේකට මොලේ executive functions පාවිච්චි කරනව.. මේක ඉතාම වැදගත්.. හැබැයි මේ මොලේ executive functions වල අවුලක් තියෙනව නං මනුස්සයට කොච්චර කරත් routine එකක් අනුව වැඩ කරන්න අමාරුයි. අනේ මන්ද මට මේක මෙහෙම ටයිප් කරල කියන්න තේරෙන්නෙ නෑ ඔලුවෙ තියෙන දේ..
කොහොම හරි උඹලට මෙහෙම හිතෙනව නං මගේ තියරිය අනුව විය යුත්තෙ තමන්ගෙ මොලේට හැම වෙලේම අලුත් අත්දැකීම් දෙන එක. ඒක එක්කො ට්රැවල් කිරීම වෙන්න පුලුවන්, එක්කො තමන් වැඩ කරන පරිසරය නිතරම වෙනස් කිරීම වෙන්න පුලුවම්, අලුත් අලුත් දේවල් වලට පුරුදු වෙන එක ඇබ්බැහි වෙන එක වෙන්න පුලුවන්.. (ඒ කිව්වේ අලුත් හොබීස්, ගේම්ස් ) ... කොහොම හරි මොලේට අලුත් අත්දැකීම් , ඉන්ෆොර්මේශන් , ෆීලින්ග්ස් තමන්ගෙ බාහිර පරිසරය වෙනස් කිරීම තුලින් ලබා දෙනව නං උඹලට ඔහොම හිතෙන එක අඩු කරගන්න පුලුවන්. හැබැයි පුතේ මේ ඔක්කොම තාවකාලිකයි. මැරෙනකම්ම මේ එක්සිස්ටෙන්ශනල් ක්රයිසිස් එක එනව, යන්ව උඹල අපිට ජීවිතේ එක රූටින් එකකට වැටිල කම්මැලි හිතෙන හිතෙන වෙලාවට. උඹ සාර්තක සල්ලි තියෙන මිනිහෙක් උනත් දුප්පත් සල්ලි නැති මිනිහෙක් උනත් ඕක ඔහොමයි.
ගොඩක් වුන් සල්ලි මතක් කරල තිබ්බ හින්ද කියන්නේ, සල්ලි තියෙනව නං ඔය හැඟීම ජීවිත කාලෙම මගහැරගන්න ලේසී. මොකද සල්ලි වලින් උඹට මොලේට ලේසියෙන් අලුත් අත්දැකීම් අරං දෙන්න පුලුවන්. හැබැයි ඔතන උඹේ අර උඩ කිව්ව වගේ executive functions වල අවුලක් තියෙනව නං පොඩි කන්ෆ්ලික්ට් එකක් තියෙනව. මොකද එක්සෙකටිව් ෆන්ක්ශන්ස් උඹේ හරියට වැඩ නෑ කියන්නේ, උඹට සල්ලි හොයන්න ටිකක් අමාරුයි .. සාමාන්ය්ය මිනිහෙක්ට වඩා ටිකක් වැඩි වෙහෙසක් දරන්න වෙනව සල්ලි හොයන්න ...
අනේ මන්ද කෙටුවා කෙටුවා... ඔලුවෙ තියෙන ඒව ඒ විදිහටම කොටන්න අමාරුයි ..
රිටලින් ගත්ත එකෙං හැබැයි ගොඩක් දේවල් ඉගෙන ගත්ත, පස්සෙ දාන්න ඕන ත්රෙඩ් එකේ මොකද වුනේ කියල
