ලිපිඩ් ප්රොෆයිල් එකේ LDL වලට බය උන කාලේ ඉවරයි.
ඇමරිකාවත් කියන්නෙ මස් මාලු බිත්තර සහ සම්පූර්ණ යොදය සහිත කිරි බටර් චීස් රතු මස් කන්න කියලා.
අපේ පසුගාමී පෝස්නවේදීන් තාම හනමිටිය බිමින් තියන්න ලෑස්ති නෑ.
ඒ උනත් එයාලට අකමැත්තෙන් උනත් WHO කියන දේ කරන්න වෙනවා.
TG/HDL අනුපාතය, LDL-C වලට වඩා හොඳින් හෘද රෝග අවදානම පුරෝකථනය කරයි
මිනිස් සාක්ෂි සහිත කායික විද්යාත්මක සාධාරණීකරණය
(Physiological justification)
1. LDL-C මගින් මනින්නේ කොලෙස්ටරෝල් ප්රමාණය පමණි - රෝග අවදානම නොවේ
LDL-C මගින් මනින්නේ LDL අංශු තුළ ඇති කොලෙස්ටරෝල් බර ප්රමාණය මිස පහත දෑ නොවේ:
LDL අංශු සංඛ්යාව (LDL particle number)
LDL අංශුවල විශාලත්වය (LDL particle size)
Remnant lipoproteins (ඉතිරි වන ලිපොප්රෝටීන)
ඉන්සියුලින් ප්රතිරෝධය නිසා ඇතිවන අසාමාන්ය ලිපිඩ මට්ටම් (Dyslipidemia)
බොහෝ අධ්යයනවලින් පෙනී යන්නේ ධමනි සිහින් වීමේ (Atherosclerosis) අවදානම සමඟ සමීපව සම්බන්ධ වන්නේ LDL-C නොව, LDL අංශු සංඛ්යාව (apoB) බවයි.
ප්රධාන සාක්ෂිය:
Sniderman et al. පෙන්වා දුන්නේ LDL-C සහ apoB අතර ඇති අසමානතාවය නිසා LDL-C මගින් රෝග අවදානම අවම කොට තක්සේරු කරන බවයි.
Journal of the American College of Cardiology, 2011
2. TG/HDL අනුපාතය මගින් ඉන්සියුලින් ප්රතිරෝධය සහ රෝගකාරක ලිපිඩ තත්ත්වයන් පිළිබිඹු කරයි
ඉහළ TG/HDL අනුපාතයක් මගින් පහත දෑ පෙන්නුම් කරයි:
අක්මාවේ ඉන්සියුලින් ප්රතිරෝධය (Hepatic insulin resistance)
අධික ලෙස VLDL නිෂ්පාදනය වීම
ට්රයිග්ලිසරයිඩ් ශරීරයෙන් ඉවත් වීමේ අපහසුව
කුඩා ඝන LDL (small dense LDL - sdLDL) අංශු සෑදීම
සාමාන්ය LDL-C වැඩි වීමට වඩා මෙම තත්ත්වය හෘදයාබාධ ඇති කිරීමට ඉතා බලපායි.
සාක්ෂිය:
McLaughlin et al. පෙන්වා දුන්නේ TG/HDL යනු ඉන්සියුලින් ප්රතිරෝධය හඳුනාගත හැකි විශ්වසනීය සලකුණක් බවයි.
Circulation, 2003
3. TG/HDL අනුපාතය කුඩා ඝන LDL (sdLDL) සහ apoB සමඟ දැඩි ලෙස සම්බන්ධ වේ
කුඩා ඝන LDL අංශු (Small dense LDL):
ධමනි බිත්ති තුළට පහසුවෙන් ඇතුල් වේ.
ඉක්මනින් ඔක්සිකරණය වේ (Oxidize).
LDL ප්රතිග්රාහක (Receptors) සමඟ කාර්යක්ෂමව සම්බන්ධ නොවේ.
සාක්ෂිය:
da Luz et al. පෙන්වා දුන්නේ LDL-C වලට වඩා TG/HDL අනුපාතය මගින් sdLDL වර්ගය සහ හෘද රෝග වඩාත් නිවැරදිව පුරෝකථනය කළ හැකි බවයි.
Atherosclerosis, 2008
4. LDL-C වලට වඩා TG/HDL මගින් හෘදයාබාධ ඇතිවීමේ අවදානම වඩා හොඳින් පවසයි
දිගුකාලීන පර්යේෂණ අනුව TG/HDL මගින් පහත දෑ පුරෝකථනය කරයි:
හෘදයාබාධ (Myocardial infarction)
කිරීටක හෘද රෝග (Coronary heart disease)
හෘද රෝග නිසා සිදුවන මරණ
සාක්ෂිය:
Gaziano et al. (Physicians’ Health Study): LDL-C වලට වඩා TG/HDL හෘදයාබාධ පිළිබඳ ප්රබල පුරෝකථනයක් බව පෙන්වා දුන්නේය.
Circulation, 1997
5. දියවැඩියාව සහ පරිවෘත්තීය සින්ඩ්රෝමය (Metabolic Syndrome) හමුවේ උපරිම කාර්යක්ෂමතාව
ඉන්සියුලින් ප්රතිරෝධය ඇති අවස්ථාවලදී LDL-C මට්ටම "සාමාන්ය" අගයක තිබිය හැකි නමුත් රෝග අවදානම ඉතා ඉහළය.
සාක්ෂිය:
දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව ඇති රෝගීන්ගේ හෘද රෝග අවදානම LDL-C වලට වඩා TG/HDL මගින් වඩා හොඳින් පුරෝකථනය කරයි.
Diabetes Care, 2011
ප්රායෝගික සායනික අර්ථ නිරූපණය (TG/HDL Ratio)
අවසාන නිගමනය
LDL-C යනු කොලෙස්ටරෝල් අඩංගු "භාජනය" මැනීමක් පමණි.
TG/HDL යනු ශරීරයේ පරිවෘත්තීය ක්රියාවලියේ දෝෂ පෙන්වන සලකුණකි.
ධමනි සිහින් වීම සිදුවන්නේ LDL-C නිසාම නොව, ඉන්සියුලින් ප්රතිරෝධය, apoB බර සහ ඉතිරි වන රෙම්නන්ට් (Remnant) අංශු නිසාය.
විශේෂයෙන් වර්තමාන ඉන්සියුලින් ප්රතිරෝධී සමාජය තුළ, LDL-C වලට වඩා TG/HDL අනුපාතය හෘද රෝග අවදානම ඉතා නිවැරදිව පෙන්වා දෙයි
.
Dr. Janaka Wannaku
