අද අපි පොඩ්ඩක් කතාකරමු මොනවද මේ "Hatch Covers On Ships" කියන්නේ කියලා. වෙනදා වගේම මේකත් සරල කෙටි ලිපියක්.
ඔයාලාත් දන්නා දේවල් සුපුරුදු පරිදි නුලට යොමුකරන්න. තුති
මුහුදු සහ ජල මාර්ග හරහා භාණ්ඩ ප්රවාහනයය කිරීමේදී දිගුකාලීනව සහ ආරක්ෂිතව ප්රවාහනය කිරීම ප්රබල කොන්දේසියකි. එනම් පැටවුමේ සිට භාණ්ඩ හැකිතාක් දුරට, නැවට ලැබුණු විට පැවැති හොඳ තත්ත්වයේ සහ පිළිවෙලට ගමනාන්තයට ලගාවිය යුතුය. මුහුදු ප්රවාහනය මගින් ආරක්ෂිතව භාණ්ඩ ප්රවාහනය කර ගැනීම සඳහා යොදාගනු ලබන එක් ක්රමයක් නම්, හච් ආවරණ මගින් ආරක්ෂා කර ඇති තොප්පි හෝ භාණ්ඩ රඳවනයන් තුළට පැටවීම මගින් මූලද්රව්ය වලින් භාණ්ඩ ආරක්ෂා කිරීමයි.
ඉතින් මේක සරලවම යාත්රාවක බාවිතා කරන දොරක් එහෙම නැත්නම් වහලක් කියලා හදුන්වන්න පුළුවන්. "Cargo hatch" යනු යාත්රාවක භාණ්ඩ රඳවනයට (Cargo Hold) හෝ නැවේ වෙනත් පහළ කොටසට (lower part of the ship) විවරය ආවරණය කිරීම සඳහා නැව් සහ බෝට්ටු වල භාවිතා කරන දොරටු වර්ගයකි. නාවික ව්යවහාරයේදී "Cargo hatch" ලෙසම "Deck hatch"/ Hatch Covers සහ "hatchway" නමින්ද මෙය හදුන්වනු ලැබේ. මෙය සරනේරු සහිත උගුල් දොරක් හෝ භාණ්ඩ රඳවන විවරයට ඉහලින් ස්ථානගත කර ඇති, තාර හෝ අගුල් පද්ධතියකින් ආවරණය කර පහතට තබා ඇති ආවරණයක් වැනි ජල ආරක්ෂිත දොරක් ලෙසද හැදින්විය හැක.
බොහෝ යාත්රා වල "Cargo hatch" වටා ජලය කාන්දුවීම වැලක්වීමට සහ භාණ්ඩ රඳවනයට තුලට මුහුදු ජලය කාන්දු නොවීමට ඉහළ කෙළවරක් ඇති කානු පිහිටා ඇත. ඕනෑම කෝණයකින් ජලය ඇතුළු වීම වැළැක්වීම සඳහා ලී බැටන් (wooden battens) සහිත "Cargo hatch" නිෂ්පාදනය කරනු ලැබේ. ගුවන් යානා සහ අභ්යවකාශ යානා වලිදී එහි භාණ්ඩ ආවරණය කර ඇති දොරවල් සඳහාද මෙම යෙදුම භාවිතා කරයි. තව දුරටත් මෙය පැහැදිලි කළහොත් "Cargo hatch" යනු යාත්රාවක හෝ වෙනත් ආකාරයේ ව්යුහයක විවරයක් මුද්රා තැබීමට භාවිතා කරන දොරටු වර්ගයකි. ඒවා සාමාන්යයෙන් වානේ හෝ ඇලුමිනියම් වලින් සාදා ඇත. භාණ්ඩ රඳවනයට (Cargo Hold) මූලද්රව්ය වලින් භාණ්ඩ ආරක්ෂා කිරීමත් එහි අභ්යන්තරය ආරක්ෂිතව හා වියලි ලෙස තබා ගැනීමටත් "Cargo hatch" දොරටු යොදාගනු ලබයි.
"Hatch Covers" නැතහොත් හැච් ආවරණ යනු නැවක සැලසුමේ වැදගත් අංගයක් වන අතර, ජලය ඇතුල් වීම වැළැක්වීම සඳහා මැදිරි වසා දැමීමට භාවිතා කිරීමට අමතරව, නෞකාවේ ව්යුහය සඳහා අමතර ආධාරකයක් සැපයීම සඳහා ද භාවිතා කළ හැකිය.
හැච් ආවරණ යනු කුමක්ද සහ ඒවා වැදගත් වන්නේ ඇයි?
හැච් ආවරණ යනු ජලය ඇතුළුවීම වැළැක්වීම සඳහා නැවක භාණ්ඩ රැඳවුම් විවරය සහ අනෙකුත් පහළ කොටස් ආරක්ෂා කරන වානේ ව්යුහයන් වේ. ඒවා භාණ්ඩ හානිවලින් ආරක්ෂා කරන අතර තට්ටුවේ ඉහලින් ගොඩගසන ලද භාණ්ඩ සඳහා (cargo stacked on top of the deck) ආධාරකයක් සපයයි. ඒවා කාලගුණයට ඔරොත්තු දෙන අතර දේශගුණික තත්ත්වයන්හි උච්චාවචනයන් දරාගනී.
ඕනෑම යාත්රාවක අත්යවශ්ය අංගයක් වන මෙම හැච් ආවරණ නෞකාවේ අභ්යන්තරයට ප්රවේශය ලබා දෙන අතර මූලද්රව්ය වලින් භාණ්ඩ ආරක්ෂා කරයි. ඒවා හොඳ තත්ත්වයේ සහ නිසි ලෙස ආරක්ෂිත බව සහතික කිරීම සඳහා ඒවා නිතිපතා පරීක්ෂා කළ යුතුය. හැච් ආවරණයක් හානි වී හෝ ලිහිල් නම්, එය නෞකාවට සහ එහි කාර්ය මණ්ඩලයට බරපතල ආරක්ෂක අනතුරක් විය හැකිය. එලෙසම භාණ්ඩ හානි විමකටද ලක්විය හැක.
හැච් ආවරණ සාමාන්යයෙන් වානේ හෝ ඇලුමිනියම් වලින් සාදා ඇති අතර ඒවා විශාල බෝල්ට් (bolts) හෝ කලම්ප (clamps) වලින් යාත්රාව මත සවි කර ඇත. සමහර අවස්ථාවලදී, විවරය තවදුරටත් මුද්රා තැබීමට සහ නැවට ජලය ඇතුළු වීම වැළැක්වීම සඳහා හච් ආවරණ තුලට ගෑස්කට් (weather-stripping or gaskets) සවි කළ හැකිය. මෙම ආවරණ තුලින් යාත්රාව මතට සහ ඇතුලතට ජලය ඇතුළුවීම අවහිර කරමින් ඇතුළත විඛාදනයට ඇති ඉඩකඩ වළක්වයි.
නැව්වල ඇති විවිධ වර්ගයේ හැච් ආවරණ මොනවාද?
විවිධ යාත්රා වල විවිද අරමුණු සදහා එකිනෙකට වෙනස් Hatch Covers බාවිතා කරනු ලබයි. යාත්රා වර්ගය, ප්රාමාණය, ප්රවාහනය කරනු ලබන භාණ්ඩ ප්රබේදය සහ ප්රාමාණය යනාදී කරුණු මත මෙය තීරණය වේ. යාත්රාවේ වර්ගය සහ එය සම්බන්ධ වන වෙළඳාම අනුව, අවශ්ය හැච් ආවරණ වර්ගය වෙනස් වේ.
Folding Hatch Covers - Folding hatch covers බහුලවම හමුවන්නේ සාමාන්ය භාණ්ඩ නැව් (general cargo ships) තුලයි. ඒවා නිෂ්පාදන කර ඇත්තේ ඇත්තේ නැමිය හැකි යුගලයක් සෑදීම සඳහා සරනේරු මගින් සම්බන්ධ කර ඇති පැනල් දෙකකින් හෝ වැඩි ගණනකින්ය.
හැච් කවරය බොහෝ විට නැමිය හැකි යුගල දෙකකින් සමන්විත වේ. එක් යුගලයක් හැච් එකේ පසුපස කෙළවරේ ගබඩා කර ඇති අතර අනෙක් යුගලය හැච් එකේ ඉදිරි කෙළවරේ ගබඩා කර ඇත.
Lift-away Hatch Covers - Lift-away Hatch Covers බහලුම් සහ බහුකාර්ය බෝට්ටු (multipurpose boats) භාණ්ඩ හැසිරවීමේ මෙහෙයුම් සැපයීම සඳහා නිතර භාවිතා කරයි. වෙරළබඩ බහාලුම් දොඹකර හෝ යාත්රාවේ ඇති දොඹකර පැතිරීමකින් සෝපාන පැනල් හැසිරවීමට භාවිතා කරයි. පැනල් නැව් තට්ටුවේ හෝ නැව් තට්ටුවේ ගොඩ ගැසිය හැකිය.
Piggy-back Hatch Covers - Folding Hatch Covers හෝ Lift-away Hatch Covers හැසිරවීම සදහා යාත්රාවේ ප්රමාණවත් තට්ටුවක් නොමැති විට Piggy-back Hatch Covers හැච් ආවරණ භාවිතා කරනු ලැබේ. මෙම පද්ධතිය පැනල් දෙකකින් සමන්විත වන අතර, ඉන් එකක් ඉහළට ඔසවා ඇත්තේ අනෙකට යටින් පෙරළීමට හැකි වන පරිදිය.පැනල් දෙකම ඉදිරියට සහ පසුපසට ගෙන යා හැකිය.
Side-rolling Hatch Covers - විශාල තොග වාහකයන් (Large bulk carriers) විසින් නිතර බාවිතා කරන Hatch Covers ප්රබෙදයකි. තීර්යක් බෑවුම් යුගලයක් මත පැත්තට පෙරළෙන පුවරු දෙකකින් සමන්විතයි.
Single-flap Hatch Covers - මෙය මීටර් 10 කට වැඩි දිගකින් යුත් හයිඩ්රොලික් ක්රියාකාරී තනි පියන ආවරණයකි. හයිඩ්රොලික් පද්ධතියක් සමඟ ඒකාබද්ධව කෙටි ලීවර හස්තයක් භාවිතා කරයි. හච් කවරය විවෘත වූ විට පසුපස අත් දෙකක් එය රඳවා තබා ගනී. දිගු හිස්වැසුම් සඳහා ඉඩ සැලසීම සඳහා, තනි පියනක් සහිත හැච් ආවරණ දෙකක් එකක් ඉදිරියට සහ එකක් පසුපස දෙසට සැපයිය හැකිය.
කෙටි සටහන : @Walter White
චායාරුප සහ තොරතුරු : අන්තරජාලය තුලින් උපුටාගන්නා ලදී
ඔයාලාත් දන්නා දේවල් සුපුරුදු පරිදි නුලට යොමුකරන්න. තුති
මුහුදු සහ ජල මාර්ග හරහා භාණ්ඩ ප්රවාහනයය කිරීමේදී දිගුකාලීනව සහ ආරක්ෂිතව ප්රවාහනය කිරීම ප්රබල කොන්දේසියකි. එනම් පැටවුමේ සිට භාණ්ඩ හැකිතාක් දුරට, නැවට ලැබුණු විට පැවැති හොඳ තත්ත්වයේ සහ පිළිවෙලට ගමනාන්තයට ලගාවිය යුතුය. මුහුදු ප්රවාහනය මගින් ආරක්ෂිතව භාණ්ඩ ප්රවාහනය කර ගැනීම සඳහා යොදාගනු ලබන එක් ක්රමයක් නම්, හච් ආවරණ මගින් ආරක්ෂා කර ඇති තොප්පි හෝ භාණ්ඩ රඳවනයන් තුළට පැටවීම මගින් මූලද්රව්ය වලින් භාණ්ඩ ආරක්ෂා කිරීමයි.
ඉතින් මේක සරලවම යාත්රාවක බාවිතා කරන දොරක් එහෙම නැත්නම් වහලක් කියලා හදුන්වන්න පුළුවන්. "Cargo hatch" යනු යාත්රාවක භාණ්ඩ රඳවනයට (Cargo Hold) හෝ නැවේ වෙනත් පහළ කොටසට (lower part of the ship) විවරය ආවරණය කිරීම සඳහා නැව් සහ බෝට්ටු වල භාවිතා කරන දොරටු වර්ගයකි. නාවික ව්යවහාරයේදී "Cargo hatch" ලෙසම "Deck hatch"/ Hatch Covers සහ "hatchway" නමින්ද මෙය හදුන්වනු ලැබේ. මෙය සරනේරු සහිත උගුල් දොරක් හෝ භාණ්ඩ රඳවන විවරයට ඉහලින් ස්ථානගත කර ඇති, තාර හෝ අගුල් පද්ධතියකින් ආවරණය කර පහතට තබා ඇති ආවරණයක් වැනි ජල ආරක්ෂිත දොරක් ලෙසද හැදින්විය හැක.
බොහෝ යාත්රා වල "Cargo hatch" වටා ජලය කාන්දුවීම වැලක්වීමට සහ භාණ්ඩ රඳවනයට තුලට මුහුදු ජලය කාන්දු නොවීමට ඉහළ කෙළවරක් ඇති කානු පිහිටා ඇත. ඕනෑම කෝණයකින් ජලය ඇතුළු වීම වැළැක්වීම සඳහා ලී බැටන් (wooden battens) සහිත "Cargo hatch" නිෂ්පාදනය කරනු ලැබේ. ගුවන් යානා සහ අභ්යවකාශ යානා වලිදී එහි භාණ්ඩ ආවරණය කර ඇති දොරවල් සඳහාද මෙම යෙදුම භාවිතා කරයි. තව දුරටත් මෙය පැහැදිලි කළහොත් "Cargo hatch" යනු යාත්රාවක හෝ වෙනත් ආකාරයේ ව්යුහයක විවරයක් මුද්රා තැබීමට භාවිතා කරන දොරටු වර්ගයකි. ඒවා සාමාන්යයෙන් වානේ හෝ ඇලුමිනියම් වලින් සාදා ඇත. භාණ්ඩ රඳවනයට (Cargo Hold) මූලද්රව්ය වලින් භාණ්ඩ ආරක්ෂා කිරීමත් එහි අභ්යන්තරය ආරක්ෂිතව හා වියලි ලෙස තබා ගැනීමටත් "Cargo hatch" දොරටු යොදාගනු ලබයි.
"Hatch Covers" නැතහොත් හැච් ආවරණ යනු නැවක සැලසුමේ වැදගත් අංගයක් වන අතර, ජලය ඇතුල් වීම වැළැක්වීම සඳහා මැදිරි වසා දැමීමට භාවිතා කිරීමට අමතරව, නෞකාවේ ව්යුහය සඳහා අමතර ආධාරකයක් සැපයීම සඳහා ද භාවිතා කළ හැකිය.
හැච් ආවරණ යනු කුමක්ද සහ ඒවා වැදගත් වන්නේ ඇයි?
හැච් ආවරණ යනු ජලය ඇතුළුවීම වැළැක්වීම සඳහා නැවක භාණ්ඩ රැඳවුම් විවරය සහ අනෙකුත් පහළ කොටස් ආරක්ෂා කරන වානේ ව්යුහයන් වේ. ඒවා භාණ්ඩ හානිවලින් ආරක්ෂා කරන අතර තට්ටුවේ ඉහලින් ගොඩගසන ලද භාණ්ඩ සඳහා (cargo stacked on top of the deck) ආධාරකයක් සපයයි. ඒවා කාලගුණයට ඔරොත්තු දෙන අතර දේශගුණික තත්ත්වයන්හි උච්චාවචනයන් දරාගනී.
ඕනෑම යාත්රාවක අත්යවශ්ය අංගයක් වන මෙම හැච් ආවරණ නෞකාවේ අභ්යන්තරයට ප්රවේශය ලබා දෙන අතර මූලද්රව්ය වලින් භාණ්ඩ ආරක්ෂා කරයි. ඒවා හොඳ තත්ත්වයේ සහ නිසි ලෙස ආරක්ෂිත බව සහතික කිරීම සඳහා ඒවා නිතිපතා පරීක්ෂා කළ යුතුය. හැච් ආවරණයක් හානි වී හෝ ලිහිල් නම්, එය නෞකාවට සහ එහි කාර්ය මණ්ඩලයට බරපතල ආරක්ෂක අනතුරක් විය හැකිය. එලෙසම භාණ්ඩ හානි විමකටද ලක්විය හැක.
හැච් ආවරණ සාමාන්යයෙන් වානේ හෝ ඇලුමිනියම් වලින් සාදා ඇති අතර ඒවා විශාල බෝල්ට් (bolts) හෝ කලම්ප (clamps) වලින් යාත්රාව මත සවි කර ඇත. සමහර අවස්ථාවලදී, විවරය තවදුරටත් මුද්රා තැබීමට සහ නැවට ජලය ඇතුළු වීම වැළැක්වීම සඳහා හච් ආවරණ තුලට ගෑස්කට් (weather-stripping or gaskets) සවි කළ හැකිය. මෙම ආවරණ තුලින් යාත්රාව මතට සහ ඇතුලතට ජලය ඇතුළුවීම අවහිර කරමින් ඇතුළත විඛාදනයට ඇති ඉඩකඩ වළක්වයි.
නැව්වල ඇති විවිධ වර්ගයේ හැච් ආවරණ මොනවාද?
විවිධ යාත්රා වල විවිද අරමුණු සදහා එකිනෙකට වෙනස් Hatch Covers බාවිතා කරනු ලබයි. යාත්රා වර්ගය, ප්රාමාණය, ප්රවාහනය කරනු ලබන භාණ්ඩ ප්රබේදය සහ ප්රාමාණය යනාදී කරුණු මත මෙය තීරණය වේ. යාත්රාවේ වර්ගය සහ එය සම්බන්ධ වන වෙළඳාම අනුව, අවශ්ය හැච් ආවරණ වර්ගය වෙනස් වේ.
Folding Hatch Covers - Folding hatch covers බහුලවම හමුවන්නේ සාමාන්ය භාණ්ඩ නැව් (general cargo ships) තුලයි. ඒවා නිෂ්පාදන කර ඇත්තේ ඇත්තේ නැමිය හැකි යුගලයක් සෑදීම සඳහා සරනේරු මගින් සම්බන්ධ කර ඇති පැනල් දෙකකින් හෝ වැඩි ගණනකින්ය.
හැච් කවරය බොහෝ විට නැමිය හැකි යුගල දෙකකින් සමන්විත වේ. එක් යුගලයක් හැච් එකේ පසුපස කෙළවරේ ගබඩා කර ඇති අතර අනෙක් යුගලය හැච් එකේ ඉදිරි කෙළවරේ ගබඩා කර ඇත.
Lift-away Hatch Covers - Lift-away Hatch Covers බහලුම් සහ බහුකාර්ය බෝට්ටු (multipurpose boats) භාණ්ඩ හැසිරවීමේ මෙහෙයුම් සැපයීම සඳහා නිතර භාවිතා කරයි. වෙරළබඩ බහාලුම් දොඹකර හෝ යාත්රාවේ ඇති දොඹකර පැතිරීමකින් සෝපාන පැනල් හැසිරවීමට භාවිතා කරයි. පැනල් නැව් තට්ටුවේ හෝ නැව් තට්ටුවේ ගොඩ ගැසිය හැකිය.
Piggy-back Hatch Covers - Folding Hatch Covers හෝ Lift-away Hatch Covers හැසිරවීම සදහා යාත්රාවේ ප්රමාණවත් තට්ටුවක් නොමැති විට Piggy-back Hatch Covers හැච් ආවරණ භාවිතා කරනු ලැබේ. මෙම පද්ධතිය පැනල් දෙකකින් සමන්විත වන අතර, ඉන් එකක් ඉහළට ඔසවා ඇත්තේ අනෙකට යටින් පෙරළීමට හැකි වන පරිදිය.පැනල් දෙකම ඉදිරියට සහ පසුපසට ගෙන යා හැකිය.
Side-rolling Hatch Covers - විශාල තොග වාහකයන් (Large bulk carriers) විසින් නිතර බාවිතා කරන Hatch Covers ප්රබෙදයකි. තීර්යක් බෑවුම් යුගලයක් මත පැත්තට පෙරළෙන පුවරු දෙකකින් සමන්විතයි.
Single-flap Hatch Covers - මෙය මීටර් 10 කට වැඩි දිගකින් යුත් හයිඩ්රොලික් ක්රියාකාරී තනි පියන ආවරණයකි. හයිඩ්රොලික් පද්ධතියක් සමඟ ඒකාබද්ධව කෙටි ලීවර හස්තයක් භාවිතා කරයි. හච් කවරය විවෘත වූ විට පසුපස අත් දෙකක් එය රඳවා තබා ගනී. දිගු හිස්වැසුම් සඳහා ඉඩ සැලසීම සඳහා, තනි පියනක් සහිත හැච් ආවරණ දෙකක් එකක් ඉදිරියට සහ එකක් පසුපස දෙසට සැපයිය හැකිය.
කෙටි සටහන : @Walter White
චායාරුප සහ තොරතුරු : අන්තරජාලය තුලින් උපුටාගන්නා ලදී
