Losing එකක් වෙලා තියනව නං වෙලා තියෙන්නෙ bus හින්ද කියල හිතෙනවද? Management එකේ අවුල විතරක් නෙමේ ඒ කාලෙ හිටපු උන් හැම චන්දෙ කාලෙකදිම ඒ ඒ පක්ශ වල උන්ව job වලට දාගත්තෙ ඕවගෙ ඒවට. ඉන්න උන් සෙට් එක වැඩි එතකොට ඒව maintenance කරන්න යන වියදම වැඩි. ඒව ටික cut off වෙන්න ඕන. එහෙම නැතුව ctb bus වලට මිනිස්සු නගින්නෙ නැතුව loss එකක් නෙමෙනෙ වෙලා තියෙන්නෙ. මිනිස්සු යන්නෙ නැතුව loss වෙලා තියනව කියල කොහෙ හරි තියනව නං ඒක කියපන්. ඒක තම එහෙනන් බලන්න ඕනමු කියන එක ඇත්තනේ ?
Bus transport: SLTB losing Rs 20 m daily
https://www.themorning.lk/articles/kfHLtZiBPiwrEEMzw7EZ
අලුත් ලංගම බස් වලින් වෙන්නේ ජනතාවගේ බදු බර බිලියන ගණනකින් තවත් වැඩි වෙන එක. ඕක පුද්ගලික අංශයට සමග සහයෝගයෙන් කරා නම් පාඩුව අවම හෝ නැති කර ගන්න තිබ්බ.
මිනිස්සු නගින බහින එක ගැන මම කතා කරේ නැහැ. ලොස් වෙන එක පුදුමක් නෙවි. ආණ්ඩුවේ ආයතනයක් නේ. ආණ්ඩුවේ ආයතන ස්වාබවයෙන්ම අකරයක්ෂමයි.Losing එකක් වෙලා තියනව නං වෙලා තියෙන්නෙ bus හින්ද කියල හිතෙනවද? Management එකේ අවුල විතරක් නෙමේ ඒ කාලෙ හිටපු උන් හැම චන්දෙ කාලෙකදිම ඒ ඒ පක්ශ වල උන්ව job වලට දාගත්තෙ ඕවගෙ ඒවට. ඉන්න උන් සෙට් එක වැඩි එතකොට ඒව maintenance කරන්න යන වියදම වැඩි. ඒව ටික cut off වෙන්න ඕන. එහෙම නැතුව ctb bus වලට මිනිස්සු නගින්නෙ නැතුව loss එකක් නෙමෙනෙ වෙලා තියෙන්නෙ. මිනිස්සු යන්නෙ නැතුව loss වෙලා තියනව කියල කොහෙ හරි තියනව නං ඒක කියපන්. ඒක තම එහෙනන් බලන්න ඕන
public service profit balagena neme service karanne. uba iskolawala, state hospital wala loss/profit balanna yanne nane ne?මු කියන එක ඇත්තනේ ?
Bus transport: SLTB losing Rs 20 m daily
https://www.themorning.lk/articles/kfHLtZiBPiwrEEMzw7EZ
අලුත් ලංගම බස් වලින් වෙන්නේ ජනතාවගේ බදු බර බිලියන ගණනකින් තවත් වැඩි වෙන එක. ඕක පුද්ගලික අංශයට සමග සහයෝගයෙන් කරා නම් පාඩුව අවම හෝ නැති කර ගන්න තිබ්බ.
ආණ්ඩුවක වියදම් කෙරෙන්නේ ජනතාවගේ බදු වලින්. වියදමට සාපේක්ෂව ලංකාවේ බදු අදායම ඉතා සීමිතයි.public service profit balagena neme service karanne. uba iskolawala, state hospital wala loss/profit balanna yanne nane ne?
ඉතිං පුද්ගලික අංශය ඉන්නවනේ දැනටත්.මු කියන එක ඇත්තනේ ?
Bus transport: SLTB losing Rs 20 m daily
https://www.themorning.lk/articles/kfHLtZiBPiwrEEMzw7EZ
අලුත් ලංගම බස් වලින් වෙන්නේ ජනතාවගේ බදු බර බිලියන ගණනකින් තවත් වැඩි වෙන එක. ඕක පුද්ගලික අංශයට සමග සහයෝගයෙන් කරා නම් පාඩුව අවම හෝ නැති කර ගන්න තිබ්බ.
ආණ්ඩුවක වියදම් කෙරෙන්නේ ජනතාවගේ බදු වලින්. වියදමට සාපේක්ෂව ලංකාවේ බදු අදායම ඉතා සීමිතයි.
ඒ නිසා හැමවිටම ආණ්ඩුව education and healthcare වලට සහ අත්යවශ්ය සේවා වලට විතරක් වියදම් කරන්න ඕනේ. ප්රවාහනය ගැන කතාකරනවානම් පවුද්ගලික අංශය නිසි ලෙස නියාමනය සහ ලංගම ප්රතිවුහකරනය අවශ්යයි.
මිනිස්සු නගින බහින එක ගැන මම කතා කරේ නැහැ. ලොස් වෙන එක පුදුමක් නෙවි. ආණ්ඩුවේ ආයතනයක් නේ. ආණ්ඩුවේ ආයතන ස්වාබවයෙන්ම අකරයක්ෂමයි.
ඔකේ බස් වලින් ලැබෙන අපේක්ෂිත අදායම සහ වියදම් සහ බදු බර ගැන අදහසක් නැහැනේ
එහෙනන් කරන්න තියෙන්නෙ ඒ inefficiency එකට හේතු හොයල manage කරන එක මිසක් loss loss කියල නවත්තල දාන එක නෙමේ. අනිවාර්යයෙන් transportation එක ගත්තහම gov එකෙන් competition එකක්.දෙන්න ඕන. දැන් එහෙම challenge එකක් වෙලා තියන නිසානෙ ඔය බය වෙලා බස් ගැමුණුල නටන්නෙ. ඔහොම competition එකක් දුන්නහම තමා උන් උනත් හැදෙන්නෙ.
ඇත්තටම gov එකට ඕන private bus sector එක gov එකට අතට අරන් monopoly එකක් හදන්න නෙමේ. එයාලට competition එකක් දීල private bus වලත් quality එක වැඩි කරගන්න දෙන එක. එහෙම challenge එකක් දෙන්නෙ නැතුව cabinet එකෙන් පනත් ගෙනල්ල private bus මෙහෙම මෙහෙම තියෙන්න ඕන කියල නීති දැම්මට කවදාවත් ඒක වෙන්නෙ නෑ.
Quality competition එකක් එන්න ඕන. මිනිස්සු quality එක වැඩි එක තෝරගන්නව එතනට මිනිස්සු ඇදෙනව. එතකොට ඒ මිනිස්සුන්ව අල්ලල තියාගන්න නං අනිත් අයටත් සිද්ධ වෙනව ඒ quality එක හදාගෙන maintain කරගෙන යන්න. එහෙම නැති උනොත් වැටෙනව. ඒකම තමා gov එකට ඕන කරන්නෙත්. මුලින් competition එකක් දීල quality එක හදනව ඊට පස්සෙ private sector එකටත් ඒකම කොහොමත් කරන්න වෙනව.
මේ වෙනකන් monopoly එක තිබ්බෙ private sector එකේ. ඒ නිසා කාටවත් මොකුත්කරන්න බැරි උනා quality එක එයාලට ඕන විදිහට හදාගත්ත. දැන් එහෙම කරන් ඉන්න බැරි වෙනව කියල එයාල දන්නව quality service එකක් දෙන්න වෙනව කියල එයල දන්නව.
ඒ විතරක් නෙමේ. හරියට හිතනව නං pvt sector එකට පුළුවන් gov metro වලටත් competition එකක් දෙන්න. Gov metro වල ගනන් වැඩි ac නිසා සහ බස් ටිකක් ලොකු වැඩී. ඉතින් එයාලට පුළුවන් non ac size එකෙන් අඩු හැබැයි lorry chassis නොවන suspension system එක වගේ අනිත් technology ඒ විදිහටම තියන ගාණ අඩු ticket cost එක අඩු බස් ටිකක් දාන්න. එතකොට අර gov metro වලට වඩා ගාණ අඩු ticket එකට මිනිස්සු ඇදෙනව. එකම වෙනස non ac. ඉතින් ඒ වගේ.
| Sector | Fleet Size (2024) |
|---|---|
| Private sector | 20,062 buses |
| Public sector (SLTB) | 7,135 buses |
| Total | 27,197 buses |
ආණ්ඩුවක වියදම් කෙරෙන්නේ ජනතාවගේ බදු වලින්. වියදමට සාපේක්ෂව ලංකාවේ බදු අදායම ඉතා සීමිතයි.
ඒ නිසා හැමවිටම ආණ්ඩුව education and healthcare වලට සහ අත්යවශ්ය සේවා වලට විතරක් වියදම් කරන්න ඕනේ. ප්රවාහනය ගැන කතාකරනවානම් පවුද්ගලික අංශය නිසි ලෙස නියාමනය සහ ලංගම ප්රතිවුහකරනය අවශ්යයි.
Government business කරන්න ගියාම කොහෙත් පාඩුයි, ඕකට මිනිස්සුන්ට බැනලා වැඩක් නෑ. Structurally එහෙමයිLosing එකක් වෙලා තියනව නං වෙලා තියෙන්නෙ bus හින්ද කියල හිතෙනවද? Management එකේ අවුල විතරක් නෙමේ ඒ කාලෙ හිටපු උන් හැම චන්දෙ කාලෙකදිම ඒ ඒ පක්ශ වල උන්ව job වලට දාගත්තෙ ඕවගෙ ඒවට. ඉන්න උන් සෙට් එක වැඩි එතකොට ඒව maintenance කරන්න යන වියදම වැඩි. ඒව ටික cut off වෙන්න ඕන. එහෙම නැතුව ctb bus වලට මිනිස්සු නගින්නෙ නැතුව loss එකක් නෙමෙනෙ වෙලා තියෙන්නෙ. මිනිස්සු යන්නෙ නැතුව loss වෙලා තියනව කියල කොහෙ හරි තියනව නං ඒක කියපන්. ඒක තම එහෙනන් බලන්න ඕන
එහෙම බැලුවෙත් බලශක්තිවත් අත්යාවශ්යයි, ආහාර අත්යාවශ්යයි. සේරම ආණ්ඩුවෙන් කරන්න වෙන්නේප්රවාහනය කියන්නෙ අර දෙකටත් වඩා අත්යවශ්ය සේවාවක්. අනිත් එක පොදුවෙ මිනිස්සු භාවිතා සේවාවක් බදු වලින් ගත්තත් එකයි මිනිස්සුන්ගෙන් කෙලින්ම ගත්තත් එකයි.