ඇත්තටම තියෙන දේවල් - part 1
ඇත්තටම තියෙන දේවල්
අපි ගොඩක් අය දන්නේ නැති ගොඩක් දේවල් තියෙනවා... ඇත්තම කිව්වොත් මොනම බුද්ධිමතෙක්ට උනත් යම් දෙයක් ගැන කථා කරන්නේ එත් එයා ඒ සම්බන්ධයෙන් සියල්ල දැනගෙන නොවයි කථා කරන්නේ(මමත් මේ කරන්නේ අවබොධ කර ගන්න උත්සහ කරන එකයි.)....... සමහර විට යම් ප්රමාණයක් දැනගෙන...
එලකිරියෙත් මම දකලා තියෙනවා මේ හිත ගැන ගොඩක් අය විවිධ තර්ක ඉදිරිපත් කරලා තියෙනවා. මම දක්ක අද මේ ''ජීවිතයේ රහස'' කියලා කත්රෙඩ් එකක් දලා තියෙනවා. එනිසා මම හිතුව මෙක ලියන්න
ඉතින් මන් හිතුවා මම දන්න දේවල් ටිකක් ගැන ඔගොල්ලන්ට කියන්න කියලා...වැරදි තියෙනවනම් දන්න අය හදන්න මොකද මම දන්නෙත් ටිකයි මට වඩා මේ සම්බන්ධයෙන් දන්න අය ගොඩක් ඉන්නවා.
මුලින්ම දැනගන්න ඒනේ ''පරමාර්ථ දර්ම'' ''සම්මුති ධර්ම'' කියන්නේ මොනවාද කියලා
සම්මුති ධර්ම
යම් දෙයක් බේදා වෙන්කළ හැකි නම් කඩා බිද දැමිය හැකි නම් එවා සම්මුති ධර්මයට අයත් දෙයකි. අපි ගනිමු වස්තුවක් ''පෑන'' මේ පැන කියන දේ කොපුව වෙනමද, පෑන් බටය වෙනමද, පෑන් තුඩ, වැනි දේවල් සියල්ලම වෙනම තියෙන විට අපි ඒකට පෑනක් කියලා කියන්නේ නෑනේ. අන්න ඒ වගේ තමයි. සම් සමුහයකින් හැදුනු දෙවල් වලට කියනවා සම්මුති ධර්මයන් කියලා.
යම් දෙයක් සම්මුත් ධර්මද කියලා හදුන ගන්න නම් ඒවා කඩා බිදලා බලන්න එවිට ඒවා කඩා බිදලා වෙන් කරලා දන්න පුඑවන්නම් ඒවා සම්මුත් ධර්මයන්ට අයිති දෙයකි.
පරමාර්ථ ධර්ම
යම් දෙයක් බේදන්න බැරිනම් කඩන්න බැරිනම් වෙන්කරන්න බරිනම් ඒවා පරමාර්ථ ධමයට අයත් දෙයකි. අපි මුලින්ම ගත්ත උදාහරණයම ගමු ''පෑන'' මේ පෑන බේදන්න පුඑවන් කඩන්න පුඑවන් වෙන් කරන්න පුඑවන් එහෙනම් මේ පෑන පරමාර්ථ ධර්මයට අයිති දෙයක් නොවෙයි.
යම් දෙයක් පරමාර්ථ ධර්මයට අයිති දෙයක් ද කියලා හදුන ගන්න නම් ඒවා කඩා බිදලා බලන්න එවිට ඒවා කඩා බිදලා වෙන් කරලා තියන්න බැරිනම් ඒවා පරමාර්ථ ධර්මයන්ට අයිති දෙයකි.
අප සරණ ගිය ඒ සම්මා සම්බුදු ගෞතම බුදු රාජානන් වහන්සේ අපිට කියලා දිලා තියෙනවා මේ පරමාර්ථ ධර්මයන් ගැන. උන් වහන්සේ දෙශනා කරනවා පරමාර්ථ ධර්මන් 82ක් තියෙනවා කියලා. එවා උන්වහන්සේ ඒවා අපිට මේ භබයක් පමන වු ශාර්රයෙන් පෙන්වා දිලාත් තියෙනවා.
මේ 82ක බෙදෙන්නේ මෙහෙමයි...
රූප
මේ වශයෙන් බෙදා වෙන් කර තියෙනවා.
සිත කරන්න පෙර රූප කොටසින් කිහිපයක් කරන්න ඕනේ එවිට එය තේරුම් ගැනිමට ටිකක් පහසුයි.
අප මේ දාරාගෙන ඉන්න ශාරිරය හා අනෙකුත් සියලුම දෑ වල මුලික ස්භාවය මොකක්ද කියලා ඇහුවොත් කව්රැත් දන්නේ නෑ (මමත් දන්නේ මේක දැනගත්තාට පස්සේයි)
මේ ශාරිරය සෑදි ඇති කුඩාම ඒකකය ''සෛලය'' නොවෙයි. එම එකකය ඊටත් වඩා කුඩා දෙයක් ඒ දෙයත් තනිවම නොවෙයි ඉන්නේ 4 දෙනෙක් එක්ක.
ඒවා නම් පඨවි, අපෝ, තේජෝ, වයෝ යන සතර භූතයන්ය... මේ සතර මහා භූතයො යම් තැනක උපදිනවාද ඒත් සමගම පෙර පසු නොවි වර්ණ, ගන්ධ, රස, ඔජා (ආහාර රූපය) උපදි. මේම රූප අට දෙනාම එකටම සෑම අවස්ථාවකම සිටියි. එමනිසා මෙම රූප 8 ශුද්ධ - අති පිරිසිදු අෂ්ඨක - අටදෙනා යන අර්ථයන් ඇති ශුද්ධාෂ්ඨකය යනුවෙන් හදුන්වයි. මෙම අටදෙනා කිසි විටක තනිව නුපදියි හො වෙන් කර නොහැක.
මේ ශුද්ධාෂ්ඨක වලින් තමයි මේ ශාරිරය හැදිලා තියෙන්නේ.. විශ්වාස කරන්න බෑ නේද.........කිසිම විටක මේ ශුද්ධාෂ්ඨක වෙන වෙනම පවතින්නේ නෑ අනික යම් වස්තුවක මේ ශුද්ධාෂ්ඨකයේ ප්රබලයා තමයි වැඩියෙන් පෙනෙන්නේ....
අපි උදාහරනයක් වශයෙන් ජලයේ මේ ශුද්ධාෂ්ඨකයන් නිරුපනය කරන ආකාරය
මෙන්න මේ වගේ යම් යම් දේවල් වල මේ අටදෙනා නිරුපනයෙන් අඩු වැඩි විමක් තියෙනවා.
ඔක්කොම එකපාර දන්න හැදුවේ බෑලු අකුරු ගාන වැඩියි
part 2 හිද හමුවෙමු...
සියලු දෙනාට නැරබිමටත් උපකාර කරන්න
ඇත්තටම තියෙන දේවල්
අපි ගොඩක් අය දන්නේ නැති ගොඩක් දේවල් තියෙනවා... ඇත්තම කිව්වොත් මොනම බුද්ධිමතෙක්ට උනත් යම් දෙයක් ගැන කථා කරන්නේ එත් එයා ඒ සම්බන්ධයෙන් සියල්ල දැනගෙන නොවයි කථා කරන්නේ(මමත් මේ කරන්නේ අවබොධ කර ගන්න උත්සහ කරන එකයි.)....... සමහර විට යම් ප්රමාණයක් දැනගෙන...
එලකිරියෙත් මම දකලා තියෙනවා මේ හිත ගැන ගොඩක් අය විවිධ තර්ක ඉදිරිපත් කරලා තියෙනවා. මම දක්ක අද මේ ''ජීවිතයේ රහස'' කියලා කත්රෙඩ් එකක් දලා තියෙනවා. එනිසා මම හිතුව මෙක ලියන්න
ඉතින් මන් හිතුවා මම දන්න දේවල් ටිකක් ගැන ඔගොල්ලන්ට කියන්න කියලා...වැරදි තියෙනවනම් දන්න අය හදන්න මොකද මම දන්නෙත් ටිකයි මට වඩා මේ සම්බන්ධයෙන් දන්න අය ගොඩක් ඉන්නවා.
මුලින්ම දැනගන්න ඒනේ ''පරමාර්ථ දර්ම'' ''සම්මුති ධර්ම'' කියන්නේ මොනවාද කියලා
සම්මුති ධර්ම
යම් දෙයක් බේදා වෙන්කළ හැකි නම් කඩා බිද දැමිය හැකි නම් එවා සම්මුති ධර්මයට අයත් දෙයකි. අපි ගනිමු වස්තුවක් ''පෑන'' මේ පැන කියන දේ කොපුව වෙනමද, පෑන් බටය වෙනමද, පෑන් තුඩ, වැනි දේවල් සියල්ලම වෙනම තියෙන විට අපි ඒකට පෑනක් කියලා කියන්නේ නෑනේ. අන්න ඒ වගේ තමයි. සම් සමුහයකින් හැදුනු දෙවල් වලට කියනවා සම්මුති ධර්මයන් කියලා.
යම් දෙයක් සම්මුත් ධර්මද කියලා හදුන ගන්න නම් ඒවා කඩා බිදලා බලන්න එවිට ඒවා කඩා බිදලා වෙන් කරලා දන්න පුඑවන්නම් ඒවා සම්මුත් ධර්මයන්ට අයිති දෙයකි.
පරමාර්ථ ධර්ම
යම් දෙයක් බේදන්න බැරිනම් කඩන්න බැරිනම් වෙන්කරන්න බරිනම් ඒවා පරමාර්ථ ධමයට අයත් දෙයකි. අපි මුලින්ම ගත්ත උදාහරණයම ගමු ''පෑන'' මේ පෑන බේදන්න පුඑවන් කඩන්න පුඑවන් වෙන් කරන්න පුඑවන් එහෙනම් මේ පෑන පරමාර්ථ ධර්මයට අයිති දෙයක් නොවෙයි.
යම් දෙයක් පරමාර්ථ ධර්මයට අයිති දෙයක් ද කියලා හදුන ගන්න නම් ඒවා කඩා බිදලා බලන්න එවිට ඒවා කඩා බිදලා වෙන් කරලා තියන්න බැරිනම් ඒවා පරමාර්ථ ධර්මයන්ට අයිති දෙයකි.
අප සරණ ගිය ඒ සම්මා සම්බුදු ගෞතම බුදු රාජානන් වහන්සේ අපිට කියලා දිලා තියෙනවා මේ පරමාර්ථ ධර්මයන් ගැන. උන් වහන්සේ දෙශනා කරනවා පරමාර්ථ ධර්මන් 82ක් තියෙනවා කියලා. එවා උන්වහන්සේ ඒවා අපිට මේ භබයක් පමන වු ශාර්රයෙන් පෙන්වා දිලාත් තියෙනවා.
මේ 82ක බෙදෙන්නේ මෙහෙමයි...
සිත - සිත යටතේ එක් පරමාර්ථ ධර්මයකුත් (1)
චෛතසික - චෛතසික යටතේ පරමාර්ථ ධර්ම 52 කුත්
රූප - රූප යටතේ පරමාර්ථ ධර්ම 28 කුත්
නිබ්බාන - නිබ්බාන යටතේ පරමාර්ථ ධර්ම එකකුත් (1)
රූප
මේ වශයෙන් බෙදා වෙන් කර තියෙනවා.
සිත කරන්න පෙර රූප කොටසින් කිහිපයක් කරන්න ඕනේ එවිට එය තේරුම් ගැනිමට ටිකක් පහසුයි.
අප මේ දාරාගෙන ඉන්න ශාරිරය හා අනෙකුත් සියලුම දෑ වල මුලික ස්භාවය මොකක්ද කියලා ඇහුවොත් කව්රැත් දන්නේ නෑ (මමත් දන්නේ මේක දැනගත්තාට පස්සේයි)
මේ ශාරිරය සෑදි ඇති කුඩාම ඒකකය ''සෛලය'' නොවෙයි. එම එකකය ඊටත් වඩා කුඩා දෙයක් ඒ දෙයත් තනිවම නොවෙයි ඉන්නේ 4 දෙනෙක් එක්ක.
ඒවා නම් පඨවි, අපෝ, තේජෝ, වයෝ යන සතර භූතයන්ය... මේ සතර මහා භූතයො යම් තැනක උපදිනවාද ඒත් සමගම පෙර පසු නොවි වර්ණ, ගන්ධ, රස, ඔජා (ආහාර රූපය) උපදි. මේම රූප අට දෙනාම එකටම සෑම අවස්ථාවකම සිටියි. එමනිසා මෙම රූප 8 ශුද්ධ - අති පිරිසිදු අෂ්ඨක - අටදෙනා යන අර්ථයන් ඇති ශුද්ධාෂ්ඨකය යනුවෙන් හදුන්වයි. මෙම අටදෙනා කිසි විටක තනිව නුපදියි හො වෙන් කර නොහැක.
පඨවි - තද කර්කශ ගතිය මෘදු ගතිය හයිය ගතිය.. උදාහරණයක් වශයෙන් කඵ ගලක් එය තද ගතියෙන් වැඩියි.
අපෝ - ඇලොන ගලන ගතිය... උදාහරනයක් වශයෙන් ජලය, තීන්ත, ලේ වැනි දෑ ඇලෙන ගලන ගතියෙන් යුක්තයි.
තේජෝ - උණුසුම් සිතල ගතිය.... උදාහරන වශයෙන් ගින්දර, අයිස් කැට වැනි දේ මේ උණුසුම් සිතල ස්භාවයෙන් වැඩියි.
වයෝ - පිම්බෙන හමන ගත්ය..... උදාහරන වශයෙන් සුලග වැනි දේ...
වර්ණය - පාට ....උදාහරන වශයෙන් කඵ, සුදු
ගන්ද - නාසයට දැනෙන සුක හො දුක හො සුක දුක නොමැති උපෙක්කා ගතිය ඇති රූපයන්ය..
රස - දිවට දැනෙන ප්රනීත හෝ හීන හෝ ප්රනිත හීන නොවන උපෙක්කා ගතිය ඇති රූපයන්ය...
ඔජා - රූප නිපදවීමේ හැකියාව ඇති ගතිය.. මේය හදුනා ගැනීමට ඉතා අපහසුය එම නිසා මේ සම්බන්ධයෙන් වැඩි අවබොධයක් තවත් බොහොදේ ඉගෙනීමේදි අවබොධ කල ගත හැක..
මේ ශුද්ධාෂ්ඨක වලින් තමයි මේ ශාරිරය හැදිලා තියෙන්නේ.. විශ්වාස කරන්න බෑ නේද.........කිසිම විටක මේ ශුද්ධාෂ්ඨක වෙන වෙනම පවතින්නේ නෑ අනික යම් වස්තුවක මේ ශුද්ධාෂ්ඨකයේ ප්රබලයා තමයි වැඩියෙන් පෙනෙන්නේ....
අපි උදාහරනයක් වශයෙන් ජලයේ මේ ශුද්ධාෂ්ඨකයන් නිරුපනය කරන ආකාරය
පඨවි ගතිය - තියෙනවා සුනාමිය ඇවිල්ල ගෙවල් දොරවල් කුඩු කරේ ජලයේ ඇති පඨවි ගතියෙන් මෙම ගතිය අඩුවෙන් නිරැපනයකරන්නේ
අපො ගතිය - එක ඉතින් අයේ අමුතුවෙන කියන්න දෙයක් නෑ නේ මේ ගතිය ඉතා හොදින් නිරැපනය කරනවා
තේජො ගතිය - මෙයත් ඉතා හොදින් නිරුපනය කරනවා
වයෝ ගතිය - මෙයානම් ඉතාමාත් අඩුවෙන් නිරැපනය කරන්නේ..
වර්ණ - මෙයත් ඉතා හොදින් නිරුපනය කරනවා
ගන්ධ - මෙයත් අඩුවෙන් හොදින් නිරුපනය කරනවා
රස - මෙයත් ඉතා හොදින් නිරුපනය කරනවා
ඔජා- මෙයත් ඉතා අඩුවෙන් නිරුපනය කරනවා
අපො ගතිය - එක ඉතින් අයේ අමුතුවෙන කියන්න දෙයක් නෑ නේ මේ ගතිය ඉතා හොදින් නිරැපනය කරනවා
තේජො ගතිය - මෙයත් ඉතා හොදින් නිරුපනය කරනවා
වයෝ ගතිය - මෙයානම් ඉතාමාත් අඩුවෙන් නිරැපනය කරන්නේ..
වර්ණ - මෙයත් ඉතා හොදින් නිරුපනය කරනවා
ගන්ධ - මෙයත් අඩුවෙන් හොදින් නිරුපනය කරනවා
රස - මෙයත් ඉතා හොදින් නිරුපනය කරනවා
ඔජා- මෙයත් ඉතා අඩුවෙන් නිරුපනය කරනවා
මෙන්න මේ වගේ යම් යම් දේවල් වල මේ අටදෙනා නිරුපනයෙන් අඩු වැඩි විමක් තියෙනවා.
ඔක්කොම එකපාර දන්න හැදුවේ බෑලු අකුරු ගාන වැඩියි
part 2 හිද හමුවෙමු...
සියලු දෙනාට නැරබිමටත් උපකාර කරන්න
බුදු සරනයි....
කරාවු සියලු පින් ඒ අති උතුම් වු නිවනම අවබොධ කර ගැනිමට
මෙය හේතු වාසනා වේවා..
කරාවු සියලු පින් ඒ අති උතුම් වු නිවනම අවබොධ කර ගැනිමට
මෙය හේතු වාසනා වේවා..
Last edited:
