[අභිධර්මය] ටිති අවස්ථාව

[S_M_S]

මාත් මේ ගැන හිතුව (නලින් ද සිල්වා සර්ගේ blogpost එකක තිබ්බ).

අනිත්‍ය නිසා දුකයි දුක නිසා අනාත්මයි කියන පැහැදිලි කිරීම නිවැරදි එකක් වෙන්න බැහැ

රූපං භික්ඛවේ අනිච්‌චං. යදනිච්‌චං තං දුක්‌ඛං . යං දුක්‌ඛං තදනත්‌තා . යදනත්‌තා තං ‘නේතං මම, නේසෝහමස්‌මි, න මේසෝ අත්‌තා’ති. ඒවමේතං යථාභූතං සම්‌මප්‌පඤ්‌ඤාය දට්‌ඨබ්‌බං. ඒවමේතං යථාභූතං සම්‌මප්‌පඤ්‌ඤාය පස්‌සතෝ චිත්‌තං විරජ්‌ජති, විමුච්‌චති අනුපාදාය ආසවේහි. වේදනා ....(පෙ).... සඤ්‌ඤා ....(පෙ).... සංඛාරා ....(පෙ).... විඤ්‌ඤාණං ...

පින්වත් මහණෙනි, රූපය අනිත්‍යයි. යමක් අනිත්‍ය නම් එය දුකයි. යමක් දුක නම් එය අනාත්මයි. යමක් අනාත්ම නම්, “මේක මගේ නොවේ, මේ මම නොවේ, මේක මගේ ආත්මය නොවේ” කියලා ඔය විදිහටයි දියුණු කළ ප්‍රඥාවෙන් සැබෑ තත්වය දැකිය යුත්තේ. ඉතින් ඔය ආකාරයෙන් දියුණු කළ ප්‍රඥාවෙන් සැබෑ තත්වය දකින විට සිත නොඇලී යනවා. කිසිවකට නොබැඳී ආශ්‍රවයන්ගෙන් නිදහස් වෙනවා. වේදනාව ....(පෙ).... සඤ්ඤාව ....(පෙ).... සංස්කාර ....(පෙ).... විඤ්ඤාණය .....

https://tripitaka.online/sutta/3299
අවශ්‍ය නම් බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටක පරිවර්තනයත් බලන්න

 

[ChamodhK]

​

රූපං භික්ඛවේ අනිච්‌චං. යදනිච්‌චං තං දුක්‌ඛං . යං දුක්‌ඛං තදනත්‌තා . යදනත්‌තා තං ‘නේතං මම, නේසෝහමස්‌මි, න මේසෝ අත්‌තා’ති. ඒවමේතං යථාභූතං සම්‌මප්‌පඤ්‌ඤාය දට්‌ඨබ්‌බං. ඒවමේතං යථාභූතං සම්‌මප්‌පඤ්‌ඤාය පස්‌සතෝ චිත්‌තං විරජ්‌ජති, විමුච්‌චති අනුපාදාය ආසවේහි. වේදනා ....(පෙ).... සඤ්‌ඤා ....(පෙ).... සංඛාරා ....(පෙ).... විඤ්‌ඤාණං අනිච්‌චං. යදනිච්‌චං තං දුක්‌ඛං. යං දුක්‌ඛං තදනත්‌තා. යදනත්‌තා තං ‘නේතං මම, නේසෝහමස්‌මි, න මේසෝ අත්‌තා’ති ඒවමේතං යථාභූතං සම්‌මප්‌පඤ්‌ඤාය දට්‌ඨබ්‌බං. ඒවමේතං යථාභූතං සම්‌මප්‌පඤ්‌ඤාය පස්‌සතෝ චිත්‌තං විරජ්‌ජති, විමුච්‌චති අනුපාදාය ආසවේහි.

පින්වත් මහණෙනි, රූපය අනිත්‍යයි. යමක් අනිත්‍ය නම් එය දුකයි. යමක් දුක නම් එය අනාත්මයි. යමක් අනාත්ම නම්, “මේක මගේ නොවේ, මේ මම නොවේ, මේක මගේ ආත්මය නොවේ” කියලා ඔය විදිහටයි දියුණු කළ ප්‍රඥාවෙන් සැබෑ තත්වය දැකිය යුත්තේ. ඉතින් ඔය ආකාරයෙන් දියුණු කළ ප්‍රඥාවෙන් සැබෑ තත්වය දකින විට සිත නොඇලී යනවා. කිසිවකට නොබැඳී ආශ්‍රවයන්ගෙන් නිදහස් වෙනවා. වේදනාව ....(පෙ).... සඤ්ඤාව ....(පෙ).... සංස්කාර ....(පෙ).... විඤ්ඤාණය අනිත්‍යයි. යමක් අනිත්‍ය නම් එය දුකයි. යමක් දුක නම් එය අනාත්මයි. යමක් අනාත්ම නම්, “මේක මගේ නොවේ, මේ මම නොවේ, මේක මගේ ආත්මය නොවේ” කියලා ඔය විදිහටයි දියුණු කළ ප්‍රඥාවෙන් සැබෑ තත්වය දැකිය යුත්තේ. ඉතින් ඔය ආකාරයෙන් දියුණු කළ ප්‍රඥාවෙන් සැබෑ තත්වය දකින විට සිත නොඇලී යනවා. කිසිවකට නොබැඳී ආශ්‍රවයන්ගෙන් නිදහස් වෙනවා.

https://tripitaka.online/sutta/3299
අවශ්‍ය නම් බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටක පරිවර්තනයත් බලන්න

මම මේකත් දැක්ක ඒත් මට ඔක්කොම පැටලිලා

 

[pathaleiretta]

මාත් මේ ගැන හිතුව (නලින් ද සිල්වා සර්ගේ blogpost එකක තිබ්බ).

අනිත්‍ය නිසා දුකයි දුක නිසා අනාත්මයි කියන පැහැදිලි කිරීම නිවැරදි එකක් වෙන්න බැහැ

දුක නිසා අනාත්මයි කියල එකක් නෑ. අනාත්මයි කියන්නෙ ආත්මයක් නෑ කියලනෙ.,

 

[ChamodhK]

දුක නිසා අනාත්මයි කියල එකක් නෑ. අනාත්මයි කියන්නෙ ආත්මයක් නෑ කියලනෙ.,

ම්ම්

 

[madhawavish]

api godak than wala අනිත්‍ය nisaa dukayi kiyanawa
udaa harana vidiyata kiyanawa

minissu leda wenawa අනිත්‍ය yi
konde sudu wenawa අනිත්‍ය yi
e nisaa dukayi kiyalaa

ethakota api hithanne ne
lede අනිත්‍ය nisaa neda leda saneepa wenne ethakota ee අනිත්‍ය duka ne needa
kenekuta konde tint karanna aasayi nam konde paata අනිත්‍ය karaganna puluwan nisaa thamayi
konde kalu paata tint karala dumburu paata karanne ethakota e අනිත්‍ය duka ne needa

budu haamuduruwo keewe අනිත්‍ය dukayi kiyala nam
me vidiyata අනිත්‍ය duka nathi wenna bee needa

thawa tikak hoyanna
mama waradi deyak kiyala nam matath kiyala denna

ලෙඩේ අනිත්‍ය වීම නිසා සුවයක් ලැබෙනව කියන්නෙ ඊට වඩා සුවයක් ඊළඟට ලැබීම නිසානෙ..
මෙහෙම හිතන්ඩකො හිසරදයක් හැදිල තිබිල ඒක සුවවෙලා ඊට වඩා අමාරු හිසරදයක් ඊළඟට හැදෙනව කියල.. ඒක සැපක් නෑනෙ..
තුවාල වෙච්ච කකුලක් තියෙනව, ඒක නැතිවෙලා යාම සුවයක්ද!!
ඩොක්ටර් කෙනෙක් කීවොත් තුවාල කකුල කපල දාන්ඩ කියල ..
තුවාලෙ එක්ක උනත් කකුල තිබ්බ නන් හොඳයි කියල හිතෙනව නේද...
තුවාලෙ නැතිවීම තුවාලෙට වඩා හොඳයි කියල හිතෙන්නෙ එතනට අලුතෙන් මස් දාල, තුවාලෙ හොඳ වීම නිසයි..
නැත්තන් තුවාලෙ නැතිවීම (තුවල කකුල කපල දැමීමට වීම ) දුකයි..

 

[ChamodhK]

කමට හම කියන්නෙ මොකක්ද?

කමටහන Google කරලා බලන්න

 

[greenthunder]

බොහොම කනගාටුයි මට ඒත් තේරුනේ නැහැ

ඔය ඨිති කියන අවස්ථාව තුලත් අයෙකුට නිරීක්ෂණය කරන්න පුලුවන් වෙනස් වීමක්. උත්පාදයත් වෙනස්වීමක්, ඨිතස්ස අඤඤථත්තංයත් වෙනස්වීමක් වයත් වෙනස් වීමක්. ඔය අවස්ථා තුනේදීම යෝගියා නිරීක්ෂණය කරන්නෙ වෙනස්වීම.

 

[AnuradhaRa]

කමටහන Google කරලා බලන්න

පූස හවස තුනේ ඉදල මොනිටරේ පිටිපස්සෙ දොයි තාම
අපේ පූසි

 

[ChamodhK]

ඔය ඨිති කියන අවස්ථාව තුලත් අයෙකුට නිරීක්ෂණය කරන්න පුලුවන් වෙනස් වීමක්. උත්පාදයත් වෙනස්වීමක්, ඨිතස්ස අඤඤථත්තංයත් වෙනස්වීමක් වයත් වෙනස් වීමක්. ඔය අවස්ථා තුනේදීම යෝගියා නිරීක්ෂණය කරන්නෙ වෙනස්වීම.

ම්ම් තව ටිකක් හිතල බලන්නම් ගොඩාක් පිං

 

[amino]

ලෙඩේ අනිත්‍ය නිසා සැපයි කියලා අර්ථයක් එන්නෑ.

අපි ලෙඩක් නැතුව ඉන්න එක අනිත්‍ය නිසා අපිට ලෙඩ හැදෙනවා
එතකොට දුකයි
එතකොට ලෙඩ අනිත්‍ය නිසා අපිට ලෙඩ සනීප වෙනවා
එතකොට අපිට කොහොමද දුක වෙන්නේ

මම ලොකුවට ඔය පාලි අභිධර්මය දන්නේ නෑ
මට ඔය උද තියන ගැටලුව තියනවා

ඔයා කියන විදියට ලෙඩේ අනිත්‍ය වෙලා ලෙඩ සනීප වෙන එක සැපක් නෙමෙයි නම්
සනීපෙට ඉන්න එක අනිත්‍ය වෙලා ලෙඩ වෙන එක දුකක් වෙන්නත් බෑ

 

[S_M_S]

අපි ලෙඩක් නැතුව ඉන්න එක අනිත්‍ය නිසා අපිට ලෙඩ හැදෙනවා
එතකොට දුකයි
එතකොට ලෙඩ අනිත්‍ය නිසා අපිට ලෙඩ සනීප වෙනවා
එතකොට අපිට කොහොමද දුක වෙන්නේ

මම ලොකුවට ඔය පාලි අභිධර්මය දන්නේ නෑ
මට ඔය උද තියන ගැටලුව තියනවා

ඔයා කියන විදියට ලෙඩේ අනිත්‍ය වෙලා ලෙඩ සනීප වෙන එක සැපක් නෙමෙයි නම්
සනීපෙට ඉන්න එක අනිත්‍ය වෙලා ලෙඩ වෙන එක දුකක් වෙන්නත් බෑ

විනාඩි 6ක් වගේ තියෙන්නෙ. සම්පූර්ණයෙන්ම අහන්න.

 

[amino]

අනිත්‍ය වීම නිසා සුවයක් ලැබෙනව කියන්නෙ ඊට වඩා සුවයක් ඊළඟට ලැබීම නිසානෙ

නැතිවීම තුවාලෙට වඩා හොඳයි කියල හිතෙන්නෙ

මෙහෙම හොඳ පැත්තට හැරෙනවානම්
ඒ කියන්නේ තුවාල / අසනීප අනිත්‍ය නිසා එක දුකක් නෙමෙයි සැපක්​

කකුල කපල දාන්ඩ කියල

ඊට වඩා අමාරු හිසරදයක්

අසනීපෙ අනිත්‍ය තව නරක පැත්තට හැරෙනවා නම් ඒක දුකක්
​

මට හිතෙන විදිය
එකම අනිත්‍ය කතාවක අපිට පැහැදිලිවම අදුරගන්න පුළුවන් වෙන්න දුකයි සැපයි පෙන්න තියනවා නම් බුදුහාමුදුරුවෝ කියයි ද අනිත්‍ය දුකයි කියලා විතරක්
එහෙනම් බුදු හාමුදුරුවෝ කියයි වෙලාවකට දුකයි වෙලාවකට සැපයි කියලා

 

[thriloka]

ධ්‍යාන වලට යන කෙනෙක් ඉන්නවා, යාලුවෙක්,

කොහොමද බන් එහෙම ධ්‍යාන වලට යනවමයි කියන්නෙ?

 

[amino]

thank you bro
eeth mata me kiyana de therum ganna tharam denuma madi
me swamini wahansege deshanaa 3k vithara ahuwa mama meta kalinuth
ewage me swaasmin wahansege gemburu kaaranaa
mata aththatama therenne ne

 

[Rontmir]

කොහොමද බන් එහෙම ධ්‍යාන වලට යනවමයි කියන්නෙ?

යන කෙනාට එක දැනෙනවා.

විතක්ක
විචාර
පිතී
සුක
එකඟතා

 

[thriloka]

යන කෙනාට එක දැනෙනවා.

විතක්ක
විචාර
පිතී
සුක
එකඟතා

හරි බන්. ඒත් එහෙම යනව කියල කෙනෙක්ට බොරු උනත් කියන්න පුලුවන් නේ. පිටින් බලන කෙනෙක්ට ඒක තේරෙන්නෙ නැද්ද?

 

[greenthunder]

ම්ම් තව ටිකක් හිතල බලන්නම් ගොඩාක් පිං

ඒ වාක්‍යයේ අන්තර්ගත විශේෂ කාරණය තමා චමෝද් සිදුවෙන වෙනස්වීම පවා වෙනස් වෙමින් සිදුවෙන බවට නිරීක්ෂණය වීම. ඒ ගැන අවධානය යොමු කරමින් හිතලා බලන්න.

උදාහරණයට ගන්න හුස්ම රැල්ල. ආනාපානය ප්‍රමුඛ කරගෙන සතර සතිපට්ඨානය වඩන යෝගාවචරයාට කල්යාමේදී ආනාපානයේ විවිධ අවස්ථා ප්‍රකට වෙනවා. ආනාපානයේ මුල මැද අග වශයෙන්. උත්පාද ඨිති භංග වලට ඕක දැම්මොත් ආනාපානයේ මුල උත්පාදය, මැද ඨිතියත් අග භංගයත් විදිහට දක්වන්න පුලුවන්. එහෙම මුල මැද අග ප්‍රකට වුන යෝගාවචරයාට තවත් කාලයක් ගිහින් එක් ආශ්වාසයක් හෝ ප්‍රශ්වාසයක් තුල "අවස්ථා" රාශියක් ප්‍රකට වෙනවා. හරියට නිකං හුස්ම ඇතුලෙ තව පුංචි හුස්මවල් වගේ, ඒ පුංචි හුස්මවල් ඇතුලේ තවත් අනු-පුංචි හුස්මවලුත් අත්දකිනවා. ඒ එක පුංචි හුස්මක් වත් කලින් පුංචි හුස්මට සමාන නැහැ. ඒ එක අනු-පුංචි හුස්මක්වත් කලින් හෝ පසුව අනු-පුංචි හුස්මකට සමාන නැහැ. ඒ කියන්නෙ මේකයි අරකයි සමානයි කියලා කියන්න එකලඟ නිරීක්ෂණය වුනු පුංචි හෝ අනුපුංචි අවස්ථා දෙකක් දකින්න ලැබෙන්නෙ නැහැ. මේක ආශ්වාසයේ මැද එහෙමත් නැතිනම් ආශ්වාසයේ ඨිති අවස්ථාවටත් අදාලව තමා නිරීක්ෂණය වෙන්නෙ. යෝගාවචරයාගේ නිරීක්ෂණයට ලක්වෙන්නෙ වෙනස් වීමක් සහ ඒ වෙනස්වීමෙ නිරීක්ෂණය කල හැකි එක ලඟ අවස්ථාත් එකිනෙකට වෙනස්.

 

[ChamodhK]

ඒ වාක්‍යයේ අන්තර්ගත විශේෂ කාරණය තමා චමෝද් සිදුවෙන වෙනස්වීම පවා වෙනස් වෙමින් සිදුවෙන බවට නිරීක්ෂණය වීම. ඒ ගැන අවධානය යොමු කරමින් හිතලා බලන්න.

උදාහරණයට ගන්න හුස්ම රැල්ල. ආනාපානය ප්‍රමුඛ කරගෙන සතර සතිපට්ඨානය වඩන යෝගාවචරයාට කල්යාමේදී ආනාපානයේ විවිධ අවස්ථා ප්‍රකට වෙනවා. ආනාපානයේ මුල මැද අග වශයෙන්. උත්පාද ඨිති භංග වලට ඕක දැම්මොත් ආනාපානයේ මුල උත්පාදය, මැද ඨිතියත් අග භංගයත් විදිහට දක්වන්න පුලුවන්. එහෙම මුල මැද අග ප්‍රකට වුන යෝගාවචරයාට තවත් කාලයක් ගිහින් එක් ආශ්වාසයක් හෝ ප්‍රශ්වාසයක් තුල "අවස්ථා" රාශියක් ප්‍රකට වෙනවා. හරියට නිකං හුස්ම ඇතුලෙ තව පුංචි හුස්මවල් වගේ, ඒ පුංචි හුස්මවල් ඇතුලේ තවත් අනු-පුංචි හුස්මවලුත් අත්දකිනවා. ඒ එක පුංචි හුස්මක් වත් කලින් පුංචි හුස්මට සමාන නැහැ. ඒ එක අනු-පුංචි හුස්මක්වත් කලින් හෝ පසුව අනු-පුංචි හුස්මකට සමාන නැහැ. ඒ කියන්නෙ මේකයි අරකයි සමානයි කියලා කියන්න එකලඟ නිරීක්ෂණය වුනු පුංචි හෝ අනුපුංචි අවස්ථා දෙකක් දකින්න ලැබෙන්නෙ නැහැ. මේක ආශ්වාසයේ මැද එහෙමත් නැතිනම් ආශ්වාසයේ ඨිති අවස්ථාවටත් අදාලව තමා නිරීක්ෂණය වෙන්නෙ. යෝගාවචරයාගේ නිරීක්ෂණයට ලක්වෙන්නෙ වෙනස් වීමක් සහ ඒ වෙනස්වීමෙ නිරීක්ෂණය කල හැකි එක ලඟ අවස්ථාත් එකිනෙකට වෙනස්.

ගොඩක් පින්

 

[Emios]

Sabba kaya kiyanne mokatada?mage sampurna kayatada nattan,mage rupenui bahira rupenui midila itiri wena ashawasa prashawasetada?

Satipattana sutre sinhala meaning eka tiyenne mage sampurna kaya kiyala.

 

[ek_rosh]

උප්පාද ටිති භංග අවස්ථා වලින් ටිති අවස්තාව නිත්‍යයි කියන්න බැරි ඇයි?

විස්තර සහිතව කියල දෙන්න පුලුවන්නම් පිං

හේතුවක් නිසා ඇතිවෙලා...හෙතුව නැති වෙනකොට නැති වෙනවනම්...අනිත්යයි...

දැන් ඔතන රුපය...හෙතුවක් නිසා ඇත් නැත් වෙන නිසා අනිත්යයි...එත කොට..ඔතන...උප්පාද, තිති, බන්ග ඇති වෙන්නෙ හේතුවක් නිසාද...ඔව්..එහෙනම් ඔය අවස්තා තුනත් අනිත්යයි...