වාහන වායුසමීකරණ පද්ධතිය ක්රියාකාරීත්ව&#
වාහන වායුසමීකරණ පද්ධතිය ක්රියාකාරීත්වය(How Air Conditioning System Works)
පසුගිය සතියේ මා හට වාහන වායුසමීකරණ පිලිබඳ පුහුණුවකට සහාගීවීමට අවස්ථාවක් ලැබුණු අතර එමනිසා වාහන වායුසමීකරණ පද්ධතිය ගැන ලිපියක් ලිවීමට අදහසක් ඇතිවිය.මා ඉන්නා රටේ වායුසමීකරණ පද්ධතිවල අලුත්වැඩිය කරීම් සඳහා බලපත්රයක්(Refrigerant Handling Licence) ලබාගත යුතු අතර එසේ නොමැතිව වායුසමීකරණ පද්ධතිවල අලුත්වැඩිය කරීම් කිරීම පුද්ගලිකව ඩොලර් 80,000 ක් දක්වා සහ සේවා ආයතනයට ඩොලර් 100,000 දක්වා විශාල දඩයකට යටත්කලහැකි වරදකි.මෙසේ දැඩි නීතියක් ඇත්තේ වායුසමීකරණයට යොදාගන්න ගෑස් පෘතුව් ඕසෝන් ස්ථත්රයට සිදුරු කිරීමට ප්රභල දායකත්වයක් සපයන බැවිනි.කෙසේවෙතත් පහත ලිපියෙන් ඔබහට වාහන වායුසමීකරණ පද්ධතිය ක්රියාකාරීත්වය පිළිබඳව සහ නඩත්තුව කටයුතුවදී අවශ්ය මුලික අවබෝධයක් ලැබේයැයි විශ්වාස කරමි. ඔබ වායු සමීකරණය ක්රියාත්මක කරන ආකාරය ගැන ඔබ ඕනැකමින් සිතාබලනවා විය හැකිය, හෝ සමහර විට ඔබ එය මොහොතකට කල්පනා කර නැත.නැතහොත් ඔබ කුතුහලයෙන් හෝ උනන්දුවෙන් සිටිනවා වියහැක.ඔබට එය මෙසේ පැහැදිලි කරන්නෙමු.වතයේ තත්වය(Air Conditioning)වායුසමීකරණය ලෙස සරළව පැවසිය හැකිය. එය නික්කන්ම වාතය සිසිලනය කිරීම පමණක් නොව තෙතමනය(moisture)හෝ ආර්ද්රතාවය(humidity) ද අඩුකිරීමයි.මෙයින් විස්තර කරීමට අදහස් කරනුයේ වායුසමීකරණ පද්ධතියයේ ප්රධාන කොටස් සහ වායුසමීකරණ පද්ධතිය නිසිලෙස පවත්වාගෙන යමට අවශ්ය උපදෙස් කිහිපයක් සැපයීමටයි.ඇත්තටම වැඩිදෙනෙක් දන්නේ නහැ වායුසමීකරණ පද්ධතිය ඉන්ධන ලීටරයකට ධාවනය කරන කිලෝමීටර් ගනන අඩුකරනබව.එයට හේතුව තාපය හා තෙතමනය ඉවත් කිරීමට එන්ජිමෙන් ශක්තිය වැයවන අතර මෙම නිසා වැඩිපුර එන්ජින් බර(engine load) වැඩිපුර පෙට්රල් පරිභෝජනය කරීමයි.වායුසමීකරණය ප්රධාන මූලධර්ම වාෂ්පීකරණය හා ඝනීභවනයි(Evaporation and Condensation) එවිට හැකිලීම් හා පුළුල් ඇති වේ.(Compression and Expansion)භෞතික විද්යඥයන් මෙය තාප ගති විද්යව( thermodynamics) හැදින්වේ. ඔබට එය සරළව මෙසේ පැහැදිලි කරන්නම්. වාෂ්පීකරණය(Evaporation) : ඔබ ඔබේ අතත්ල පිටුපස ස්ර්ච්කල් ස්ප්රීතු (surgical spirits)ටිකක් තවරන්න එවිට ඔබේ අත සීතල වෙනවා දැනී ඇත.ඇයි ඒ? එය වාෂ්පීකරණය නම් වේ. මක්නිසාද ඔබේ අතේ පිටුපස පැත්තේ සමෙහි ඇති ස්ර්ච්කල් ස්ප්රීතු (surgical spirits)වාෂ්පවීම නිසාය.ස්ප්රීතු වාෂ්ප ලෙස ඔබේ සම මතුපිට තාපය ඉවත් ගනී. ඝනීභවන(Condensation): ඔබ කවදා හෝ දැක තිබෙනවාද කවුරුහරි සිසිල් තත්වයක සිට කණ්නාඩි යුගලක් පැලඳ සිට සිට ඉවතට යනවිටක් ණ්නාඩි තුල වාෂ්ප? ඇයි ඒ? එය ඝනීභවනයනම් වේ. එය සීතල වීදුරු මතුපිට පෘෂ්ඨය මත ඇති වායුව වාෂ්ප ලෙස ඉවත්ව්මෙදී වාතයේ තෙතමනය අඩු ධාරිතාවකින් ලෙස අල්ලාගැනීමයි එමනිසා වීදුරු පෘෂ්ඨය මත ජලය ලෙසට ඝනීභවනය වේ . හැකිලීම් වන තාපය(Heat of Compression): ඔබ කවදා හෝ දැක තිබෙනවාද අත් පොම්පයකින් බයිසිකල් ටයරය කට හුළං පිරවීමේදී පොම්පයේ අවසන් කොටස රත්වීමකට ලක්වෙනබව ? ඔබ එය පොම්ප විසින් පොම්පයට දමා ඇති ශක්තිය එය වායතය සම්පීඩිත කිරීමම පමණක් නොව වාතය කුඩා අංශු එකට තදවීමේදී ඝර්ෂනය ඇතිවීමෙන් තාපය මුදාහැරී. හැකිලීම්(Compression): සමහර අවස්ථාවල සියලු වායු අවසානයේ දියර බවට පත් වනු. ඒ සඳහා හොඳම උදාහරණය ඩියෝඩ්රන්ට්ය(Body spray) මෙය ඔබට එය සෙලවීමේදී එය අසාගත හැකිය එය ඇතුළත තියෙන්නේ දියර නමුත් එය එලියට පැමිණ ඔබේ කිහිල්ල(underarm) ප්රදේශයේ ගැටෙනවිට විට ගෑස් බවට පත්වේ. ඩියෝඩ්රන්ට්ය(Body spray) කෑනය තුල තුළ අධික පීඩනයක් ඇති නිසා එය ද්රවයක් (liquid)ලෙස පවතී. ප්රසාරණ කිරීම විසින් සිසිලස(Cooling by Expansion): නැවත ඩියෝඩ්රන්ට්(Body spray) උදාහරණයට යමු.දැන් ඔබ සිතවී ඩියෝඩ්රන්ට් spray කරනවිට සිසිලසක් දන්නේ කෙසේද කියා මක්නිසාද ඇතුලත ඇති දියර පිටතට පැමිනීමේදී ඉක්මනින් පරිමාව වැඩිවීම නිසා ඔබට ශීතලක් දැනෙනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, ඩියෝඩ්රන්ට්(Body spray) සහ ස්ර්ච්කල් ස්ප්රීතු (surgical spirits) යොදා කල පැහැදිලි කරීම් මූලික අදහසක් ගැනීමට ප්රමාණවත් යැයි සිතමි.වැදගත්ම ප්රශ්නය නම් ඔබේ මෝටර් රථය සම්බන්ධ කරමින් සිසිල් වාතයක් ලබදෙනේ කෙසේද යන්නයි? දෘඩ නළයක් සහ නම්යශීලී නළ ඔබේ මෝටර් රථය තුළ සියලු වායුසමීකරණ සංරචකයන්ට(components)සම්බන්ධ කරනේ කෙසේද යන්නයි.වාෂ්පීකරණය හා ඝනීභවන,ප්රසාරණය සහ සම්පීඩන භෞතික විද්යාවේ කාර්යක්වේ.සමස්ථ ක්රමයම ප්රධන සංරචක( components)පහකට වෙන්කර දැක්විය හැක එනම් ස්ම්පීඩකය (Compressor), ධාත්රකය(Condenser),වියළනය( Receiver-dryer)- කපාට පුළුල් කිරීමෙ වැල්වය (Expansion valve)හෝ බධාකරණ(Restrictor)සහ වෂ්පකාරකය (Evaporator) ලෙසට.
සමස්ථ ක්රමයම වටා ගමන් කරන තරල ශීතකාරක(refrigerant)ලෙස හැදින්වේ වේ. මෙම ශීතකාරක අඩු උෂ්ණත්වයේ දී වාෂ්පකර පසුව උසස් පීඩනයේදී නැවතත් තරල(condense) බවට පත්කරගත හැක.ඇතී තයෙදී R12 වර්ගයේ ගැස් මෝටර් රථ සඳහා භාවිතා කරන ලද ශීතකාරක විය. එය විශාල වශයෙන් භාවිතා කරීම පෘථිවි ඕසෝන් ස්තරය කුහරයට හානිකරීමට පුළුල්ව දායකත්වයක් සපයන බව සොයාගන්නා ලද අතර ඒය chlorofluorocarbon(CFC)නම්වේ.මෙම ශීතකාරක(R12)1996 න් පසුව භාවිතයෙන් ඉවත් කෙරුණු අතර සියලු මෝටර් රථ පරිසර හිතකාමී( non-CFC fluid)වන R134A නමි අලුත් ශීතකාරක තරල භාවිතා කරන එක්කරන ලදී.(දැනට භාවිතා කරන non-CFC fluid වන R134A ද එන වසරේ එනම් 2016 සිට යුරෝපයේ සමහර රටවල් වලින් ඉවත් කර ඒ වෙනුවට නවතම ශීතකාරක තරලයක්(refrigerant fluid) භාවිතයට එක කෙරීමට සැලසුම් කර ඇත.එය R1234yf නම්කර ඇත).මෙහි වායු සමීකරණ පද්ධතියේ විවිධ කොටස්වල එක් එක් කාර්යයන් පහත දැක්වේ. සම්පීඩකය(Compressor): මෙම කොම්ප්රෂරය අශ්වයෙක් වගේ වායු සමීකරණ පද්ධතියේ ප්රධාන වැඩ කොටසක් ඉටුකරයි.කොම්ප්රෂරය එන්ජිමේ ක්රෑන්ක් පුළිය මගින් බෙල්ට් එකක් ආධාරයෙන් දුවවනු ලබයි.මෙය වායු සමීකරණය පද්ධතිය සක්රීය විට කොම්ප්රෂරය තුල තරලයක්(refrigerant fluid) ලෙස ඇති ශීතකාරක ඉහළ පීඩනයක් යටතේ ශීතකාරක වාෂ්ප(high pressure vapour)ලෙස කන්ඩෙන්සරයට පොම්පකරයි. ධාත්රකය(Condenser): කන්ඩෙන්සරය යනු අධි පීඩන ශීතකාරක වාෂ්ප(high pressure vapour)ද්රවයක්(high pressure liquid) බවට වෙනස් කිරීමට භාවිතා කරන උපකරණයකි. එය ඇන්ජිමේ රේඩියේටරය ඉදිරිපිට සවිකර ඇති අතර එය රේඩියේටරය ඉතාමත් සමාන පෙනුමක් ඇත. කන්ඩෙන්සරයතුලදී අධි පීඩන ශීතකාරක වාෂ්ප ද්රවයක්(high pressure liquid) ලෙස ඝනීභවනය වීමේදී කන්ඩෙන්සරය තුල ඉහළ පීඩනය නිසා විශාල තාපය උත්පාදනයක් ඇතිවේ වේ. තාපය සහිත කන්ඩෙන්සරය හරහා වතය ගැලීම තුලින් ඉවත්තාපය ඉවත්වේ . ලබන්නා(Receiver): දැන්මෙසේ ලැබෙන දියර ශීතකාරකය receiver-dryer වෙත යොමුකරනනු ලබන අතර, ශීතකාරක බවට පත්වීමේදී ඇති ඕනෑම තෙතමනයක් (moisture) receiver-dryer මගින් ඉවත් කරයි. පද්ධතිය තුලට තෙතමනය අතුලුවීමෙන් අයිස් ස්ඵටික සැදී හිරවීමෙන් යාන්ත්රික හානි(විශ්ෂයෙන්ම කොම්ප්රෂරය) විනාශයට හේතු වේ සහ නළ(AC pipe)හිරවීමෙන් මහත් විනාශයක් සිදුවේ. පුළුල් කිරීම වැල්වය (Thermo expansion Valve): සම්පීඩිත ශීතකාරක receiver-drier තුලින් එක්ස්පැන්ෂන් වැලවය තුලට ගලා එයි.එක්ස්පැන්ෂන් වැලවය මගින් evaporator දී ශීතකාරක වාෂ්ප බවට පත් කළ හැකි වන පරිදි මෙම කපාට ද්වාර ශීතකාරකයේ පීඩන බලපෑම් ඉවත් කරයි.(එක්ස්පැන්ෂන් වැලවය පීඩනය සහ රික්තය මත ක්රියාත්මක වන සම්පූර්ණ මැක්නිකල් වැල්වයකි.මෙය තෙර්මොස්ටැට් වල්වයේ ක්රියාකාරීත්වයට සමානය.) වෂ්පකාරකය(evaporator): මෙම evaporator ද රේඩියේටරයට සමාන ආකාරයේ තවත් උපකරණයක් වේ. එය ටියුබ් සහ වරල් ඇති අතර සාමාන්යයෙන් foot well යට පැත්තේ සවිකර ඇත. සීතල අඩු පීඩන ශීතකාරක මෙම එවපරේටරය(evaporator) තුලින් ගලීමෙදී වාෂ්පයක් ලෙස එය මගී මැදිරියතුල( passenger compartment) ඇති තාප ප්රමාණයක් අවශෝෂණය කරගනී. මගී මැදිරි තුල සවිකර ඇති blower fan එක මගින් පිටත් ඇති වාතය මෙම evaporator තලින් යාමට සැලසීමෙන් සීතල වායු ධාරා මෝටර් රථය තුළ බෙදා හරිනු ලැබේ. මෙම evaporator වායු පැත්ත වාතයේ තෙතමනය අඩු කර නිධියක් ලෙස එකතු වන ජලය ඉවතට බැස යන ලෙස සකසා ඇත. Compressor: මෙම කොම්ප්රේෂරය තවත් ශීතකරණ චක්රයක් ආරම්භ කිරීමට අඩු පීඩනය ශීතකාරක වාෂ්ප දී කරවයි. මෙම ශීතකරණ ක්රියාවලිය පසුව දිගින් දිගටම දිවෙන අතර පුළුල් කපාට පිහිටුවීම මගින් නියාමනය කර ඇත(regulated by the setting of the expansion valve). ඒ වගේ පැහැදිලි විට සමස්ථක්රියාවලිය සාධාරණ සරල ය. සියලුම වායු සමීකරණ පද්ධති භාවිතා කරන නිශ්චිත සංරචක(components)මෝටර් රථ නිෂ්පාදකයන් අතර මඳක් වෙනස් විය හැක.
වාහන වායුසමීකරණ පද්ධතිය ක්රියාකාරීත්වය(How Air Conditioning System Works)
පසුගිය සතියේ මා හට වාහන වායුසමීකරණ පිලිබඳ පුහුණුවකට සහාගීවීමට අවස්ථාවක් ලැබුණු අතර එමනිසා වාහන වායුසමීකරණ පද්ධතිය ගැන ලිපියක් ලිවීමට අදහසක් ඇතිවිය.මා ඉන්නා රටේ වායුසමීකරණ පද්ධතිවල අලුත්වැඩිය කරීම් සඳහා බලපත්රයක්(Refrigerant Handling Licence) ලබාගත යුතු අතර එසේ නොමැතිව වායුසමීකරණ පද්ධතිවල අලුත්වැඩිය කරීම් කිරීම පුද්ගලිකව ඩොලර් 80,000 ක් දක්වා සහ සේවා ආයතනයට ඩොලර් 100,000 දක්වා විශාල දඩයකට යටත්කලහැකි වරදකි.මෙසේ දැඩි නීතියක් ඇත්තේ වායුසමීකරණයට යොදාගන්න ගෑස් පෘතුව් ඕසෝන් ස්ථත්රයට සිදුරු කිරීමට ප්රභල දායකත්වයක් සපයන බැවිනි.කෙසේවෙතත් පහත ලිපියෙන් ඔබහට වාහන වායුසමීකරණ පද්ධතිය ක්රියාකාරීත්වය පිළිබඳව සහ නඩත්තුව කටයුතුවදී අවශ්ය මුලික අවබෝධයක් ලැබේයැයි විශ්වාස කරමි. ඔබ වායු සමීකරණය ක්රියාත්මක කරන ආකාරය ගැන ඔබ ඕනැකමින් සිතාබලනවා විය හැකිය, හෝ සමහර විට ඔබ එය මොහොතකට කල්පනා කර නැත.නැතහොත් ඔබ කුතුහලයෙන් හෝ උනන්දුවෙන් සිටිනවා වියහැක.ඔබට එය මෙසේ පැහැදිලි කරන්නෙමු.වතයේ තත්වය(Air Conditioning)වායුසමීකරණය ලෙස සරළව පැවසිය හැකිය. එය නික්කන්ම වාතය සිසිලනය කිරීම පමණක් නොව තෙතමනය(moisture)හෝ ආර්ද්රතාවය(humidity) ද අඩුකිරීමයි.මෙයින් විස්තර කරීමට අදහස් කරනුයේ වායුසමීකරණ පද්ධතියයේ ප්රධාන කොටස් සහ වායුසමීකරණ පද්ධතිය නිසිලෙස පවත්වාගෙන යමට අවශ්ය උපදෙස් කිහිපයක් සැපයීමටයි.ඇත්තටම වැඩිදෙනෙක් දන්නේ නහැ වායුසමීකරණ පද්ධතිය ඉන්ධන ලීටරයකට ධාවනය කරන කිලෝමීටර් ගනන අඩුකරනබව.එයට හේතුව තාපය හා තෙතමනය ඉවත් කිරීමට එන්ජිමෙන් ශක්තිය වැයවන අතර මෙම නිසා වැඩිපුර එන්ජින් බර(engine load) වැඩිපුර පෙට්රල් පරිභෝජනය කරීමයි.වායුසමීකරණය ප්රධාන මූලධර්ම වාෂ්පීකරණය හා ඝනීභවනයි(Evaporation and Condensation) එවිට හැකිලීම් හා පුළුල් ඇති වේ.(Compression and Expansion)භෞතික විද්යඥයන් මෙය තාප ගති විද්යව( thermodynamics) හැදින්වේ. ඔබට එය සරළව මෙසේ පැහැදිලි කරන්නම්. වාෂ්පීකරණය(Evaporation) : ඔබ ඔබේ අතත්ල පිටුපස ස්ර්ච්කල් ස්ප්රීතු (surgical spirits)ටිකක් තවරන්න එවිට ඔබේ අත සීතල වෙනවා දැනී ඇත.ඇයි ඒ? එය වාෂ්පීකරණය නම් වේ. මක්නිසාද ඔබේ අතේ පිටුපස පැත්තේ සමෙහි ඇති ස්ර්ච්කල් ස්ප්රීතු (surgical spirits)වාෂ්පවීම නිසාය.ස්ප්රීතු වාෂ්ප ලෙස ඔබේ සම මතුපිට තාපය ඉවත් ගනී. ඝනීභවන(Condensation): ඔබ කවදා හෝ දැක තිබෙනවාද කවුරුහරි සිසිල් තත්වයක සිට කණ්නාඩි යුගලක් පැලඳ සිට සිට ඉවතට යනවිටක් ණ්නාඩි තුල වාෂ්ප? ඇයි ඒ? එය ඝනීභවනයනම් වේ. එය සීතල වීදුරු මතුපිට පෘෂ්ඨය මත ඇති වායුව වාෂ්ප ලෙස ඉවත්ව්මෙදී වාතයේ තෙතමනය අඩු ධාරිතාවකින් ලෙස අල්ලාගැනීමයි එමනිසා වීදුරු පෘෂ්ඨය මත ජලය ලෙසට ඝනීභවනය වේ . හැකිලීම් වන තාපය(Heat of Compression): ඔබ කවදා හෝ දැක තිබෙනවාද අත් පොම්පයකින් බයිසිකල් ටයරය කට හුළං පිරවීමේදී පොම්පයේ අවසන් කොටස රත්වීමකට ලක්වෙනබව ? ඔබ එය පොම්ප විසින් පොම්පයට දමා ඇති ශක්තිය එය වායතය සම්පීඩිත කිරීමම පමණක් නොව වාතය කුඩා අංශු එකට තදවීමේදී ඝර්ෂනය ඇතිවීමෙන් තාපය මුදාහැරී. හැකිලීම්(Compression): සමහර අවස්ථාවල සියලු වායු අවසානයේ දියර බවට පත් වනු. ඒ සඳහා හොඳම උදාහරණය ඩියෝඩ්රන්ට්ය(Body spray) මෙය ඔබට එය සෙලවීමේදී එය අසාගත හැකිය එය ඇතුළත තියෙන්නේ දියර නමුත් එය එලියට පැමිණ ඔබේ කිහිල්ල(underarm) ප්රදේශයේ ගැටෙනවිට විට ගෑස් බවට පත්වේ. ඩියෝඩ්රන්ට්ය(Body spray) කෑනය තුල තුළ අධික පීඩනයක් ඇති නිසා එය ද්රවයක් (liquid)ලෙස පවතී. ප්රසාරණ කිරීම විසින් සිසිලස(Cooling by Expansion): නැවත ඩියෝඩ්රන්ට්(Body spray) උදාහරණයට යමු.දැන් ඔබ සිතවී ඩියෝඩ්රන්ට් spray කරනවිට සිසිලසක් දන්නේ කෙසේද කියා මක්නිසාද ඇතුලත ඇති දියර පිටතට පැමිනීමේදී ඉක්මනින් පරිමාව වැඩිවීම නිසා ඔබට ශීතලක් දැනෙනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, ඩියෝඩ්රන්ට්(Body spray) සහ ස්ර්ච්කල් ස්ප්රීතු (surgical spirits) යොදා කල පැහැදිලි කරීම් මූලික අදහසක් ගැනීමට ප්රමාණවත් යැයි සිතමි.වැදගත්ම ප්රශ්නය නම් ඔබේ මෝටර් රථය සම්බන්ධ කරමින් සිසිල් වාතයක් ලබදෙනේ කෙසේද යන්නයි? දෘඩ නළයක් සහ නම්යශීලී නළ ඔබේ මෝටර් රථය තුළ සියලු වායුසමීකරණ සංරචකයන්ට(components)සම්බන්ධ කරනේ කෙසේද යන්නයි.වාෂ්පීකරණය හා ඝනීභවන,ප්රසාරණය සහ සම්පීඩන භෞතික විද්යාවේ කාර්යක්වේ.සමස්ථ ක්රමයම ප්රධන සංරචක( components)පහකට වෙන්කර දැක්විය හැක එනම් ස්ම්පීඩකය (Compressor), ධාත්රකය(Condenser),වියළනය( Receiver-dryer)- කපාට පුළුල් කිරීමෙ වැල්වය (Expansion valve)හෝ බධාකරණ(Restrictor)සහ වෂ්පකාරකය (Evaporator) ලෙසට.
සමස්ථ ක්රමයම වටා ගමන් කරන තරල ශීතකාරක(refrigerant)ලෙස හැදින්වේ වේ. මෙම ශීතකාරක අඩු උෂ්ණත්වයේ දී වාෂ්පකර පසුව උසස් පීඩනයේදී නැවතත් තරල(condense) බවට පත්කරගත හැක.ඇතී තයෙදී R12 වර්ගයේ ගැස් මෝටර් රථ සඳහා භාවිතා කරන ලද ශීතකාරක විය. එය විශාල වශයෙන් භාවිතා කරීම පෘථිවි ඕසෝන් ස්තරය කුහරයට හානිකරීමට පුළුල්ව දායකත්වයක් සපයන බව සොයාගන්නා ලද අතර ඒය chlorofluorocarbon(CFC)නම්වේ.මෙම ශීතකාරක(R12)1996 න් පසුව භාවිතයෙන් ඉවත් කෙරුණු අතර සියලු මෝටර් රථ පරිසර හිතකාමී( non-CFC fluid)වන R134A නමි අලුත් ශීතකාරක තරල භාවිතා කරන එක්කරන ලදී.(දැනට භාවිතා කරන non-CFC fluid වන R134A ද එන වසරේ එනම් 2016 සිට යුරෝපයේ සමහර රටවල් වලින් ඉවත් කර ඒ වෙනුවට නවතම ශීතකාරක තරලයක්(refrigerant fluid) භාවිතයට එක කෙරීමට සැලසුම් කර ඇත.එය R1234yf නම්කර ඇත).මෙහි වායු සමීකරණ පද්ධතියේ විවිධ කොටස්වල එක් එක් කාර්යයන් පහත දැක්වේ. සම්පීඩකය(Compressor): මෙම කොම්ප්රෂරය අශ්වයෙක් වගේ වායු සමීකරණ පද්ධතියේ ප්රධාන වැඩ කොටසක් ඉටුකරයි.කොම්ප්රෂරය එන්ජිමේ ක්රෑන්ක් පුළිය මගින් බෙල්ට් එකක් ආධාරයෙන් දුවවනු ලබයි.මෙය වායු සමීකරණය පද්ධතිය සක්රීය විට කොම්ප්රෂරය තුල තරලයක්(refrigerant fluid) ලෙස ඇති ශීතකාරක ඉහළ පීඩනයක් යටතේ ශීතකාරක වාෂ්ප(high pressure vapour)ලෙස කන්ඩෙන්සරයට පොම්පකරයි. ධාත්රකය(Condenser): කන්ඩෙන්සරය යනු අධි පීඩන ශීතකාරක වාෂ්ප(high pressure vapour)ද්රවයක්(high pressure liquid) බවට වෙනස් කිරීමට භාවිතා කරන උපකරණයකි. එය ඇන්ජිමේ රේඩියේටරය ඉදිරිපිට සවිකර ඇති අතර එය රේඩියේටරය ඉතාමත් සමාන පෙනුමක් ඇත. කන්ඩෙන්සරයතුලදී අධි පීඩන ශීතකාරක වාෂ්ප ද්රවයක්(high pressure liquid) ලෙස ඝනීභවනය වීමේදී කන්ඩෙන්සරය තුල ඉහළ පීඩනය නිසා විශාල තාපය උත්පාදනයක් ඇතිවේ වේ. තාපය සහිත කන්ඩෙන්සරය හරහා වතය ගැලීම තුලින් ඉවත්තාපය ඉවත්වේ . ලබන්නා(Receiver): දැන්මෙසේ ලැබෙන දියර ශීතකාරකය receiver-dryer වෙත යොමුකරනනු ලබන අතර, ශීතකාරක බවට පත්වීමේදී ඇති ඕනෑම තෙතමනයක් (moisture) receiver-dryer මගින් ඉවත් කරයි. පද්ධතිය තුලට තෙතමනය අතුලුවීමෙන් අයිස් ස්ඵටික සැදී හිරවීමෙන් යාන්ත්රික හානි(විශ්ෂයෙන්ම කොම්ප්රෂරය) විනාශයට හේතු වේ සහ නළ(AC pipe)හිරවීමෙන් මහත් විනාශයක් සිදුවේ. පුළුල් කිරීම වැල්වය (Thermo expansion Valve): සම්පීඩිත ශීතකාරක receiver-drier තුලින් එක්ස්පැන්ෂන් වැලවය තුලට ගලා එයි.එක්ස්පැන්ෂන් වැලවය මගින් evaporator දී ශීතකාරක වාෂ්ප බවට පත් කළ හැකි වන පරිදි මෙම කපාට ද්වාර ශීතකාරකයේ පීඩන බලපෑම් ඉවත් කරයි.(එක්ස්පැන්ෂන් වැලවය පීඩනය සහ රික්තය මත ක්රියාත්මක වන සම්පූර්ණ මැක්නිකල් වැල්වයකි.මෙය තෙර්මොස්ටැට් වල්වයේ ක්රියාකාරීත්වයට සමානය.) වෂ්පකාරකය(evaporator): මෙම evaporator ද රේඩියේටරයට සමාන ආකාරයේ තවත් උපකරණයක් වේ. එය ටියුබ් සහ වරල් ඇති අතර සාමාන්යයෙන් foot well යට පැත්තේ සවිකර ඇත. සීතල අඩු පීඩන ශීතකාරක මෙම එවපරේටරය(evaporator) තුලින් ගලීමෙදී වාෂ්පයක් ලෙස එය මගී මැදිරියතුල( passenger compartment) ඇති තාප ප්රමාණයක් අවශෝෂණය කරගනී. මගී මැදිරි තුල සවිකර ඇති blower fan එක මගින් පිටත් ඇති වාතය මෙම evaporator තලින් යාමට සැලසීමෙන් සීතල වායු ධාරා මෝටර් රථය තුළ බෙදා හරිනු ලැබේ. මෙම evaporator වායු පැත්ත වාතයේ තෙතමනය අඩු කර නිධියක් ලෙස එකතු වන ජලය ඉවතට බැස යන ලෙස සකසා ඇත. Compressor: මෙම කොම්ප්රේෂරය තවත් ශීතකරණ චක්රයක් ආරම්භ කිරීමට අඩු පීඩනය ශීතකාරක වාෂ්ප දී කරවයි. මෙම ශීතකරණ ක්රියාවලිය පසුව දිගින් දිගටම දිවෙන අතර පුළුල් කපාට පිහිටුවීම මගින් නියාමනය කර ඇත(regulated by the setting of the expansion valve). ඒ වගේ පැහැදිලි විට සමස්ථක්රියාවලිය සාධාරණ සරල ය. සියලුම වායු සමීකරණ පද්ධති භාවිතා කරන නිශ්චිත සංරචක(components)මෝටර් රථ නිෂ්පාදකයන් අතර මඳක් වෙනස් විය හැක.
