ඔය වගේ මිත්යාමය ගොඩ නැංවීම් හෝ ෆැන්ටෑස්ටික් විස්තර ඇත්තද බොරුද කියන ප්රශ්නෙ (සිංහලෙන් කිව්වොත් factuality පැත්ත ගැන) එල්ලෙන එක කාලෙ නාස්තියක් නෙවේද. ඒ මැජිකල් කෑලි පිටිපස්සෙ තියෙන දෘශ්ඨිවාදය ගැන අපිට කල්පනා කරන්න පුලුවන්. බුද්ධ චරිතය ටෙක්චුවලයිස් වෙද්දි ඓතිහාසිකවම මිනිස්සුන්ට උවමනාවක් තිබ්බා බුද්ධව මිනිස් පැවැත්මෙන් වියුක්ත යමක් විදිහට දකින්න. වෙනකක් තියා සිද්ධාර්ථ පිළිසිඳගන්නෙ මහමායාගෙ ලිංගික හැසිරීමකින් තොරව බව ටෙක්ස්ට්ස් කීපයකම ලියවෙනව. අමෝ අමෝ සුරංගනා කතානෙ කියල උඹල කියයි: සුරංගනා කතා තමයි, බොරු බයිල තමයි අභව්ය දේවල් ලියවෙන තරමට බුද්ධ සුපර්නැචුරල් එක්සිස්ටන්ස් එකක් විදිහට දකින්න ඒ කාලෙ මිනිස්සුන්ට උවමනාවක් තිබ්බා. එහෙම තමා මිත්ස් හැදෙන්නෙ.
බුද්ධ කියන්නෙ සාමාන්ය මනුස්සයෙක්, එයා දාර්ශනිකයෙක් බ්ලා බ්ලා කතා ටික මේ මධ්යම පාන්තික උගත් බෞද්ධයා යටත් විජිත කාලෙන් පස්සෙ කියන්න ගත්ත දේවල්නෙ. මේ අවුරුදු දෙදාස්පන්සියයෙන් වැඩි පුරම අපි බුද්ධව දැක්කෙ යම් අයිඩියලිස්ටික්, මැජිකල් පැවැත්මක් හැටියට (අපි කිව්වෙ laity එක ගැන, න්යායාචාර්යවරු ගැන නෙමේ).
වර්තමාන නාගරික උගත් බෞද්ධයට ආගම ගැන හිත ඇතුලෙන් හීනමානයක් තියෙනව, ආගම කියන ලේබල් එකෙන් ඩිසෝසියෙට් වෙන්න උවමනාවක් තියෙනව- ආගමක් අදහන ගොඩට අයිති වෙන මුන්ගෙ මාර පරස්පරවිරොධී හැසිරීමක් මේක. මුන් ඒ නිසා බුද්ධාගමේ තියෙන parables, lore ඇසුරෙන එන කතා, සාහිත්ය කෑලි ඔක්කොම ඩිස්මිස් කරල දාල පුලුවන් තරම් වේගෙන් නාමිකව ඉන්ටලෙක්චුවලයිස් කරන්න උත්සාහයක් දරනව. නාමිකව කිව්වෙ කතාවට සහ self assurance එකක් විදිහටද මන්ද කියනව ආගමක් නෙමේ දර්ශණයක් බ්රෝ කියල. මේක අද ඊයෙ කියන්න ගත්තු එකක් නෙමේ රීස් ඩේවිඩ්, ඕල්කට් පසුව ධර්මපාල බුද්ධාගම යටත් විජිත යුගෙන් පස්සෙ බෞද්ධ පුනරුදයක් ඇති කරන්න ගත්ත කාලෙ සිංහල උගත් බෝෂුවා එක අතර ජනප්රිය උන දෙයක්. මන් හිතන්නෙ මේක බෞද්ධත්වයෙ තියෙන ඊස්ටර්න් ස්වභාවය මරල වෙස්ටර්න් දැක්මකින් කියවීමක්. ඕල්කට් එහෙම එයාගෙ ඩයරි වල ලියනව ඇයි මේ තරම් ප්රොෆවුන්ඩ් තියරටිකල් කාරණා තියෙද්දි ලාංකිකයන් නොගැඹුරු (ඌ කියන විදිහට) කතාවල එල්ලිලා ඉන්නෙ කියල. මේක බැලූ බැල්මට ප්රොග්රෙසිව් නිරීක්ෂණයක් වගේ පෙනුනත් මන් හිතන්නෙ මුල් ටෙක්ස්ට් වල එන මිත්යාමය ගොඩනැංවීම් සුලු කොට තැකීම ලොකු වැරැද්දක් කියල. ඇයි ඒ කෑලි ටික ලැජ්ජාවෙන් අයින් කරන්නෙ, ඒ ටිකෙ සෑහෙන අවංක බවක් තියෙනව. ගණනාථ මේ ගැන ගොඩක් කතා කරනව- එයා හිතන විදිහට ඔය parables ටික විසකිරීම නිසා 19නි ශතවර්ෂෙ සිංහල මිනිස්සුන්ට පරමාදර්ශී වැලියුස් එන්න තිබුන මාධ්යයක් නැති උනා කියල. ප්රතිඵලය බෞද්ධ හෘදසාක්ෂිය විනාශ උන බෞද්ධයො ටිකක් හැදුන එක.
ඕකෙම අනිත් පැත්ත බයිබලයෙ තියෙන මායාමය කොටස් අල්ලල කතෝලිකයන්ට කෝචෝක් කරන එක.
අඩේ, මෙහෙම ආගම ඩිෆෙන්ඩ් කලාට මන් බොහෝ දුරට නිරෙක් බවත් කියන්න ඕනෙ. නමුත් ආගමක් විවේචනය කල යුතු සත්ය වශයෙන්ම සමාජ හානි කරන කාරනා ඕනෙතරම් තියෙද්දි ඒව කතා නොකර මේවයෙම එල්ලෙන එක හරි ලේසි වැඩක්. ඊසි ටාගට් වලට ගහනවද නැද්ද කියන එක තමන් තීරණය කල යුතු දෙයක්.
