විදුලිය බෙදා හැරීම (Power Distribution) ගැන දැන ගනිමු.

[ruwantheekshana]

විදුලිය බෙදා හැරීම (Power Distribution) ගැන දැන ගනිමු.

අපිට විදුලිය නැතිවම බැරි දෙයකි. අපිට නිකමට හරි light ගියොත් ඉතින් ආයේ light එනකම් බලාගෙන ඉන්නේ කොයි වේලාවේද එන්නේ කියලා. ඒත් ඔයගොල්ලෝ නිකමට හරි හිතුවද කොහොමද මේ විදුලිය නිෂ්පාදනය වෙන්නේ කියලා. ඒ ගැන අපි මේකේ කතා කරමු.


1)

ඉස්සෙල්ලාම turbine එකකට අධික වේගයකින් වතුර පාරක් වදිනවා. එතකොට turbine එක කැරකෙනවා .ඒ turbine එකේ අගට ලොකු කාන්දමක් සවි කරලා තියෙනවා. අර කළු පාටින් තියෙන turbine එකෙ දැති වගේ දෙපැත්තෙන් තියෙන්නේ කාන්දම් .ඒ කාන්දමත් කැරකෙනවා . ඒ කරකැවෙන කාන්දම අර X, Y, Z කියන දඟර කම්බි වල විදුලිය නිෂ්පාදනය කෙරෙනවා. මේකට අපි කියන්නේ Three phase Induction Generator කියලා.





2)

අර නිෂ්පාදනය කෙරුණු විදුලිය මෙන්න මේවගේ වම පැත්තේ තියෙන transformer එකකට ගෙනවිත්, ඒ විදුලියෙහි ඇති වෝල්ටීයතාවය අධික ලෙස වැඩි කරනවා (10000 V විතර ) . ඉන්පසු ඒ විදුලිය අර දකුණු පැත්තේ පෙන්නලා තියෙන විදුලි රැහැන් ඔස්සේ ඈත දිශාවලට බෙදා හරිනවා.




3)

ඉන් පසුව නැවතත් ඒ විදුලි රැහැන් මේ වගේ transformer එකකට ගේනවා. ඔයගොල්ලොන් ජීවත් වෙන පළාතේ තියෙන transformer වගේ එකක් තමයි මේ. මෙතනදී වෝල්ටීය තාවය 240 V වගේ අඩුකර ඔයගොල්ලෝන් ගේ ගෙවල් වලට බෙදා හරිනවා.





4) මෙන්න මේ විදිහටයි වැඩේ සිද්ධ වෙන්නේ!!

ඔය ගොල්ලොන්ට ඇහිලා තියෙනවාද එක පාරම මොකක් හරි පිපිරිලා ඊට පස්සේ විදුලිය ඇන හිටීමක්‌ වෙනවා. ඒ මොකක්ද දන්නවද, ඒ තමයි transformer එකක් පිපිරුවාම එන සද්දේ. ආයේ transformer එක හදනකන් විදුලිය නෑ, මොකද විදුලි රැහැන් සහ transformer එකිනෙකට සම්බන්දයි.



Thank you

 

[WwW.lk]

elaz thanx machan ++

 

[ruwantheekshana]

බම්ප්

 

[sudumalli2009]

rep+

 

[Iron Monger]

good post machan rep+.......

 

[Niluk~shi]

ස්තුතියි 3+

 

[amila.ela]

e machan mata podi problem ekak ??
hadana widuliya kohomda gabada akrala tiyaganne?

 

[wasangaama]

මම දන්න විදියට Turbine එකේ විදුලි කාන්දමක් තියෙන්නෙ...අනික ට්‍රාන්ස්ෆොමර් ලේසියට පුපුරන්නෙ නෑ...Cooling වැඩ කරන්නෙ නෑතුව ගියොත් තමයි පුපුරන්නෙ,ගිනි ගන්නෙ...සාමාන්යයෙන් ෆියුස් තමයි යන්නෙ....

 

[bathalaya]

Nice Work
Keep It Up
Rep++

 

[ac2000]

ela ela

 

[Nishz]

Rep +

 

[flag au:]

rep

 

[chanakamanjula]

good post bro 6+++

 

[coollifestyle4u]

වැදගත් විස්තර ටිකක් යාලුවා..
රෙප් +8

 

[ruwantheekshana]

e machan mata podi problem ekak ??
hadana widuliya kohomda gabada akrala tiyaganne?

ඕකට ක්‍රමයක් භාවිතා කරනවා grid energy storage කියලා.

ඒකෙන් කරන්නේ විදුලිය නිපදවීමේ rate එක විදුලිය පාවිච්චි කිරීමේ rate එකට වඩා වැඩි වෙන වෙලාවල් වලට විදුලිය energy storage facility වල ගබඩා කරගන්න එක . ඒ මොකද සමහර වෙලාවට මම කිව්වා එකේ විරුද්ධ පැත්ත වෙන්න පුළුවන්,ඒ මොකක්ද? විදුලිය පාවිච්චි කිරීමේ rate එක විදුලිය නිපදවීමේ rate එකට වඩා වැඩිවීම . ඒවගේ අවස්ථාවල ට ඒ ග්‍රිඩ් වල ගබඩා කරගත් විදුලිය පාවිච්චියට ගන්න පුළුවන් . හැබැයි එහෙම වුනා කියලා ලයිට් නැති වෙලාවට ඒ විදුලිය දෙන්න බෑ, මොකද සෑම විදුලියක් ම ට්‍රාන්ස්ෆෝමර් ය හරහා යා යුතුයි.

ඔය නිල පාටින් දාල තියෙන්නේ ඒ විදුලිය ගබඩා කරලා තියා ගන්න තැනක්.

කොහොම හරි ඔයා අහුව ප්‍රශ්නයෙන් මම අළුත් යමක ඉගෙන ගත්තා. ගොඩක් ස්තූතියි!!!

 

[m2chamara]

ela

 

[ruwantheekshana]

මම දන්න විදියට Turbine එකේ විදුලි කාන්දමක් තියෙන්නෙ...අනික ට්‍රාන්ස්ෆොමර් ලේසියට පුපුරන්නෙ නෑ...Cooling වැඩ කරන්නෙ නෑතුව ගියොත් තමයි පුපුරන්නෙ,ගිනි ගන්නෙ...සාමාන්යයෙන් ෆියුස් තමයි යන්නෙ....

Yep!!! its something like this isnt it? Yeah !! I meant by transformers exploding is the fuses in the transformer would go off,in an excessive current. I learnt something from your post. Thank you!!!

 

[මාතර කිඹුලා]

එළකිරි

 

[subspace]

එයි කොලුවෝ,

1. මම හිතනවා 3 Phase Induction Generators කියල කියන්න ඇත්තේ Electromagnetic induction වලින් දුවන generator එකක් කියල (හැම generator එකම එහෙමයි ). හැබැයි සාමාන්‍ය භාවිතයේදී මේකට (3 Phase Induction Generator) වෙන තේරුමක් තියෙනවා. මේක එක generator වර්ගයක්. සාමාන්යෙන් අපට විදුලිය දෙන්න පාවිච්චි කරන්නේ 3 Phase Induction Generators නෙවේ, ඒවාට කියන්නේ Synchronous Generators කියල (3 phase තමා). එක grid එකකට ගොඩක් generators හයි කරාම induction generators පාලනය කරන්න අමාරුයි. (වැඩි දුර හිතන්න ඕනෙනම් හිතපන් කොහොමද 50Hz වල තියාගන්නේ කියල)

2. සාමාන්යෙන් විදුලිය generate කරන්නේ 10-15 kV (10000V - 15000V) වගේ පරාසයක. එක සම්ප්‍රේෂණය කරන්න ට්‍රාන්ස්ෆොර්මර් එකකින් වෝල්ටීයතාවය වැඩි කරනවා. ලංකාවේ සාමාන්යෙන් පාවිච්චි කරන්නේ 132kV වගේ එකක් (සමහර මැදපෙරදිග රටවල 400kV වගේ පට්ට ඒවත් තියෙනවා).

3. මේක එක පාරට 240V වලට බස්සන්නේ නෑ. සාමාන්යෙන් බෙදාහැරීම පටන්ගන්න තැන්වලට කියන්නේ sub stations කියල (තරම අනුව Grid Substations , Primary Substations වගේ නම් තියෙනවා). මේවගේ කරන්නේ 132kV වගේ ඒවා 33kV (මම හිතන්නේ ලංකාවේ 11kV ත් පාවිච්චි කරනවා) වලට අඩු කරලා බෙදා හරිම පටන්ගන්නවා. ඊට පස්සේ තමා අපේ පාරවල් වල තියෙන ට්‍රාන්ස්ෆොර්මර් වලින් 240V වලට අඩු කරලා ගෙවල් වලට බෙදන්නේ.

ට්‍රාන්ස්ෆොර්මෙර් වල සද්දේ ඇහෙන්නේ ට්‍රාන්ස්ෆොර්මෙර් එක පුපුරනකොට නෙවේ (පුපුරන්න බැරි නෑ, හැබැයි හරි විරලයි. අනෙක කි දෙනෙක් දැකල තියෙනවද ට්‍රාන්ස්ෆොර්මර් කුඩු වෙලා පාරට කලි වැටිලා ) ඩොන් ගන්නේ ෂෝර්ට් උනාම. හරියට කාර් බැටරියක වයර් දෙක එකට ගැව්වම චට පට ගන්නේ. ඉහල වෝල්ටීයතාවයක් තියෙද්දී එකට හරියන පරිවාරක (insulators) තියෙන්න ඕනේ කනුව දිගේ earth වෙන එක වලක්වන්න. ඉතින් මේ වයර් එකට ගෑවෙන්න ඕනේ නෑ ෂොට් වෙන්න. පරිවාරක වල දෝෂ නිසා (ගොඩක් විට කල් ගතවීමේදී හටගන්නා) මේ වගේ sparks යන්න පුළුවන්. මෙහෙම ෂොට් උනාම trip වෙනවා අයෙත් හදනකන්. ඉස්සර ජෙප්ස්ල (කලබල කලේ) සහ කොටි (මායිම් පැතිවල) ට්‍රාන්ස්ෆොර්මර් වල කූලන්ට් එක යන බට කපනවා. එතකොට උෂ්ණත්වය වැඩි උනාම ට්‍රිප් වෙන ඒවා ට්‍රිප් වෙනවා (Over temperature tripping) , අනිත් ඒවා පිච්චෙනවා (coil).

මම හිතන්නේ නෑ ශක්ති ගබඩා කරන එක ලේසි කියල. මතක තියාගන්න මේවා පර්යේෂණ මට්ටමේ තිබ්බට තමා විශාල වශයෙන් පාවිච්චියට බෑ කියල. ඒවාට හිතන්න බැරි තරම් වියදමක් යනවා (මම කියන්නේ ගෙදරක රට ලයිට් දෙක තුනක් දාගන්න සුර්ය කෝෂයකින් කාර් බැටරියක් චාජ් කරන එක නෙවෙයි). මේක දාන වියදමෙන් තව බලාගාර 5 ගහල ඉතුරු සල්ලිවලින් මාළුපාන් කන්නත් ඇති .

 

[ruwantheekshana]

එයි කොලුවෝ,

1. මම හිතනවා 3 Phase Induction Generators කියල කියන්න ඇත්තේ Electromagnetic induction වලින් දුවන generator එකක් කියල (හැම generator එකම එහෙමයි ). හැබැයි සාමාන්‍ය භාවිතයේදී මේකට (3 Phase Induction Generator) වෙන තේරුමක් තියෙනවා. මේක එක generator වර්ගයක්. සාමාන්යෙන් අපට විදුලිය දෙන්න පාවිච්චි කරන්නේ 3 Phase Induction Generators නෙවේ, ඒවාට කියන්නේ Synchronous Generators කියල (3 phase තමා). එක grid එකකට ගොඩක් generators හයි කරාම induction generators පාලනය කරන්න අමාරුයි. (වැඩි දුර හිතන්න ඕනෙනම් හිතපන් කොහොමද 50Hz වල තියාගන්නේ කියල)

2. සාමාන්යෙන් විදුලිය generate කරන්නේ 10-15 kV (10000V - 15000V) වගේ පරාසයක. එක සම්ප්‍රේෂණය කරන්න ට්‍රාන්ස්ෆොර්මර් එකකින් වෝල්ටීයතාවය වැඩි කරනවා. ලංකාවේ සාමාන්යෙන් පාවිච්චි කරන්නේ 132kV වගේ එකක් (සමහර මැදපෙරදිග රටවල 400kV වගේ පට්ට ඒවත් තියෙනවා).

3. මේක එක පාරට 240V වලට බස්සන්නේ නෑ. සාමාන්යෙන් බෙදාහැරීම පටන්ගන්න තැන්වලට කියන්නේ sub stations කියල (තරම අනුව Grid Substations , Primary Substations වගේ නම් තියෙනවා). මේවගේ කරන්නේ 132kV වගේ ඒවා 33kV (මම හිතන්නේ ලංකාවේ 11kV ත් පාවිච්චි කරනවා) වලට අඩු කරලා බෙදා හරිම පටන්ගන්නවා. ඊට පස්සේ තමා අපේ පාරවල් වල තියෙන ට්‍රාන්ස්ෆොර්මර් වලින් 240V වලට අඩු කරලා ගෙවල් වලට බෙදන්නේ.

ට්‍රාන්ස්ෆොර්මෙර් වල සද්දේ ඇහෙන්නේ ට්‍රාන්ස්ෆොර්මෙර් එක පුපුරනකොට නෙවේ (පුපුරන්න බැරි නෑ, හැබැයි හරි විරලයි. අනෙක කි දෙනෙක් දැකල තියෙනවද ට්‍රාන්ස්ෆොර්මර් කුඩු වෙලා පාරට කලි වැටිලා ) ඩොන් ගන්නේ ෂෝර්ට් උනාම. හරියට කාර් බැටරියක වයර් දෙක එකට ගැව්වම චට පට ගන්නේ. ඉහල වෝල්ටීයතාවයක් තියෙද්දී එකට හරියන පරිවාරක (insulators) තියෙන්න ඕනේ කනුව දිගේ earth වෙන එක වලක්වන්න. ඉතින් මේ වයර් එකට ගෑවෙන්න ඕනේ නෑ ෂොට් වෙන්න. පරිවාරක වල දෝෂ නිසා (ගොඩක් විට කල් ගතවීමේදී හටගන්නා) මේ වගේ sparks යන්න පුළුවන්. මෙහෙම ෂොට් උනාම trip වෙනවා අයෙත් හදනකන්. ඉස්සර ජෙප්ස්ල (කලබල කලේ) සහ කොටි (මායිම් පැතිවල) ට්‍රාන්ස්ෆොර්මර් වල කූලන්ට් එක යන බට කපනවා. එතකොට උෂ්ණත්වය වැඩි උනාම ට්‍රිප් වෙන ඒවා ට්‍රිප් වෙනවා (Over temperature tripping) , අනිත් ඒවා පිච්චෙනවා (coil).

මම හිතන්නේ නෑ ශක්ති ගබඩා කරන එක ලේසි කියල. මතක තියාගන්න මේවා පර්යේෂණ මට්ටමේ තිබ්බට තමා විශාල වශයෙන් පාවිච්චියට බෑ කියල. ඒවාට හිතන්න බැරි තරම් වියදමක් යනවා (මම කියන්නේ ගෙදරක රට ලයිට් දෙක තුනක් දාගන්න සුර්ය කෝෂයකින් කාර් බැටරියක් චාජ් කරන එක නෙවෙයි). මේක දාන වියදමෙන් තව බලාගාර 5 ගහල ඉතුරු සල්ලිවලින් මාළුපාන් කන්නත් ඇති .

නියමයි නියමයි!!!! මම තාම electrical engineering student කෙනෙක් විතරයි, ඉස්සහරට මේවා ගැන මම වැඩියෙන් ඉගෙන ගන්න බලාපොරොත්තු වෙනවා. එක නෙවෙයි, ඔයා Electrical Engineer කෙනෙක් නේද?